Ένα παραμύθι που μεταφέρει τα παιδιά σε μια φανταστική πολιτεία του 2125 αξιοποιείται στη Στ΄ τάξη για να ανοίξει με προσιτό τρόπο τη συζήτηση γύρω από τα χρήματα, τις οικονομικές επιλογές, τις απάτες και τις κοινωνικές ανισότητες.
Το «70 Τοκό και μια τρύπα στο παπούτσι» δημιουργήθηκε από τη Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, σε συνεργασία με τον δρα Ανδρέα Μιλιδώνη, Καθηγητή Χρηματοοικονομικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, και τη συγγραφέα Μαρία Λοϊζίδου. Το παραμύθι συνοδεύεται από εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τη χρηματοοικονομική παιδεία.
Χρηματοοικονομικά διλήμματα χωρίς προσωπικές συγκρίσεις
Η ιστορία εκτυλίσσεται στην Αξιούπολη, μια υπερσύγχρονη πολιτεία, όπου οι κάτοικοι χρησιμοποιούν τα «ΤΟΚΟ», ένα φανταστικό ψηφιακό νόμισμα. Η επιλογή ενός μελλοντικού κόσμου επιτρέπει στα παιδιά να εξετάζουν οικονομικά διλήμματα χωρίς να εκθέτουν την κατάσταση της οικογένειάς τους ή να αισθάνονται άβολα μέσα από προσωπικές συγκρίσεις.
Μέσα από τις περιπέτειες των ηρώων, οι μαθητές και οι μαθήτριες προσεγγίζουν τη διαχείριση χρημάτων, τις δυσκολίες και τα πιθανά λάθη, αλλά και την αξία του προγραμματισμού και της διορατικότητας. Παράλληλα, συζητούν για κοινωνικές ανισότητες και για τον τρόπο με τον οποίο οι οικονομικές επιλογές συνδέονται με την καθημερινή ζωή.
Το υλικό διδάσκεται στο μάθημα Αγωγής Υγείας, στο οποίο η χρηματοοικονομική παιδεία αποτελεί ξεχωριστή ενότητα λόγω της σύνδεσής της με την υγεία και την ευημερία. Μπορεί επίσης να συνδεθεί με θεματικές όπως τα συναισθήματα, η φιλία, οι αξίες ζωής, η διατροφή, το ρίσκο, οι συνθήκες ζωής και τα δικαιώματα του καταναλωτή.
Προϋπολογισμός, αποταμίευση και αναγνώριση απάτης
Οι δραστηριότητες βοηθούν τα παιδιά να διακρίνουν τις ανάγκες από τις επιθυμίες, να ξεχωρίζουν τα έσοδα από τα έξοδα και να καταρτίζουν προϋπολογισμό. Εξετάζουν ακόμη την αποταμίευση για το μέλλον και τις έκτακτες ανάγκες, τη δημιουργία ενός «μαξιλαριού ασφαλείας», καθώς και τον δανεισμό, την αποπληρωμή και τη σημασία της εμπιστοσύνης.
Μέσα από ένα σατιρικό κόμικ με υποσχέσεις όπως «δώσε 100 τοκό και σε δύο εβδομάδες θα πάρεις πίσω 200», εξοικειώνονται με την αναγνώριση διαδικτυακών και επενδυτικών απατών. Σε άλλη δραστηριότητα οργανώνουν ένα πάρτι γενεθλίων με συγκεκριμένο προϋπολογισμό και προβληματίζονται για τις υπερβολές, αλλά και για το κατά πόσο η χαρά εξαρτάται από το ύψος των δαπανών.
Συζήτηση για τις ίσες ευκαιρίες
Η δραστηριότητα της «Δίκαιης Χώρας» καλεί τα παιδιά να προτείνουν λύσεις για άδικες καταστάσεις. Μεταξύ άλλων, εξετάζουν πώς μπορεί να συμμετέχει στη μάθηση ένα παιδί χωρίς υπολογιστή ή πώς μπορεί να πάει σε σχολική εκδρομή όταν η οικογένειά του αδυνατεί να πληρώσει.
Με αυτόν τον τρόπο συζητούν προτάσεις που βασίζονται στη συνεργασία, την κοινωνική υποστήριξη και τις ίσες ευκαιρίες. Σύμφωνα με το Υπουργείο, το παραμύθι έχει γίνει θετικά δεκτό από εκπαιδευτικούς και παιδιά, καθώς δεν απομονώνει τη διαχείριση των χρημάτων από τις κοινωνικές αδικίες και ανισότητες.
Αντίτυπο για όλα τα παιδιά της Στ΄ τάξης
Όλα τα παιδιά της Στ΄ τάξης, κατά την περσινή και τη φετινή σχολική χρονιά, έχουν λάβει το δικό τους αντίτυπο. Για την αξιοποίηση του υλικού στην τάξη πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη σχολική χρονιά επιμόρφωση εκπαιδευτικών στη Λευκωσία, με συντονισμό του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και τη στήριξη του Πανεπιστημίου Κύπρου.
Για τη φετινή σχολική χρονιά προγραμματίζεται αντίστοιχη επιμόρφωση στη Λεμεσό.
Η προσέγγιση παρουσιάζει το χρήμα ως εργαλείο που, όταν χρησιμοποιείται σωστά και συνετά, μπορεί να περιορίσει τις χρηματοοικονομικές έγνοιες. Στόχος δεν είναι να ενθαρρύνει τα παιδιά να γίνουν φιλάργυρα ή πλούσια, αλλά να τα βοηθήσει να αποφεύγουν λανθασμένες αποφάσεις, απάτες και αυταπάτες που θα μπορούσαν να τα οδηγήσουν σε δύσκολη οικονομική θέση.
Το παραμύθι ολοκληρώνεται με το ερώτημα «Τι έχει πραγματικά αξία;», υπογραμμίζοντας ότι δεν αποτιμώνται όλα τα κέρδη της ζωής σε χρήματα.
Πηγή: Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας – Gov.cy
