Τη θέσπιση του 15ου έτους ως ελάχιστου ορίου ηλικίας για πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προτείνει η Κυβέρνηση, στο πλαίσιο Σχεδίου Δράσης για την προστασία των ανηλίκων που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο.
Το σχέδιο παρουσίασε μετά τη συνεδρία του Υπουργικού ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Νικόδημος Δαμιανού. Όπως διευκρίνισε, αφορά υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης και πλατφόρμες στις οποίες οι χρήστες δημιουργούν προφίλ, δημοσιεύουν περιεχόμενο και αλληλεπιδρούν δημόσια.
Ο κ. Δαμιανού χαρακτήρισε σημαντική την απόφαση, σημειώνοντας ότι η Κυβέρνηση περνά από τη διαπίστωση μιας κοινωνικής πρόκλησης σε συγκεκριμένο και ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσης.
Το νομοσχέδιο και η ευθύνη των πλατφορμών
Ο πρώτος από τους τρεις πυλώνες του σχεδίου αφορά τη θέσπιση «ψηφιακής ηλικίας ενηλικίωσης» σε εθνικό επίπεδο. Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει ότι κάτω από το 15ο έτος δεν θα επιτρέπεται η πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Το σχετικό νομοσχέδιο θα τεθεί το αμέσως επόμενο διάστημα σε δημόσια διαβούλευση, με στόχο να κατατεθεί για ψήφιση στη Βουλή των Αντιπροσώπων τον ερχόμενο Δεκέμβριο.
Σύμφωνα με τον Υφυπουργό, την κύρια ευθύνη συμμόρφωσης θα φέρουν οι ίδιες οι πλατφόρμες. Θα υποχρεούνται να εγκαταστήσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας, ενσωματώνοντας και την προτεινόμενη ευρωπαϊκή λύση όταν αυτή οριστικοποιηθεί.
Πριν οριστικοποιηθεί το νομοσχέδιο, θα διενεργηθεί Αξιολόγηση του Αντικτύπου στα Δικαιώματα του Παιδιού ως προς το προτεινόμενο ηλικιακό όριο. Θα ακολουθήσουν επίσης δημόσια διαβούλευση μέσω της πλατφόρμας «Φωνή του Πολίτη» και οργανωμένος διάλογος με οργανώσεις νέων και αρμόδιους φορείς.
Επαλήθευση ηλικίας μέσω του «Ψηφιακού Πολίτη»
Ο δεύτερος πυλώνας προβλέπει την ανάπτυξη ψηφιακού μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας, κατά το πρότυπο της τεχνικής λύσης που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, του EU Age Verification Blueprint.
Ο μηχανισμός προγραμματίζεται να ενσωματωθεί εντός του ερχόμενου έτους στην εφαρμογή «Ψηφιακός Πολίτης». Μέσω αυτής, ο χρήστης θα μπορεί να αποδεικνύει ότι πληροί το απαιτούμενο ηλικιακό όριο χωρίς να κοινοποιεί άλλα προσωπικά δεδομένα.
Εκπαίδευση παιδιών, γονέων και εκπαιδευτικών
Ο τρίτος πυλώνας επικεντρώνεται στην εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση παιδιών, γονέων και εκπαιδευτικών. Περιλαμβάνει σταδιακή αναδόμηση των αναλυτικών προγραμμάτων σε όλες τις βαθμίδες, με ενότητες για την ασφαλή και δημιουργική χρήση του διαδικτύου.
Προβλέπεται επίσης επικαιροποίηση του αναλυτικού προγράμματος των μαθημάτων Πληροφορικής στη Μέση και Τεχνική Εκπαίδευση, καθώς και επιμόρφωση όλων των εκπαιδευτικών για την ασφαλή και δημιουργική αξιοποίηση του διαδικτύου.
Το σχέδιο περιλαμβάνει εξειδικευμένη επιμόρφωση εκπαιδευτικών Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης. Προνοεί ακόμη εκπαίδευση Καθηγητών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής, ώστε σχετικά θέματα να ενταχθούν στις παιδαγωγικές και συμβουλευτικές παρεμβάσεις τους.
Παράλληλα, προβλέπονται στοχευμένες εκστρατείες, ημερίδες και εργαστήρια για μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς, με αντικείμενο την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, τους αναδυόμενους κινδύνους και την υπεύθυνη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών.
Το 98% των νέων χρησιμοποιεί μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Ο κ. Δαμιανού ανέφερε ότι το 98% των νέων στην Κύπρο χρησιμοποιεί ενεργά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ποσοστό που, όπως είπε, είναι το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια ώρα, καταγράφονται χαμηλές επιδόσεις σε κρίσιμες δεξιότητες αξιολόγησης της πληροφορίας.
Επικαλούμενος στοιχεία διεθνών οργανισμών, είπε ακόμη ότι η αυξημένη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνδέεται με χαρακτηριστικά εθιστικής συμπεριφοράς, παραμέληση άλλων δραστηριοτήτων, συγκρούσεις με το οικείο περιβάλλον και άλλες αρνητικές επιπτώσεις στην καθημερινότητα.
Κατά τον Υφυπουργό, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο δεν μπορεί πλέον να στηρίζεται αποκλειστικά στην αυτορρύθμιση των πλατφορμών ή στην ατομική ευθύνη των νέων και των γονέων.
Το Σχέδιο Δράσης προβλέπει περαιτέρω μελέτη για τη μόνιμη και μακροπρόθεσμη λειτουργία των υπηρεσιών του Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου, καθώς και τη δημιουργία μηχανισμών αναφοράς και αντιμετώπισης σχετικών περιστατικών.
Ο Νικόδημος Δαμιανού υπογράμμισε ότι η επιτυχία της προσπάθειας απαιτεί συνεργασία της Πολιτείας, της εκπαιδευτικής κοινότητας, των γονέων, της κοινωνίας των πολιτών και των ψηφιακών πλατφορμών, οι οποίες καλούνται να εφαρμόσουν ουσιαστικά και αποτελεσματικά μέτρα προστασίας των παιδιών.
Πρόσθεσε ότι το σχέδιο αποτελεί δυναμικό σχεδιασμό, του οποίου η εφαρμογή θα παρακολουθείται και θα επικαιροποιείται ανάλογα με τις τεχνολογικές εξελίξεις και τις πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πηγή: ΚΥΠΕ
