Στοιχεία που υποδηλώνουν την παρουσία ιερού της Εποχής του Σιδήρου εντοπίστηκαν στην κοιλάδα του ποταμού Περιστερώνα, στο πλαίσιο του προγράμματος «Life at the Furnace». Στην ίδια περιοχή, τα ευρήματα δείχνουν ότι κατά την Ελληνιστική περίοδο αναπτύχθηκε οικισμός, ο οποίος παρέμεινε σε χρήση έως το τέλος της αρχαιότητας.
Σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Υφυπουργείου Πολιτισμού, τα στοιχεία προέκυψαν από την έρευνα πεδίου του 2025. Στη θέση εντοπίστηκαν επίσης ενδείξεις εκκαμίνευσης χαλκού.
Η έρευνα για την παραγωγή χαλκού
Το πρόγραμμα «Life at the Furnace» συνδυάζει τη μελέτη του υλικού πολιτισμού με περιβαλλοντικά δεδομένα, διερευνώντας την παραγωγή χαλκού στην Κύπρο κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο. Εξετάζει παράλληλα τις επιδράσεις της δραστηριότητας αυτής στην κοινωνική οργάνωση και στο περιβάλλον των βορειοδυτικών προπόδων του Τροόδους.
Η έρευνα επικεντρώνεται στην κοιλάδα του ποταμού Περιστερώνα και στην περιοχή του σωρού σκωρίας στην Αγία Μαρίνα Ξυλιάτου-Μαυροβούνι, η οποία περιλαμβάνει την Ορούντα, την Κάτω Μονή και την Αγία Μαρίνα Ξυλιάτου. Καλύπτει επίσης την ευρύτερη ενδοχώρα του Τροόδους, στις περιοχές Ξυλιάτος και Νικητάρι.
Γεωφυσική διασκόπηση και ανάλυση του τοπίου
Στο πλαίσιο των εργασιών πραγματοποιήθηκε γεωφυσική διασκόπηση υπό τη διεύθυνση του δρος Απόστολου Σαρρή, από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, με στόχο τον εντοπισμό υπεδάφιων αρχαιολογικών καταλοίπων.
Παράλληλα έγιναν στρωματογραφική καταγραφή και δειγματοληψία για μικρομορφολογική ανάλυση, υπό την καθοδήγηση της δρος Μυρσίνης Γκούμα από το Ινστιτούτο Κύπρου. Οι εργασίες αποσκοπούσαν στη διερεύνηση της εξέλιξης του τοπίου και των μεταβολών στις χρήσεις γης στην περιοχή.
Η σύντομη έρευνα πεδίου ολοκληρώθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2026. Το πρόγραμμα συνδιευθύνουν η δρ Kristina Winther-Jacobsen, από το Πανεπιστήμιο Κοπεγχάγης, και ο δρ Angus Graham, από το Πανεπιστήμιο Ουψάλας, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Κύπρου.
Το «Life at the Furnace» χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Carlsberg και το Ίδρυμα Enboms.
Αρχική πηγή: Τμήμα Αρχαιοτήτων – Gov.cy
