Έξι στους δέκα εργαζομένους δήλωσαν ότι βίωσαν ταπεινωτική ή εκφοβιστική συμπεριφορά κατά τα τελευταία πέντε χρόνια, σύμφωνα με έρευνα της ΠΑΣΥΔΥ για την έμφυλη διάσταση του εργασιακού εκφοβισμού στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα.
Παρουσιάζοντας τη θέση της Πολιτείας στην εκδήλωση για τα αποτελέσματα της έρευνας, ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Μαρίνος Μουσιούττας ανέφερε ότι οι γυναίκες εμφανίζονται περισσότερο εκτεθειμένες και αξιολογούν πιο αρνητικά το κλίμα σεβασμού στην εργασία τους.
Όπως επισήμανε, τα ευρήματα δείχνουν ότι ο εργασιακός εκφοβισμός δεν αποτελεί περιθωριακό φαινόμενο, έχει έμφυλη διάσταση και απαιτεί συστηματική αντιμετώπιση. Τόνισε επίσης ότι η σιωπή δεν συνεπάγεται απουσία προβλήματος, αλλά μπορεί να αντανακλά έλλειψη εμπιστοσύνης.
«Το κράτος οφείλει να δίνει πρώτο το παράδειγμα»
Ο κ. Μουσιούττας σημείωσε ότι η έρευνα αφορά το Δημόσιο και, επομένως, το ίδιο το κράτος ως εργοδότη. Υπογράμμισε ότι το κράτος οφείλει να δίνει πρώτο το παράδειγμα, εξασφαλίζοντας στις υπηρεσίες του σεβασμό, διαφάνεια και ασφάλεια στον χώρο εργασίας.
Αναφερόμενος στις επιπτώσεις του εκφοβισμού, είπε ότι μπορεί να μην αφήνει εμφανή σημάδια, επηρεάζει όμως την ψυχή, την αυτοεκτίμηση, την υγεία και την επαγγελματική πορεία όσων τον υφίστανται. Συμπεριφορές που μεμονωμένα ενδέχεται να φαίνονται ασήμαντες μπορούν, όταν επαναλαμβάνονται, να μετατρέψουν τον χώρο εργασίας σε περιβάλλον φόβου.
Το νομοθετικό πλαίσιο
Η Κύπρος κύρωσε το 2024 τη Σύμβαση 190 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για τη βία και την παρενόχληση στο περιβάλλον της εργασίας. Από το 2025 διαθέτει επίσης ειδικό νόμο για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στον χώρο εργασίας, ο οποίος καλύπτει τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, ο νόμος υποχρεώνει κάθε εργοδότη να υιοθετεί πολιτική πρόληψης και κώδικα συμπεριφοράς, να ενημερώνει και να εκπαιδεύει το προσωπικό και να ορίζει υπεύθυνο πρόσωπο για τον χειρισμό περιστατικών. Προβλέπει ακόμη προστασία από δυσμενή μεταχείριση για όσους προβαίνουν σε καταγγελία, αποζημίωση για τα θύματα και ποινικές κυρώσεις για τους δράστες, ενώ ο έλεγχος της εφαρμογής του ανατίθεται στο Υπουργείο Εργασίας.
Παράλληλα, οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι εντάσσονται πιο ενεργά στην πολιτική για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία. Μέσω του Φορέα Πιστοποίησης για την ισότητα των φύλων στην εργασία επιβραβεύονται επίσης εργοδότες του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που εφαρμόζουν πολιτικές ισότητας, περιλαμβανομένων κωδίκων κατά του εκφοβισμού και της παρενόχλησης.
Οι τρεις αναγκαίες δράσεις
Ο Υπουργός αναγνώρισε ότι η νομοθεσία από μόνη της δεν αρκεί και προσδιόρισε τρεις απαραίτητες δράσεις: ενημέρωση των εργαζομένων για τα δικαιώματά τους και τις διαθέσιμες διαδικασίες, δημιουργία προσβάσιμων και αποτελεσματικών μηχανισμών που να είναι ανεξάρτητοι από την ιεραρχία, καθώς και εκπαίδευση των προϊσταμένων.
Δήλωσε ότι τα συμπεράσματα της έρευνας θα μελετηθούν και κάλεσε το Υπουργείο, την ΠΑΣΥΔΥ και τις αρμόδιες υπηρεσίες να συνεργαστούν, ώστε ο νόμος να μετατραπεί σε καθημερινή πρακτική σε κάθε υπηρεσία.
Ο κ. Μουσιούττας συνέδεσε την προστασία της αξιοπρέπειας στην εργασία με τις μεταρρυθμίσεις που προωθεί η Κυβέρνηση στη φορολογία, στο συνταξιοδοτικό σύστημα και στην παιδεία. Καταλήγοντας, χαρακτήρισε τον χώρο εργασίας χωρίς εκφοβισμό δικαίωμα κάθε εργαζομένου και προϋπόθεση για μια αποτελεσματική και παραγωγική δημόσια υπηρεσία.
Η πρωτοβουλία για την έρευνα ανήκει στην Επιτροπή Ισότητας των Φύλων της ΠΑΣΥΔΥ και υποστηρίχθηκε από τον Εθνικό Μηχανισμό για τα Δικαιώματα της Γυναίκας.
Πηγή: Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων – Gov.cy
