Στην τελική ευθεία βρίσκεται το νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση του πρώτου πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος, όπως ανέφερε ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Μαρίνος Μουσιούττας στο 17ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ. Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση προβλέπει αυξήσεις συντάξεων από 5% έως 60%, χωρίς αύξηση των ποσοστών εισφορών, ενώ περίπου 123.000 υφιστάμενοι συνταξιούχοι αναμένεται να ωφεληθούν.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, το τροποποιητικό νομοσχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση τον Σεπτέμβριο και συζητήθηκε στο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα και στο Συμβούλιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Μετά τις βελτιώσεις που προέκυψαν από τον διάλογο, ολοκληρώνεται ο νομοτεχνικός έλεγχος από τη Νομική Υπηρεσία. Ακολούθως, το νομοσχέδιο θα οδηγηθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο και στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Αυξήσεις σε τρεις φάσεις
Στον πυρήνα του νέου συστήματος βρίσκεται μια αναθεωρημένη βασική σύνταξη, η οποία θα αντικαταστήσει τη σημερινή, ενώ η συμπληρωματική σύνταξη θα διατηρήσει τον ανταποδοτικό χαρακτήρα της και θα αναπροσαρμοστεί.
Οι αυξήσεις θα αποδοθούν σταδιακά σε διάστημα τριών ετών: 30% της αύξησης τον πρώτο χρόνο, 30% τον δεύτερο και 40% τον τρίτο. Για συντάξεις έως 600 ευρώ προβλέπεται εγγυημένη ελάχιστη αύξηση 30 ευρώ τον μήνα.
Ο κ. Μουσιούττας έφερε ως παράδειγμα χαμηλόμισθο εργαζόμενο με 35 χρόνια εισφορών, ο οποίος λαμβάνει σήμερα περίπου 640 ευρώ και, με το νέο σύστημα, θα λαμβάνει περίπου 830 ευρώ.
Για περίοδο 15 ετών, κάθε σύνταξη θα υπολογίζεται τόσο με τον παλαιό όσο και με τον νέο τρόπο, ώστε κανένας συνταξιούχος να μη λαμβάνει λιγότερα από όσα θα δικαιούταν με το υφιστάμενο σύστημα.
Κατά τον Υπουργό, περίπου 123.000 υφιστάμενοι συνταξιούχοι θα ωφεληθούν. Πέραν των 50.000 εκτιμάται ότι θα λάβουν αύξηση μεγαλύτερη από 100 ευρώ τον μήνα, ενώ περισσότεροι από 10.000 θα έχουν μηνιαία αύξηση άνω των 200 ευρώ.
Κάλυψη περιόδων φροντίδας και ελάφρυνση στα 63
Η μεταρρύθμιση προβλέπει επίσης ότι το κράτος θα αναλαμβάνει, για πρώτη φορά, εισφορές για πρόσωπα που δικαιολογημένα βρίσκονται εκτός της αγοράς εργασίας. Σε αυτά περιλαμβάνονται γονείς με ευθύνες φροντίδας, άτυποι φροντιστές, φοιτητές, άτομα με αναπηρία και νέοι που κάνουν τα πρώτα επαγγελματικά τους βήματα.
Με αυτόν τον τρόπο, όπως εξήγησε ο κ. Μουσιούττας, η φροντίδα παιδιού ή ηλικιωμένου γονιού δεν θα αποτελεί πλέον κενό στο ασφαλιστικό ιστορικό. Παράλληλα, θα ελαφρυνθεί η αναλογιστική μείωση για όσους αφυπηρετούν στα 63, ενώ η κανονική ηλικία συνταξιοδότησης θα παραμείνει στα 65.
Αποπληρωμή του χρέους προς το Ταμείο από το 2028
Το αποθεματικό του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων ξεπερνά τα 12 δισ. ευρώ, αλλά, σύμφωνα με τον Υπουργό, μέχρι σήμερα υπήρχε κυρίως ως απαίτηση έναντι του κράτους.
Με τη μεταρρύθμιση θα τερματιστεί ο δανεισμός του κράτους από το Ταμείο και η αποπληρωμή του χρέους θα αρχίσει σταδιακά από το 2028, μέσω ετήσιων δόσεων και βάσει αναλογιστικά τεκμηριωμένου σχεδίου.
Το Ταμείο θα αποκτήσει σταδιακά πραγματική επενδυτική περιουσία, η οποία, όπως ανέφερε, θα τυγχάνει διαχείρισης βάσει διεθνών προτύπων διακυβέρνησης και με πλήρη διαφάνεια.
Εβδομαδιαίος διάλογος για τον δεύτερο πυλώνα
Η επόμενη φάση της μεταρρύθμισης αφορά τα Ταμεία Προνοίας και τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια. Ο κοινωνικός διάλογος για τον δεύτερο πυλώνα συνεχίζεται και, από αυτή την εβδομάδα, διεξάγεται σε εβδομαδιαίες συνεδρίες του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος.
Στόχος του Υπουργείου είναι να επιτευχθεί συμφωνία-πλαίσιο με τους κοινωνικούς εταίρους επί των βασικών αρχών και να καταρτιστεί οδικός χάρτης για τη νομοθέτηση και την προσαρμογή στο νέο πλαίσιο.
Όπως σημείωσε ο κ. Μουσιούττας, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πλήρης εφαρμογή ενός διευρυμένου δεύτερου πυλώνα απαιτεί τρία έως τέσσερα χρόνια, ενώ ένα Ταμείο χρειάζεται τουλάχιστον μία δεκαετία για να ωριμάσει.
Σήμερα, μόνο περίπου ένας στους τέσσερις εργαζομένους έχει πρόσβαση σε Ταμείο Προνοίας. Στον διάλογο εξετάζονται, μεταξύ άλλων, ο τρόπος διεύρυνσης της κάλυψης, η υποχρεωτικότητα ή η αυτόματη εγγραφή, η παροχή κινήτρων, η αντιμετώπιση των υφιστάμενων Ταμείων και η σταδιακή μετάβαση από το εφάπαξ ποσό σε συμπληρωματικό εισόδημα καθ’ όλη τη διάρκεια της σύνταξης.
Εξετάζεται επίσης το μοντέλο εποπτείας, με τον Υπουργό να αναφέρεται στην ανάγκη ανεξαρτησίας, επαρκούς στελέχωσης και αναλογιστικής τεχνογνωσίας. Ο ίδιος απέφυγε να προκαταλάβει τον διάλογο, διευκρινίζοντας ότι στόχος είναι κάθε εργαζόμενος στην Κύπρο να διαθέτει, πέρα από τη σύνταξη του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, και δεύτερο εισόδημα από επαγγελματικό σχέδιο.
Τα επαγγελματικά Ταμεία Προνοίας και Συντάξεων διαχειρίζονται σήμερα κεφάλαια άνω των τεσσάρων δισ. ευρώ, τα οποία είναι κατανεμημένα σε εκατοντάδες Ταμεία. Ο Υπουργός επισήμανε ότι ο κατακερματισμός επιβαρύνει τη διαχείριση, τη διασπορά κινδύνου και τη διαπραγματευτική δύναμη, καλώντας τους επαγγελματίες του κλάδου να συνεισφέρουν με προτάσεις και δεδομένα.
Η εξέταση του τρίτου πυλώνα, δηλαδή της ατομικής αποταμίευσης, θα ακολουθήσει. Ο κ. Μουσιούττας τόνισε, ωστόσο, ότι δεν πρέπει να λειτουργήσει ως υποκατάστατο του δεύτερου πυλώνα, καθώς απευθύνεται σε όσους έχουν τη δυνατότητα να αποταμιεύουν.
Δείτε τον πλήρη χαιρετισμό του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο Gov.cy.
