LemesosBlog Ai · AI Takeaways
- 201 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και σύνδεσμοι ζητούν από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επανεξέταση της προσέγγισης για τους κανόνες καπνού και νικοτίνης.
- Οι υπογράφοντες προβάλλουν ανησυχίες για θέσεις εργασίας, επενδύσεις και φορολογικά έσοδα, ζητώντας πληρέστερη αξιολόγηση και διαβούλευση.
- Η συζήτηση συνδέεται με τους στόχους δημόσιας υγείας και με το ECOFIN της 9ης Νοεμβρίου 2026 για τη φορολόγηση του καπνού.
Με κοινή επιστολή τους, 201 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και σύνδεσμοι καλούν την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να επανεξετάσει την προσέγγιση για την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης, προειδοποιώντας ότι ανεπαρκώς σχεδιασμένα μέτρα θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο θέσεις εργασίας, επενδύσεις και φορολογικά έσοδα.
Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε στις 3 Νοεμβρίου, ο συνασπισμός ζήτησε μια πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων, καθώς και των συνεπειών στην απασχόληση, που ενδέχεται να προκύψουν από τις αλλαγές στην Οδηγία για τα Προϊόντα Καπνού και στην Οδηγία για τη Διαφήμιση των Προϊόντων Καπνού.
Οι υπογράφοντες και το αίτημα προς την Επιτροπή
Την επιστολή συνυπογράφουν επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, καπνοπωλεία, χονδρέμποροι, αγρότες, επιχειρήσεις μεταποίησης αγροτικών προϊόντων, επιχειρήσεις φιλοξενίας και εστίασης, εταιρείες συσκευασίας και βιομηχανικές επιχειρήσεις, καθώς και οι οργανώσεις που εκπροσωπούν τους αντίστοιχους κλάδους.
Το βασικό τους επιχείρημα είναι ότι η προστασία της δημόσιας υγείας και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας πρέπει να συμβαδίζουν, μέσα από ευρύτερη διαβούλευση και αποτελεσματικότερη εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας.
«Δεν ζητούμε από την Επιτροπή να εγκαταλείψει τους στόχους της για τη δημόσια υγεία. Ζητούμε να ακούσει, να ακολουθήσει τους δικούς της κανόνες και να διασφαλίσει ότι οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα είναι οι σωστές», δήλωσε η Nathalie Darge, Γενική Γραμματέας της Tobacco Europe.
Η Tobacco Europe εκπροσωπεί κατασκευαστές προϊόντων καπνού, μεταξύ των οποίων οι British American Tobacco, JT International και Imperial Brands.
Το ρυθμιστικό πλαίσιο και η δημόσια υγεία
Η παρέμβαση πραγματοποιείται σε μια περίοδο, κατά την οποία οι Βρυξέλλες εξετάζουν πώς θα προσαρμόσουν το ρυθμιστικό πλαίσιο για τον καπνό στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης νέων προϊόντων νικοτίνης. Η αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Απρίλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι υφιστάμενοι κανόνες έχουν συμβάλει στη μείωση του καπνίσματος και των θανάτων που σχετίζονται με τον καπνό, εντοπίζοντας παράλληλα νέες προκλήσεις, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων. Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Καταπολέμηση του Καρκίνου θέτει ως στόχο τη μείωση της χρήσης καπνού σε ποσοστό κάτω του 5% του πληθυσμού έως το 2040.
Οι οικονομικές εκτιμήσεις που επικαλείται ο κλάδος
Οι υπογράφοντες τονίζουν την ανάγκη πιο ενδελεχούς εξέτασης των οικονομικών επιπτώσεων που ενδέχεται να επιφέρουν πρόσθετες ρυθμίσεις. Επικαλούμενοι μελέτη της S&P Global Market Intelligence του 2023, επισημαίνουν ότι η αλυσίδα αξίας των προϊόντων καπνού και νικοτίνης στηρίζει περισσότερες από 1,5 εκατομμύριο θέσεις εργασίας, αποφέρει πάνω από 107 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης και ΦΠΑ και συνεισφέρει περίπου 195 δισεκατομμύρια ευρώ στο ΑΕΠ της ΕΕ.
Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν το οικονομικό αποτύπωμα του κλάδου, χωρίς ωστόσο να τεκμηριώνουν τις καθαρές οικονομικές επιπτώσεις συγκεκριμένων ρυθμιστικών προτάσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν οι υπογράφοντες στις πιθανές επιπτώσεις των νέων ρυθμίσεων στις μικρές επιχειρήσεις και τις αγροτικές κοινότητες.
Ο Peter van der Mark, Γενικός Γραμματέας του European Smoking Tobacco Association, επεσήμανε ότι πολλά από τα μέλη του συνδέσμου είναι μικρές, οικογενειακές επιχειρήσεις, οι οποίες αδυνατούν να απορροφήσουν το διαρκώς αυξανόμενο κόστος και την αβεβαιότητα.
Ο Przemysław Noworyta, Γενικός Γραμματέας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Καπνοκαλλιεργητών (European Union of Tobacco Growers), προειδοποίησε ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται στις Βρυξέλλες θα μπορούσαν να έχουν μακροχρόνιες συνέπειες για τις οικογένειες των καπνοκαλλιεργητών και τις μειονεκτούσες αγροτικές περιοχές.
Διαβούλευση και παράνομο εμπόριο
Ο συνασπισμός των επιχειρήσεων θέτει επίσης ερωτήματα σχετικά με την προετοιμασία της αναθεώρησης. Στη σχετική επιστολή γίνεται αναφορά σε πληροφορίες για αρνητική γνωμοδότηση της Επιτροπής Ρυθμιστικού Ελέγχου (Regulatory Scrutiny Board) επί της εκτίμησης επιπτώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026, έπειτα από προηγούμενη αρνητική γνωμοδότηση σχετικά με την αξιολόγηση των υφιστάμενων κανόνων. Υποστηρίζει ότι η διαδικασία χρειάζεται ισχυρότερη τεκμηρίωση και ευρύτερη διαβούλευση.
Το παράνομο εμπόριο αποτελεί ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα. Οι υπογράφοντες ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα στην εφαρμογή της νομοθεσίας, προειδοποιώντας ότι πρόσθετοι περιορισμοί θα μπορούσαν να στρέψουν τους καταναλωτές προς παράνομους προμηθευτές.
Έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο, εκτιμά ότι οι ετήσιες απώλειες εσόδων από το παράνομο εμπόριο καπνού ανέρχονται σε 13 δισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι δεν υπάρχουν αξιόπιστες εκτιμήσεις για το μέγεθος της παράνομης αγοράς και τον οικονομικό της αντίκτυπο, ζητώντας καλύτερη πληροφόρηση, συνεργασία και αποτελεσματικότερη εφαρμογή της νομοθεσίας.
Οι στόχοι για την προστασία της υγείας
Οι προκλήσεις για τη δημόσια υγεία παραμένουν σημαντικές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτηρίζει την κατανάλωση καπνού ως τον μεγαλύτερο αποτρέψιμο κίνδυνο για την υγεία στην ΕΕ, ο οποίος ευθύνεται για σχεδόν 700.000 θανάτους ετησίως.
Οι υπογράφοντες την επιστολή δηλώνουν έτοιμοι να συνεργαστούν με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διαμόρφωση ενός αναλογικού ρυθμιστικού πλαισίου, βασισμένου σε τεκμηριωμένα στοιχεία.
Η παρέμβασή τους φέρνει στο προσκήνιο τις επιπτώσεις στις επιχειρήσεις και τα μέσα βιοπορισμού των αγροτικών πληθυσμών, παράλληλα με τους στόχους προστασίας της δημόσιας υγείας που βρίσκονται στο επίκεντρο της αναθεώρησης. Παράλληλα, καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποσαφηνίσει πώς οι νέοι κανόνες θα διασφαλίζουν τόσο την αποτελεσματική προστασία της δημόσιας υγείας όσο και την πρακτική εφαρμογή και επιβολή της νομοθεσίας.
Η φορολόγηση του καπνού στο ECOFIN
Η αναθεώρηση της Οδηγίας για τη Φορολόγηση των Προϊόντων Καπνού (Tobacco Excise Directive – TED) θα βρεθεί εκ νέου στο επίκεντρο των συζητήσεων στις 9 Νοεμβρίου 2026, κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Οικονομικών και Δημοσιονομικών Θεμάτων (ECOFIN). Η Ιρλανδία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, θα επιδιώξει την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας για την πολυαναμενόμενη αναθεώρηση.
Από τον Ιούνιο, η Σουηδία έχει εκφράσει αντιρρήσεις σε διαδοχικές συμβιβαστικές προτάσεις, ενώ η Ιρλανδική Προεδρία έχει ακόμη μία συνεδρίαση στη διάθεσή της προτού η διαχείριση του φακέλου περάσει στη Λιθουανία. Η πρόταση αναθεώρησης υποβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του 2025.
Αναδημοσίευση από το EU Reporter
