Κάποτε η πολιτική σάτιρα αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της κυπριακής τηλεόρασης. Πολιτικοί, κόμματα και θεσμοί γίνονταν στόχος καυστικού χιούμορ, προκαλώντας γέλιο αλλά και προβληματισμό. Σήμερα, τέτοιες εκπομπές έχουν σχεδόν εξαφανιστεί από τη μικρή οθόνη. Τι άλλαξε; Είναι η πολιτική ορθότητα που περιόρισε τα όρια της σάτιρας ή μήπως οι οικονομικές και τεχνολογικές εξελίξεις μετέφεραν το χιούμορ από την τηλεόραση στα κοινωνικά δίκτυα; Με αφετηρία το φαινόμενο των «Πατάτες Αντινακτές λαλώ σου», αναζητούμε τις απαντήσεις.
Της Αντωνίας Κοζάκου*
Σε μια εποχή όπου η πολιτική ορθότητα επηρεάζει ολοένα και περισσότερο τον δημόσιο λόγο, η πολιτική σάτιρα στην Κύπρο μοιάζει να έχει υποχωρήσει. Εκπομπές που κάποτε σατίριζαν χωρίς φόβο πολιτικούς, θεσμούς και πρόσωπα της επικαιρότητας δύσκολα βρίσκουν σήμερα θέση στην τηλεόραση, τουλάχιστον με την τόλμη και την αμεσότητα που χαρακτήριζαν προηγούμενες δεκαετίες. Το ερώτημα είναι εύλογο: Έχει γίνει η κοινωνία πιο ευαίσθητη ή μήπως οι συνθήκες παραγωγής έχουν αλλάξει τόσο, ώστε η σάτιρα να μην μπορεί πλέον να υπάρξει με την ίδια μορφή; Για να απαντηθεί το ερώτημα, η ματιά στρέφεται σε μια εποχή κατά την οποία η πολιτική σάτιρα όχι μόνο υπήρχε, αλλά κυριαρχούσε στην κυπριακή τηλεόραση.
Η αρχή μιας διαφορετικής τηλεοπτικής εποχής
Η εκπομπή «Πατάτες Αντινακτές λαλώ σου» έκανε πρεμιέρα τον Ιανουάριο του 2005, σε μια περίοδο έντονων πολιτικών ζυμώσεων, μόλις έναν χρόνο μετά το δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν. Το πολιτικό κλίμα της εποχής επηρέαζε έντονα τόσο τη δημόσια συζήτηση όσο και την ψυχαγωγία. Όπως θυμάται η σκηνοθέτρια Αλεξία Μουταφίδου: «Η πρώτη σεζόν ξεκίνησε τον Γενάρη του 2005. Τη σκηνοθεσία είχαμε εγώ και η Δέσπω Καρπή». Στα πρώτα της βήματα, η εκπομπή δεν είχε πολιτικό προσανατολισμό. Τα σκετσάκια αντλούσαν υλικό από την καθημερινότητα και στόχευαν κυρίως στο γέλιο. Η επικαιρότητα, ωστόσο, άρχισε σταδιακά να εισβάλλει στα σενάρια.
Όταν η πολιτική μπήκε στο χιούμορ
Η μετάβαση προς την πολιτική σάτιρα έγινε σταδιακά, μέσα από τη γραφή του σεναριογράφου Άκη Ορφανίδη και τη συνεχή επαφή με την επικαιρότητα. «Τότε ξεκινήσαμε δειλά να αγγίζουμε την πολιτική επικαιρότητα, χωρίς να ξέρουμε ακριβώς…
Διαβάστε περισσότερα
