Την ανάγκη να μεταδίδονται στις νεότερες γενιές όχι μόνο τα γεγονότα του Αγώνα της ΕΟΚΑ, αλλά και οι αξίες που οδήγησαν τους αγωνιστές στη θυσία, υπογράμμισε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης. Μιλώντας το βράδυ της Παρασκευής σε επιστημονικό συνέδριο στην Πόλη Χρυσοχούς, τόνισε ότι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης προϋποθέτει γνώση και τεκμηρίωση.
Το συνέδριο στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Πόλεως Χρυσοχούς έχει θέμα «Ιστορική τεκμηρίωση και λογοτεχνική μετουσίωση του Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959 στο διαμέρισμα Πόλεως Χρυσοχούς και στην ευρύτερη επαρχία Πάφου». Τελεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη και είναι αφιερωμένο στην 70ή επέτειο της θυσίας των τριών νέων του Νέου Χωριού.
Ο κ. Λετυμπιώτης επισήμανε ότι, σε μια εποχή κατά την οποία η πληροφορία είναι άφθονη, αυτό δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη περισσότερη γνώση. «Η ιστορική μνήμη έχει ανάγκη όχι μόνο από σεβασμό, αλλά και από γνώση. Όχι μόνο από συγκίνηση, αλλά και από τεκμηρίωση», ανέφερε.
Η ιστορία των τριών νέων στο Νέο Χωριό
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα παρουσίασε την ιστορία του Γεωργίου Στυλιανού, του Γεωργίου Αναστάση και του Βάσου Παναγή, οι οποίοι, σύμφωνα με την ιστορική αφήγηση, επέστρεψαν μέσα στα πυρά για να διασώσουν τραυματισμένο συναγωνιστή τους. Ακολούθησαν η σύλληψη και η θανάτωσή τους.
Σημειώνεται ότι στο κείμενο της πηγής το επώνυμο του δεύτερου αγωνιστή αποδίδεται αρχικά ως «Αναστάση» και αργότερα ως «Αναστασίου».
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος τόνισε ότι δεν αρκεί τα παιδιά να διδάσκονται τι συνέβη. «Δεν αρκεί να γνωρίζουν τα παιδιά μας ποιοι ήταν οι ήρωες. Πρέπει να κατανοούν τι ήταν εκείνο που τους έκανε ήρωες», είπε, αναδεικνύοντας και τη σημασία της συμμετοχής μαθητών και μαθητριών στο πρόγραμμα μέσω της ποίησης, της απαγγελίας, της μελοποίησης και του τραγουδιού.
Η συμβολή της Πάφου στον Αγώνα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Πόλη Χρυσοχούς, στο Νέο Χωριό, στον Ακάμα και ευρύτερα στην επαρχία Πάφου, ως τόπους όπου γράφτηκαν σημαντικές σελίδες της νεότερης κυπριακής Ιστορίας.
Όπως είπε, η Πάφος υπήρξε ένας από τους τόπους όπου τέθηκαν τα θεμέλια του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ. Στις ακτές της Χλώρακας, τον Μάρτιο του 1954, αποβιβάστηκε το πρώτο φορτίο οπλισμού που προοριζόταν για την Οργάνωση. Στις 10 Νοεμβρίου του ίδιου έτους, στην ακτή της Αλυκής, το πλοιάριο «Σειρήν» αποβίβασε μυστικά τον αρχηγό της ΕΟΚΑ.
Στα χωριά της επαρχίας δημιουργήθηκαν επίσης κρησφύγετα, οργανώθηκαν ομάδες και αναπτύχθηκαν δίκτυα υποστήριξης, με τη συμμετοχή ανθρώπων διαφορετικών ηλικιών και κοινωνικών ομάδων.
Ο κ. Λετυμπιώτης μνημόνευσε τον Χαράλαμπο Μούσκο, τον οποίο χαρακτήρισε πρώτο αγωνιστή της ΕΟΚΑ που έπεσε μαχόμενος, και τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη, τον έφηβο ποιητή και αγωνιστή που, όπως σημείωσε, έγινε με τους στίχους και τη θυσία του διαχρονικό σύμβολο της ελευθερίας.
Η ιστορική παρακαταθήκη και το Κυπριακό
Συνδέοντας την παρακαταθήκη του Αγώνα με τη σημερινή κατάσταση της Κύπρου, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ανέφερε ότι ο αγώνας της ΕΟΚΑ, με ιστορικό στόχο την Ένωση με την Ελλάδα, αποτέλεσε την κορύφωση της διεκδίκησης για εθνική αυτοδιάθεση. Πρόσθεσε ότι συνέβαλε στον τερματισμό της βρετανικής αποικιοκρατίας και στην ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960.
«Μια ιστορική παρακαταθήκη που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σήμερα, 52 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, με την πατρίδα μας να εξακολουθεί να βιώνει τις συνέπειες της παράνομης κατοχής», σημείωσε.
«Οι εποχές άλλαξαν. Τα μέσα του αγώνα μας είναι διαφορετικά. Το χρέος, όμως, παραμένει», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι η ιστορική αδικία δεν πρέπει να μετατραπεί με την πάροδο του χρόνου σε αποδεκτή πραγματικότητα.
Κάλεσε παράλληλα τη σύγχρονη γενιά όχι να επιχειρήσει να επαναλάβει τις πράξεις των αγωνιστών, αλλά να παραμείνει αντάξια των αξιών τους. «Δεν μας καλεί η Ιστορία να επαναλάβουμε τις πράξεις των ηρώων μας. Μας καλεί να φανούμε αντάξιοι των αξιών τους», είπε.
Επτά συνεδρίες και 22 εισηγητές
Ο κ. Λετυμπιώτης εξήρε τη συμβολή του συνεδρίου, σημειώνοντας ότι μέσα από επτά επιστημονικές συνεδρίες ιστορικοί, πανεπιστημιακοί, ερευνητές, φιλόλογοι και εκπαιδευτικοί εξετάζουν διαφορετικές πτυχές του Αγώνα. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη διδασκαλία της ιστορίας της ΕΟΚΑ με σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις.
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στον Μαχαιρά, στο Λιοπέτρι, στο Δίκωμο και στο Νέο Χωριό ως τέσσερις συμβολικούς τόπους και διαφορετικές στιγμές μιας κοινής παρακαταθήκης. Όπως είπε, το μεγαλείο του ανθρώπου δεν βρίσκεται στην απουσία του φόβου, αλλά στο θάρρος να επιλέγει το χρέος γνωρίζοντας το τίμημα.
«Αυτό είναι το χρέος μας απέναντι στην Ιστορία. Να μη μεταδώσουμε μόνο τη μνήμη των ηρώων, αλλά και τις αξίες που καθόρισαν τη ζωή τους και τον θάνατό τους», ανέφερε, θέτοντας παράλληλα το ερώτημα τι θα επιλέξουν οι επόμενες γενιές όταν έρθει η δική τους στιγμή.
Το συνέδριο συνδιοργανώνουν ο Δήμος Πόλεως Χρυσοχούς και ο Όμιλος Λογοτεχνίας και Κριτικής. Κατά την έναρξη απηύθυναν επίσης χαιρετισμούς, μεταξύ άλλων, ο Δήμαρχος Πόλεως Χρυσοχούς Γιώτης Παπαχριστοφή, ο Πρόεδρος του Ομίλου Λογοτεχνίας και Κριτικής Κυριάκος Ιωάννου και εκπρόσωποι συνεργαζόμενων φορέων.
Ακολούθησε προβολή ιστορικού οπτικοακουστικού υλικού, ενώ ο Δήμος και ο Όμιλος απένειμαν τιμητικές πλακέτες στις οικογένειες των ηρώων του Νέου Χωριού Πάφου και σε αγωνιστές της ΕΟΚΑ. Τιμητική διάκριση απονεμήθηκε και στον Δρα Φιλολογίας Μανώλη Στεργιούλη για τη συμβολή του στη διατήρηση και ανάδειξη της μνήμης των ηρώων του Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959 σε σχολεία της Ελλάδας.
Μετά την τελετή άρχισε η πρώτη συνεδρία. Οι εργασίες συνεχίζονται με τη συμμετοχή 22 εισηγητών, μεταξύ των οποίων πανεπιστημιακοί, ερευνητές, μελετητές, ιστορικοί και φιλόλογοι.
Πηγή: ΚΥΠΕ
