Την προσήλωσή τους σε συνολική λύση του Κυπριακού εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών επαναβεβαιώνουν οι συμμετέχοντες στην κοινή διακήρυξη του Split–MED9, συνδέοντας παράλληλα τη συμβολή της Τουρκίας με την πρόοδο στις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στη διακήρυξη τονίζεται ότι η λύση πρέπει να βασίζεται στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και να συνάδει με το κεκτημένο, τις αρχές και τις αξίες της ΕΕ. Επισημαίνεται, επίσης, ότι το Κυπριακό αποτελεί ευρωπαϊκό πρόβλημα.
Στήριξη στις προσπάθειες του ΟΗΕ
Οι συμμετέχοντες εκφράζουν την εκτίμησή τους για τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, περιλαμβανομένης της πρόσφατης επίσκεψής του στην Κύπρο.
Χαιρετίζουν, επίσης, την πρόθεσή του να συγκαλέσει διευρυμένη συνάντηση με όλα τα μέρη, με στόχο την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων εντός του συμφωνημένου πλαισίου και στη βάση των υφιστάμενων συγκλίσεων.
Θετικά αποτιμάται και ο διορισμός του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Raffaele Fitto, ως Ειδικού Αντιπροσώπου για την Κύπρο.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην κοινή επιστολή που απέστειλαν τον Μάρτιο του 2025 προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ οι Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στην επιστολή επαναλαμβάνεται η θέση και η ετοιμότητα της ΕΕ να στηρίξει ενεργά τη διαδικασία υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Κρίσιμη η συμβολή της Τουρκίας
Η διακήρυξη χαρακτηρίζει κρίσιμη την έμπρακτη συμβολή της Τουρκίας στην ταχεία επανέναρξη και την επιτυχή διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων. Τη συνδέει, επίσης, με την πρόοδο των σχέσεων ΕΕ–Τουρκίας, σύμφωνα με τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Απριλίου του 2024.
Ως βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για την επανέναρξη των συνομιλιών προβάλλεται η αποφυγή μονομερών ενεργειών, περιλαμβανομένων ενεργειών στα Βαρώσια και κατά μήκος της γραμμής κατάπαυσης του πυρός.
Υπογραμμίζονται ακόμη τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και για την ανάπτυξη σχέσης συνεργασίας και αμοιβαίου οφέλους με την Τουρκία, υπό τις προϋποθέσεις που έχουν τεθεί.
Σύμφωνα με τη διακήρυξη, η εποικοδομητική εμπλοκή της Τουρκίας παραμένει σημαντική για την προώθηση συνεργασίας σε διάφορους τομείς.
Σεβασμός στο Διεθνές Δίκαιο
Οι συμμετέχοντες τονίζουν ότι είναι απαραίτητη η αποφυγή μονομερών ενεργειών κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου, όπως και ο σεβασμός της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών μελών της ΕΕ.
Τα ζητήματα, σημειώνεται, πρέπει να επιλύονται με ειρηνικά μέσα και με πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, περιλαμβανομένης της Συνθήκης για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η διακήρυξη ζητά να τηρούνται η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών μελών και να γίνονται πλήρως σεβαστά τα κυριαρχικά τους δικαιώματα. Η αποκλιμάκωση, οι σχέσεις καλής γειτονίας και ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου χαρακτηρίζονται απαραίτητα στοιχεία για την περιφερειακή σταθερότητα.
Σένγκεν και περιφερειακή πυρόσβεση
Σε σχέση με την πλήρη ένταξη της Κύπρου στη Ζώνη Σένγκεν, χαιρετίζονται το θετικό αποτέλεσμα της έκθεσης της Επιτροπής για το 2025/2026 και η έναρξη των συζητήσεων στο Συμβούλιο της ΕΕ.
Οι συμμετέχοντες προσβλέπουν στην έγκαιρη ολοκλήρωση των εναπομεινάντων βημάτων, εκτιμώντας ότι η πλήρης συμμετοχή της Κύπρου θα ενισχύσει τη συλλογική ικανότητα και την ασφάλεια της Ζώνης Σένγκεν.
Τέλος, χαιρετίζουν τη σύσταση του περιφερειακού Σταθμού Πυρόσβεσης Κύπρου (CRAFS) ως σημαντική πρώτη περιφερειακή συμβολή στην ενίσχυση της ετοιμότητας απέναντι στις αυξανόμενες καταστροφικές πυρκαγιές στη Μεσόγειο.
Πηγή: Προεδρία της Δημοκρατίας
