Σχεδόν επτά δεκαετίες μετά τον θάνατό του, το έργο του μεγάλου Κρητικού παραμένει ζωντανό και προκλητικά επίκαιρο. Η ελευθερία, η πίστη και η αμφιβολία, η κοινωνική ευθύνη και η αδιάκοπη πάλη του ανθρώπου να υπερβεί τα όριά του συναντούν τις αγωνίες του 21ου αιώνα.
Υπάρχουν συγγραφείς που παραμένουν στενά συνδεδεμένοι με την εποχή τους και άλλοι που κατορθώνουν να ξεφύγουν από αυτήν. Ο Νίκος Καζαντζάκης ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Γεννήθηκε το 1883, όταν η Κρήτη βρισκόταν ακόμη υπό οθωμανική κυριαρχία, έζησε πολέμους, επαναστάσεις, ιδεολογικές συγκρούσεις και βαθιές κοινωνικές ανατροπές και πέθανε το 1957. Κι όμως, τα θεμελιώδη ερωτήματα που έθεσε δεν γέρασαν.
Τι σημαίνει να είναι κανείς ελεύθερος; Μπορεί ο άνθρωπος να ζήσει χωρίς πίστη; Πού τελειώνει το χρέος προς τους άλλους και πού αρχίζει η προσωπική ευθύνη; Πώς αντιστέκεται κανείς στον φόβο και στην απελπισία; Έχει αξία ο αγώνας όταν η νίκη δεν είναι εξασφαλισμένη;
Ο Καζαντζάκης δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις ούτε έτοιμες συνταγές. Δεν γράφει για να καθησυχάσει τον αναγνώστη, αλλά για να τον ταράξει και να τον βγάλει από τη βολή των βεβαιοτήτων του. Δεν του υποδεικνύει έναν ασφαλή δρόμο· τον καλεί να αναζητήσει τον δικό του ανήφορο.
Ένα έργο με οικουμενική ακτινοβολία
Μυθιστοριογράφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας, δοκιμιογράφος, μεταφραστής και ταξιδιωτικός ανταποκριτής, ο Καζαντζάκης επιχείρησε να χωρέσει στη γραφή του ολόκληρη την ανθρώπινη εμπειρία. Έγραψε περίπου 50 έργα, δεκάδες μεταφράσεις και πολυάριθμα άρθρα σε εφημερίδες.
Η διεθνής απήχησή του αποτελεί την πιο χειροπιαστή απόδειξη της διαχρονικότητάς του. Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 50 γλώσσες και διαλέκτους, καθιστώντας τον τον πλέον πολυμεταφρασμένο Νεοέλληνα συγγραφέα. Ο «Αλέξης Ζορμπάς», ο «Καπετάν Μιχάλης», ο «Χριστός ξανασταυρώνεται», ο «Τελευταίος Πειρασμός» και η «Αναφορά στον Γκρέκο» εξακολουθούν να επανεκδίδονται και να διαβάζονται σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η διεθνής καταξίωση δεν εξηγείται μόνο από τη λογοτεχνική δύναμη των βιβλίων του. Οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι ο Καζαντζάκης, μολονότι βαθιά Κρητικός και ελληνικός, μιλά για προβλήματα που δεν γνωρίζουν σύνορα. Οι ήρωές…
Διαβάστε περισσότερα
