Τη συνέχιση των προσπαθειών για διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων και την προσήλωση της Κυβέρνησης στην επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών για το Κυπριακό υπογράμμισε ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρίνος Μουσιούττας, στο Εθνικό Μνημόσυνο Παλαικυθριτών, στον Ιερό Ναό Αγίου Ελευθερίου, σε προσφυγικό συνοικισμό.
Στον επιμνημόσυνο λόγο του, ο Υπουργός αναφέρθηκε στους κατοίκους του Παλαικύθρου που δολοφονήθηκαν τον Αύγουστο του 1974, στους αγνοουμένους, στους πεσόντες και σε περισσότερους από 450 Παλαικυθρίτες που έφυγαν από τη ζωή στην προσφυγιά.
«Μέχρι τον τελευταίο αγνοούμενο»
Ο κ. Μουσιούττας δήλωσε ότι η Πολιτεία δεν έχει δικαίωμα να σταματήσει τις προσπάθειες για τους αγνοουμένους. Όπως ανέφερε, η Κύπρος εξακολουθεί, περισσότερο από μισό αιώνα μετά το 1974, να μετρά εκατοντάδες ανεξιχνίαστες περιπτώσεις.
Τόνισε ότι θα συνεχιστούν οι πιέσεις ώστε η Τουρκία να ανοίξει τα αρχεία της και να επιτρέψει την πρόσβαση σε στρατιωτικές περιοχές, επικαλούμενος τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Η προσπάθεια, σημείωσε, θα συνεχιστεί «μέχρι τον τελευταίο αγνοούμενο».
Αναφερόμενος στο Κυπριακό, είπε ότι η Κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη στην επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Crans-Montana. Προέταξε λύση στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, συμβατή με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα επανενώνει τον τόπο, τον λαό, τους θεσμούς και την οικονομία.
Πρόσθεσε ότι η επιδιωκόμενη λύση πρέπει να είναι χωρίς στρατεύματα κατοχής, αναχρονιστικές εγγυήσεις και επεμβατικά δικαιώματα και να επιτρέπει στους πρόσφυγες να επιστρέψουν με ασφάλεια στα σπίτια τους.
Η δολοφονία 17 ανθρώπων στην αυλή του Σουππουρή
Μεγάλο μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε στα γεγονότα του Αυγούστου του 1974. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Υπουργός, μετά τη δεύτερη φάση της εισβολής παρέμειναν στο Παλαίκυθρο περίπου 400 κάτοικοι, μεταξύ των οποίων ηλικιωμένοι, ασθενείς και οικογένειες που δεν εγκατέλειψαν τα ζώα τους.
Ο κ. Μουσιούττας αναφέρθηκε ιδιαίτερα στα γεγονότα της 17ης Αυγούστου 1974, όταν 21 άνθρωποι από τέσσερις οικογένειες είχαν καταφύγει στο σπίτι του Ανδρέα Σουππουρή. Όπως είπε, ένοπλοι Τουρκοκύπριοι τούς οδήγησαν στην αυλή και άνοιξαν πυρ, με αποτέλεσμα 17 άνθρωποι να σκοτωθούν και τέσσερις να τραυματιστούν βαριά.
Ανάμεσα στα θύματα βρίσκονταν μικρά παιδιά και ένα βρέφος δέκα μηνών. Ο τότε 15χρονος Γιώργος Λιασής επέζησε προσποιούμενος τον νεκρό, ενώ η αδελφή του Χριστίνα πέθανε στα χέρια του, σύμφωνα με την ομιλία.
Ο ομαδικός τάφος όπου βρίσκονταν τα θύματα εντοπίστηκε έπειτα από 32 χρόνια, ενώ χρειάστηκαν ακόμη τρία χρόνια για την ταυτοποίηση και την ταφή τους.
Οι αναφορές στον μικρό Χριστάκη και στον Παπα-Γιώργη
Ο Υπουργός μνημόνευσε την Κυπριανή Νικολάου Λευτέρη, η οποία, όπως ανέφερε, δολοφονήθηκε στις 16 Αυγούστου ενώ ήταν παράλυτη και καθηλωμένη στο κρεβάτι της. Αναφέρθηκε επίσης στον πεντάχρονο Χριστάκη Γεωργίου Λοΐζου, ο οποίος τραυματίστηκε από σφαίρα στην αγκαλιά της μητέρας του και μεταφέρθηκε σε πρόχειρο τουρκικό νοσοκομείο στο Δίκωμο. Έκτοτε αγνοείται, όπως και ο πατέρας του Γιαννάκης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον ιερέα του χωριού, Παπα-Γιώργη Αθανασίου. Σύμφωνα με τον λόγο του Υπουργού, ο ιερέας αιχμαλωτίστηκε στη Βώνη, βασανίστηκε και πέθανε στις αρχές Σεπτεμβρίου 1974, λίγες ημέρες μετά την απελευθέρωσή του.
Ο κ. Μουσιούττας αναφέρθηκε ακόμη στους εγκλωβισμένους που μεταφέρθηκαν στη Βώνη στις 21 Αυγούστου και στους άνδρες των οποίων η τύχη αγνοείται έκτοτε, καθώς και στους στρατιώτες από το Παλαίκυθρο που έπεσαν ή χάθηκαν στα πεδία των μαχών.
Αναφορά στη γενιά των προσφύγων
Μιλώντας υπό την ιδιότητά του ως Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, εξήρε τη γενιά των προσφύγων που, όπως είπε, εργάστηκε σκληρά για να συμβάλει στην ανοικοδόμηση της οικονομίας και των συνοικισμών.
Χαρακτήρισε την αξιοπρεπή σύνταξη, την κοινωνική ασφάλιση και τη φροντίδα των ηλικιωμένων προσφύγων ως την ελάχιστη ανταπόδοση της Πολιτείας. Συνέδεσε τη δυνατότητα στήριξης των τομέων της Υγείας, της Παιδείας και του Κράτους Πρόνοιας με την υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική και την ανθεκτική οικονομία.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η εσωτερική ισχύς, η ανθεκτική οικονομία, η άμυνα και μια αξιόπιστη εξωτερική πολιτική είναι αλληλένδετες με τον αγώνα για τερματισμό της κατοχής. Επανέλαβε ότι η Κυβέρνηση επενδύει στην αποτρεπτική ισχύ και στην ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας των πολιτών.
Κλείνοντας, ο Υπουργός απέδωσε τιμή στα θύματα, στους αγνοουμένους, στους πεσόντες και στους Παλαικυθρίτες που πέθαναν μακριά από το χωριό τους, δηλώνοντας ότι, 52 χρόνια μετά, δεν έχουν ακόμη δικαιωθεί.
Αρχική πηγή: Επιμνημόσυνος λόγος στο Εθνικό Μνημόσυνο Παλαικυθριτών – Gov.cy
