Σορός παρέμεινε επί 1.040 ημέρες σε ψυγείο συντήρησης στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου, ενώ το ενδεδειγμένο διάστημα είναι περίπου 30 ημέρες, σύμφωνα με έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας που καταγράφει διαχρονικές αδυναμίες στη λειτουργία και την εποπτεία του χώρου.
Η έκθεση διαπιστώνει προβλήματα στη διαχείριση, τη στελέχωση και τη συντήρηση, καθώς και ασάφεια ως προς τις αρμοδιότητες για τη φύλαξη των σορών.
Αναφέρει επίσης ότι από το 2023 είχαν καταγραφεί παράπονα για οσμές αποσύνθεσης, συνωστισμό σορών και ανύπαρκτη καθαριότητα, χωρίς να ληφθούν διορθωτικά μέτρα.
Κατά την Ελεγκτική Υπηρεσία, οι συνθήκες αυτές δεν αφορούν μόνο τον οφειλόμενο σεβασμό προς τους νεκρούς και τις οικογένειές τους, αλλά εγείρουν ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας του εργασιακού περιβάλλοντος και προστασίας της δημόσιας υγείας.
Αιφνίδιος έλεγχος μετά τη βλάβη
Η έκθεση συντάχθηκε έπειτα από αιφνίδιο έλεγχο τον Μάιο του 2026, μετά από δημοσιεύματα για σοβαρή βλάβη στο ψυγείο συντήρησης των σορών και την απόφαση του ΟΚΥπΥ να αναστείλει προσωρινά τη λειτουργία του νεκροτομείου.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία διευκρινίζει ότι δεν κατέστη δυνατή η φυσική πρόσβαση στις εγκαταστάσεις, επειδή κατά την επίσκεψη βρίσκονταν σε εξέλιξη εργασίες απολύμανσης.
Τα ευρήματα βασίστηκαν σε συνεντεύξεις με προσωπικό του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου, του Υπουργείου Υγείας, του ΟΚΥπΥ και του Τμήματος Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών, καθώς και σε αλληλογραφία που εξασφαλίστηκε κατά τον έλεγχο.
Παρατεταμένη φύλαξη και κίνδυνος εσφαλμένης ταυτοποίησης
Από την εξέταση των στοιχείων προέκυψε ότι σοροί παρέμεναν στο ψυγείο συντήρησης για παρατεταμένες χρονικές περιόδους. Η Ελεγκτική Υπηρεσία διαπιστώνει ότι στο νοσοκομείο δεν εφαρμόζονταν τα σχετικά διεθνή πρότυπα φύλαξης, με επιπτώσεις στη διατήρηση της κατάστασης των σορών και στην αξιοπρεπή μεταχείρισή τους.
Η έκθεση επισημαίνει ακόμη κίνδυνο εσφαλμένης ταυτοποίησης και ελλείψεις στους μηχανισμούς ελέγχου και ιχνηλασιμότητας. Αυτές ενδέχεται να οδηγήσουν σε λανθασμένη καταγραφή της τοποθεσίας φύλαξης μιας σορού και σε δυσκολία εντοπισμού της όταν χρειαστεί.
Ασάφεια αρμοδιοτήτων και ελλιπής συντήρηση
Μέσα από τη σχετική αλληλογραφία διαπιστώθηκε, σύμφωνα με την έκθεση, ότι η διοίκηση του ΟΚΥπΥ αγνοούσε πως η διαχείριση της λειτουργίας των νεκροτομείων εμπίπτει στην ευθύνη του Οργανισμού.
Παράλληλα, γίνεται λόγος για πλημμελή παρακολούθηση και συντήρηση κρίσιμου εξοπλισμού. Η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει ότι, βάσει των στοιχείων που της παραδόθηκαν, δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει κατά πόσο οι συντηρήσεις του εξοπλισμού των ψυγείων γίνονταν με τη συχνότητα που προέβλεπε η σύμβαση.
Το Τμήμα Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών, ως αναθέτουσα αρχή της σύμβασης, δεν διενεργούσε τους απαραίτητους ελέγχους στον εξοπλισμό, στις εργασίες συντήρησης του αναδόχου και στο σχετικό βιβλίο μητρώου.
Διαπιστώθηκε επίσης ότι δεν υπήρχε σύστημα συναγερμού για την αναγγελία βλάβης. Ως αποτέλεσμα, το πρόβλημα έγινε αντιληπτό από την έντονη δυσοσμία στον χώρο του νοσοκομείου.
Σύμφωνα με την έκθεση, δεν υπήρχε σχέδιο επιχειρησιακής συνέχειας που να καθορίζει τις απαιτούμενες ενέργειες, τους υπευθύνους και τις εναλλακτικές εγκαταστάσεις σε περίπτωση βλάβης του ψυκτικού εξοπλισμού. Καταγράφεται επίσης ανεπαρκής στελέχωση σε ό,τι αφορά τον υπεύθυνο λειτουργίας του νεκροτομείου.
Οι συστάσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας
Η Ελεγκτική Υπηρεσία συστήνει η φύλαξη των σορών να γίνεται σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, ώστε να εξασφαλίζονται η ορθή διαχείριση και ο απαραίτητος σεβασμός.
Ζητεί ακόμη κατάλληλη συντήρηση του αυτόματου συστήματος παρακολούθησης της θερμοκρασίας στους ψυκτικούς θαλάμους και άμεση ειδοποίηση σε περίπτωση βλάβης ή απόκλισης από τα επιτρεπτά όρια.
Μεταξύ των συστάσεων περιλαμβάνονται η δημιουργία κεντρικού μητρώου βλαβών, συντηρήσεων και επισκευών κρίσιμου εξοπλισμού, καθώς και η κατάρτιση εγκεκριμένου γραπτού σχεδίου έκτακτης ανάγκης.
Το σχέδιο θα πρέπει να προσδιορίζει τις ενέργειες, τους υπευθύνους και τις εναλλακτικές εγκαταστάσεις φύλαξης όταν το νεκροτομείο δεν μπορεί να λειτουργήσει.
Η Υπηρεσία καλεί επίσης τους αρμοδίους να εξετάσουν την ολοκλήρωση της συμφωνίας εκχώρησης χρήσης μεταξύ του Υπουργείου Υγείας και του ΟΚΥπΥ, ώστε να καθοριστούν με σαφήνεια οι αρμοδιότητες λειτουργίας και διαχείρισης των νεκροτομείων.
Οι διευκρινίσεις του ΟΚΥπΥ
Στην απάντησή του, η οποία περιλαμβάνεται στην έκθεση, ο ΟΚΥπΥ αναφέρει ότι την ημέρα της βλάβης το νεκροτομείο χρησιμοποιούνταν μόνο για τη φύλαξη σορών σε ψυγεία συντήρησης και κατάψυξης.
Μετά τη βλάβη συνέχισε να λειτουργεί μόνο το ψυγείο κατάψυξης, ενώ η διενέργεια νεκροτομών είχε ήδη σταματήσει.
Διευκρινίζεται ότι το ενδεδειγμένο διάστημα φύλαξης μιας σορού σε ψυγείο συντήρησης είναι περίπου 30 ημέρες. Όταν αναμένεται μεγαλύτερη περίοδος φύλαξης, ενδείκνυται η μεταφορά της σε ψυγείο κατάψυξης.
Σημειώνεται, τέλος, ότι συντονιστής της σύμβασης συντήρησης του εξοπλισμού του νεκροτομείου είναι λειτουργός του Τμήματος Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων.
Πηγή: ΚΥΠΕ
