Η έκθεση «Μνήμες Κατεχόμενης Γης» εγκαινιάστηκε για πρώτη φορά στην Πάφο, παρουσιάζοντας μέσα από ιστορικά τεκμήρια και ανθρώπινες μαρτυρίες τη ζωή, τις παραδόσεις και την πολιτιστική φυσιογνωμία των κατεχόμενων δήμων και κοινοτήτων της Κύπρου.
Την έναρξη της έκθεσης κήρυξε η Υφυπουργός Πολιτισμού, Κλέα Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της μετάδοσής της στις επόμενες γενιές.
Η έκθεση περιλαμβάνει θεματικά περίπτερα, ιστορικά εκθέματα, φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό, καθώς και μαρτυρίες ανθρώπων. Μέσα από το υλικό παρουσιάζονται πτυχές της καθημερινής ζωής, οι παραδόσεις και η πολιτιστική ταυτότητα των κατεχόμενων τόπων πριν από την τουρκική εισβολή του 1974.
Η μνήμη των κατεχόμενων τόπων
Στον χαιρετισμό της, η Υφυπουργός ανέφερε ότι οι αναμνήσεις από τα σπίτια, τις γειτονιές, τις εκκλησίες και τα σχολεία παραμένουν αναπόσπαστο μέρος της ζωής χιλιάδων εκτοπισμένων. Μιλώντας και από τη δική της εμπειρία ως πρόσφυγας, αναφέρθηκε στον ισχυρό δεσμό των ανθρώπων με τη γη και τους τόπους καταγωγής τους.
Η κ. Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα σημείωσε ότι, 52 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, η συνεχιζόμενη κατοχή παραμένει ανοιχτή πληγή για την Κύπρο. Τόνισε ακόμη ότι η πάροδος του χρόνου δεν αναιρεί την ιστορική αλήθεια και δεν καθιστά αποδεκτά τα τετελεσμένα της εισβολής και του βίαιου εκτοπισμού.
Αναφερόμενη ενδεικτικά στον Καραβά, τη Λάπηθο, την Άσσια, τη Λύση, το Δίκωμο και τον Μαραθόβουνο, επισήμανε ότι κάθε κατεχόμενος τόπος έχει τη δική του ιστορία, τις παραδόσεις και τους ανθρώπους του. Η πολιτιστική κληρονομιά τους, πρόσθεσε, αποτελεί μέρος της ιστορικής συνέχειας της Κύπρου.
Στήριξη μέσω δύο σχεδίων
Η διαφύλαξη και ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς των κατεχόμενων περιοχών αποτελεί, σύμφωνα με την Υφυπουργό, σημαντική προτεραιότητα του Υφυπουργείου Πολιτισμού.
Στο πλαίσιο αυτό εφαρμόζεται το χορηγικό Σχέδιο «ΝΟΣΤΟΣ», με συνολικό προϋπολογισμό 100.000 ευρώ για το 2026. Μέσω του σχεδίου ενισχύονται η συλλογή και καταγραφή μαρτυριών, η διατήρηση ιστορικών αρχείων και η ανάδειξη παραδόσεων και εθίμων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην καταγραφή των βιωμάτων της γενιάς που γνώρισε τους κατεχόμενους τόπους πριν από την εισβολή, ώστε να διασωθούν οι προσωπικές εμπειρίες των ανθρώπων της.
Παράλληλα, μέσω του «Σχεδίου Ενίσχυσης Περιοδικών Εκδόσεων Κατεχόμενων Δήμων και Κοινοτήτων», υποστηρίζεται η συνέχιση εκδόσεων που διατηρούν την επαφή των εκτοπισμένων με τις κοινότητές τους και καταγράφουν στοιχεία της ιστορίας και της πολιτιστικής ζωής τους.
Για πρώτη φορά στην Πάφο
Η Υφυπουργός χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την πραγματοποίηση της εκδήλωσης για πρώτη φορά στην Πάφο, καθώς προσφέρει στους κατοίκους της πόλης και της επαρχίας τη δυνατότητα να γνωρίσουν καλύτερα την ιστορία των κατεχόμενων περιοχών.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στις προγραμματισμένες επισκέψεις σχολείων. Όπως ανέφερε, οι μαθητές θα γνωρίσουν πτυχές της ζωής στις κατεχόμενες περιοχές και θα κατανοήσουν καλύτερα τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής και του εκτοπισμού.
Η κ. Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα συνεχάρη την Ένωση Κατεχόμενων Δήμων και την Επιτροπή Κατεχόμενων Κοινοτήτων για τη διαχρονική προσφορά τους, ενώ ευχαρίστησε όσους συνέβαλαν στη διοργάνωση και στη συγκέντρωση του υλικού της έκθεσης.
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην προσδοκία των προσφύγων για επιστροφή στις πατρογονικές τους εστίες και στην υποχρέωση της Πολιτείας να συνεχίσει τις προσπάθειες για τερματισμό της κατοχής, αποκατάσταση των δικαιωμάτων των εκτοπισμένων και επανένωση της Κύπρου.
Πηγή: Υφυπουργείο Πολιτισμού – Gov.cy
