Πενήντα δύο χρόνια μετά, η 20ή Ιουλίου δεν αποτελεί μόνο επέτειο ενός πολέμου. Είναι η υπενθύμιση μιας ιστορικής τομής, οι συνέπειες της οποίας εξακολουθούν να καθορίζουν τον χάρτη, την πολιτική και την καθημερινότητα της Κύπρου.
Μια ημερομηνία που δεν πέρασε
Σήμερα συμπληρώνονται 52 χρόνια από το πρωινό της 20ής Ιουλίου 1974, όταν τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στην περιοχή της Κερύνειας, ενώ αεροπορικές επιδρομές και πολεμικές επιχειρήσεις βρίσκονταν σε εξέλιξη σε διάφορα σημεία του νησιού.
Η επέτειος δεν χρειάζεται ούτε υπερβολές ούτε τελετουργική θλίψη. Χρειάζεται ακρίβεια. Γιατί όσα συνέβησαν τότε δεν έχουν περάσει ολοκληρωτικά στην Ιστορία. Η γραμμή κατάπαυσης του πυρός, η νεκρή ζώνη, οι κατεχόμενες πόλεις και κοινότητες, οι περιουσίες στις οποίες οι ιδιοκτήτες τους δεν μπορούν να επιστρέψουν και οι οικογένειες που εξακολουθούν να αναζητούν απαντήσεις αποτελούν ακόμη μέρος της κυπριακής πραγματικότητας.
Από το πραξικόπημα στην εισβολή
Πέντε ημέρες νωρίτερα, στις 15 Ιουλίου, το πραξικόπημα της ελληνικής χούντας και της ΕΟΚΑ Β΄ ανέτρεψε τον Πρόεδρο Μακάριο και τραυμάτισε τη συνταγματική τάξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Τουρκία επικαλέστηκε τις εξελίξεις για να προχωρήσει στη στρατιωτική επιχείρηση της 20ής Ιουλίου.
Το πραξικόπημα δεν αποτελεί υποσημείωση. Ήταν εγκληματική ενέργεια που αποδυνάμωσε το κράτος, δίχασε την κοινωνία και άνοιξε τον δρόμο στην καταστροφή. Δεν αποτελεί, όμως, σε καμία περίπτωση δικαιολογία για την εισβολή, την επέκταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και τη διατήρηση της κατοχής επί περισσότερο από μισό αιώνα.
Την ίδια ημέρα, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με το ομόφωνα εγκριθέν Ψήφισμα 353, ζήτησε κατάπαυση του πυρός, σεβασμό στην κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας και τερματισμό της ξένης στρατιωτικής επέμβασης.
Η δεύτερη πράξη της καταστροφής
Μετά την πρώτη κατάπαυση του πυρός και τις συνομιλίες στη Γενεύη, ακολούθησε στις 14 Αυγούστου η δεύτερη φάση της τουρκικής επίθεσης. Μέσα σε λίγες ημέρες, η προέλαση επεκτάθηκε προς την Αμμόχωστο, τη Μόρφου και τη Μεσαορία. Περίπου το 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας τέθηκε υπό τουρκικό στρατιωτικό έλεγχο.
Περισσότεροι από 160.000…
Διαβάστε περισσότερα
