Την ενίσχυση του ορεινού τουρισμού με πιστοποιημένα μονοπάτια, αναβαθμισμένες υποδομές και στοχευμένες χορηγίες ανέδειξε ο Υφυπουργός Τουρισμού Κώστας Κουμής, μιλώντας σε θεματική ημερίδα στον Αγρό για τις ορεινές περιοχές, τις ειδικές μορφές τουρισμού και την κοινοτική ανθεκτικότητα.
Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε στην καρδιά του Τροόδους, στο πλαίσιο των Mountain Games Cyprus 2026, που συντονίζει το Ινστιτούτο MountMed σε συνεργασία με δέκα φορείς και έχουν ως κεντρικό μήνυμα το «Healthy Lifestyles for All».
Σύμφωνα με τον Υφυπουργό, για τέσσερις ημέρες το Τρόοδος, το Παγκόσμιο Γεωπάρκο της UNESCO, φιλοξενεί 35 δράσεις σε οκτώ χωριά, στο πλαίσιο και της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Αθλητισμού.
Στόχος η πιστοποίηση κυπριακών διαδρομών
Ο κ. Κουμής παρουσίασε τις ενέργειες για την ανάπτυξη του περιπατητικού και του ποδηλατικού τουρισμού, οι οποίες προωθούνται σε συνεργασία με το Τμήμα Δασών. Σε αυτές περιλαμβάνονται η δημιουργία και η σήμανση διαδρομών, καθώς και η αναβάθμιση των υποδομών δασικής αναψυχής.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο Κυπριακό Πρότυπο CYS 550:2025 για τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τη σήμανση και τη διαχείριση πεζοπορικών μονοπατιών, το οποίο δημοσίευσε ο Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης.
Το Πρότυπο εκπονήθηκε από την Εθνική Τεχνική Επιτροπή Τυποποίησης για τα Ορειβατικά και Πεζοπορικά Μονοπάτια, υπό την προεδρία του Τμήματος Δασών, με τη συμμετοχή του Υφυπουργείου Τουρισμού και άλλων αρμόδιων φορέων.
Για πρώτη φορά σε εθνικό πρότυπο καθορίζονται κριτήρια για τα γενικά χαρακτηριστικά και τον βαθμό δυσκολίας των μονοπατιών, μαζί με ελάχιστες απαιτήσεις για τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τη σήμανση και τη διαχείρισή τους. Επιδίωξη είναι η δημιουργία ασφαλών, προσβάσιμων και καλά συντηρημένων διαδρομών.
Παράλληλα, το Υφυπουργείο εργάζεται για την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κριτηρίων «Leading Quality Trails – Best of Europe», με στόχο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις πιστοποίησης του πρώτου κυπριακού μονοπατιού μεγάλων αποστάσεων.
Στις 25 και 26 Σεπτεμβρίου προγραμματίστηκε στα Σπήλια διήμερο εκπαιδευτικό εργαστήρι, με τη στήριξη του Υφυπουργείου Τουρισμού. Θα επικεντρωθεί στις ημερήσιες πεζοπορικές διαδρομές και στη μεταφορά τεχνογνωσίας προς τοπικές αρχές, υπηρεσίες και τουριστικούς φορείς.
Ο απώτερος στόχος, όπως ανέφερε ο Υφυπουργός, είναι η πιστοποίηση τριών έως τεσσάρων ημερήσιων διαδρομών εντός του Γεωπάρκου Τροόδους.
Ειδικές μορφές τουρισμού και τοπικές κοινότητες
Στην Εθνική Στρατηγική Τουρισμού 2035, ο τουρισμός φύσης και υπαίθρου και ο πολιτιστικός τουρισμός χαρακτηρίζονται εμπλουτιστικές ειδικές μορφές τουρισμού. Κατά τον κ. Κουμή, μπορούν να συμβάλουν στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, στη διάχυση των επισκεπτών στην ενδοχώρα και στην καθιέρωση της Κύπρου ως ολόχρονου προορισμού.
Ο Υφυπουργός συνέδεσε την ανάπτυξη των μονοπατιών με τους ανθρώπους, τα προϊόντα και τις παραδόσεις των ορεινών περιοχών. Αναφέρθηκε στην κυκλική διαδρομή «Heartland of Legends», η οποία συνδυάζει δραστηριότητες όπως η πεζοπορία, η ποδηλασία, η αναρρίχηση και η πτηνοπαρατήρηση με θεματικές εμπειρίες γύρω από την τοπική παραγωγή και τις αγροτικές ασχολίες.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσονται το «Taste Cyprus», οι Οινικές Διαδρομές και τα «Χριστουγεννιάτικα Χωριά». Ο Αγρός, όπου φιλοξενήθηκε η ημερίδα, έχει επιλεγεί και φέτος ως Χριστουγεννιάτικο Χωριό.
Όπως σημείωσε, οι ορεινές κοινότητες και οι κοινότητες της Τηλλυρίας αριθμούν περίπου 32.000 κατοίκους, γεγονός που καθιστά επίκαιρη τη συζήτηση για την κοινοτική ανθεκτικότητα.
Προσβασιμότητα και χρηματοδότηση έργων
Ο κ. Κουμής χαρακτήρισε την προσβασιμότητα θεμελιώδες στοιχείο ποιότητας, ισότητας και κοινωνικής ευθύνης. Ανέφερε ότι έχουν λειτουργήσει σχέδια χορηγιών για σχετικές υποδομές και ότι έχουν ήδη καταγραφεί περισσότερα από 300 προσβάσιμα σημεία τουριστικού ενδιαφέροντος για άτομα με διαφορετικά είδη αναπηρίας.
Το Υφυπουργείο παρακολουθεί επίσης την εμπειρία της Italian Hiking Federation στην αξιολόγηση προσβάσιμων μονοπατιών, στην εκπαίδευση συνοδών και στη χρήση ειδικού εξοπλισμού για άτομα με κινητική αναπηρία.
Στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στη δεύτερη προκήρυξη του σχεδίου για την αναβίωση περιοχών της υπαίθρου, ορεινών, ακριτικών και απομακρυσμένων περιοχών ολοκληρώθηκαν 152 έργα, συνολικού ύψους €7 εκατ.
Τα έργα αφορούσαν, μεταξύ άλλων, την αποκατάσταση κτηρίων και ανοικτών χώρων, τη βελτίωση της αισθητικής και της προσβασιμότητας, καθώς και την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και υπαίθριων δραστηριοτήτων.
Στη δεύτερη προκήρυξη του σχεδίου αναβάθμισης ξενοδοχείων και τουριστικών καταλυμάτων σε ύπαιθρο, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές εγκρίθηκαν για χορηγία 46 επιχειρήσεις με συνολικό ποσό €6,9 εκατ. Επιπλέον, εντός του 2025 διατέθηκαν €1,3 εκατ. για την αναβάθμιση χώρων εστίασης και καταστημάτων πώλησης παραδοσιακών προϊόντων διατροφής.
Ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα των ορεινών κοινοτήτων δεν αποτιμάται μόνο σε αφίξεις και διανυκτερεύσεις, αλλά και στους νέους που επιλέγουν να μείνουν, στους παραγωγούς που διατηρούν την παράδοση και στους επισκέπτες που επιστρέφουν.
Χαιρέτισε, τέλος, τη συμβολή των ευρωπαϊκών εταίρων, των τοπικών αρχών και των διοργανωτών στην ανταλλαγή γνώσης και καλών πρακτικών για ένα μοντέλο ορεινού τουρισμού που σέβεται την ταυτότητα κάθε τόπου και αφήνει ουσιαστικό όφελος στις τοπικές κοινωνίες.
Πηγή: Υφυπουργείο Τουρισμού – Gov.cy
