Ελάχιστες ταινίες στην πρόσφατη ιστορία του κινηματογράφου κατάφεραν να προκαλέσουν τόσο έντονη συζήτηση όσο η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν. Η πολυαναμενόμενη μεταφορά του ομηρικού έπους δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη blockbuster. Έχει εξελιχθεί σε αντικείμενο μιας παγκόσμιας πολιτιστικής αντιπαράθεσης, με τους θαυμαστές της να τη χαρακτηρίζουν αριστούργημα και τους επικριτές της να υποστηρίζουν ότι ο σκηνοθέτης θυσίασε τον Όμηρο προκειμένου να υπηρετήσει τη δική του κινηματογραφική αισθητική.
Το παράδοξο είναι ότι οι δύο αυτές εικόνες συνυπάρχουν. Η ταινία σημειώνει τεράστια εμπορική επιτυχία, καταγράφει εξαιρετικές επιδόσεις στις διεθνείς πλατφόρμες αξιολόγησης και χαρακτηρίζεται από πολλούς ως μία από τις κορυφαίες δημιουργίες του Νόλαν. Την ίδια ώρα, όμως, ορισμένες από τις εγκυρότερες φωνές της κλασικής φιλολογίας και της διεθνούς κριτικής ασκούν σκληρή κριτική, υποστηρίζοντας ότι το αποτέλεσμα απέχει σημαντικά από το πνεύμα του ομηρικού αριστουργήματος.
«Δεν είναι ο Όμηρος, είναι ο Νόλαν»
Η βασικότερη ένσταση που διατυπώνεται είναι ότι ο σκηνοθέτης δεν επιχείρησε να μεταφέρει τον Όμηρο στη μεγάλη οθόνη, αλλά να τον προσαρμόσει στο προσωπικό του κινηματογραφικό σύμπαν. Οι επικριτές σημειώνουν ότι ο Οδυσσέας παρουσιάζεται ως ένας βασανισμένος, εσωστρεφής ήρωας, που κουβαλά τα τραύματα του πολέμου και κινείται περισσότερο ως ψυχολογική περίπτωση παρά ως ο πολυμήχανος, γοητευτικός και αντιφατικός χαρακτήρας που περιγράφει ο Όμηρος.
Κατά συνέπεια, η ταινία μετατρέπεται από ένα έπος περιπέτειας σε μια υπαρξιακή αναζήτηση γύρω από τις ενοχές, τη μνήμη και την ανθρώπινη ταυτότητα. Για αρκετούς κριτικούς αυτή είναι μια ευφυής σύγχρονη ανάγνωση. Για άλλους, όμως, πρόκειται για μια αλλοίωση του ίδιου του έργου.
Ιδιαίτερα επικριτικός παρουσιάζεται ο The Economist, ο οποίος, αναγνωρίζει μεν ότι η ταινία αποτελεί ένα εξαιρετικό τεχνικό επίτευγμα, αλλά θεωρεί ότι αποτυγχάνει να μεταφέρει την ουσία του ομηρικού έπους. Το περιοδικό επαινεί τη φωτογραφία, τις σκηνές δράσης, τη χρήση της τεχνολογίας IMAX, τη μουσική και τη συνολική παραγωγή, υποστηρίζει όμως ότι πίσω από αυτή τη μεγαλοπρέπεια λείπει το σημαντικότερο στοιχείο: η ανθρώπινη ψυχή της…
Διαβάστε περισσότερα
