Φωτογραφίες στο cloud, προσωπικά email, αρχεία, συνομιλίες, αγορές και προφίλ στα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να παραμείνουν αποθηκευμένα για χρόνια μετά τον θάνατο ενός ανθρώπου. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι συγγενείς αποκτούν αυτομάτως πρόσβαση στους λογαριασμούς του.
Οι μεγαλύτερες διαδικτυακές πλατφόρμες εφαρμόζουν διαφορετικούς κανόνες. Το Facebook μπορεί να μετατρέψει ένα προφίλ σε λογαριασμό εις μνήμην, η Google εξετάζει αιτήματα συγγενών χωρίς να παραδίδει κωδικούς πρόσβασης, ενώ η Apple διαθέτει την επιλογή «Επαφή κληρονομιάς» για την πρόσβαση σε συγκεκριμένα δεδομένα.
Το σημαντικότερο είναι να μη ζητηθεί βιαστικά η οριστική διαγραφή ενός λογαριασμού, εάν η οικογένεια θέλει προηγουμένως να διεκδικήσει φωτογραφίες, αρχεία ή άλλα δεδομένα. Σε αρκετές περιπτώσεις, η διαγραφή είναι μη αναστρέψιμη.
Οι συγγενείς δεν παίρνουν αυτόματα τους κωδικούς
Η συγγενική σχέση ή η κατοχή του κινητού και του υπολογιστή του αποθανόντος δεν σημαίνουν αυτομάτως ότι κάποιος δικαιούται να συνδεθεί στους ηλεκτρονικούς λογαριασμούς του.
Οι εταιρείες συνήθως ζητούν πιστοποιητικό θανάτου και, ανάλογα με την περίπτωση, αποδεικτικό συγγένειας, στοιχεία νόμιμου αντιπροσώπου ή δικαστικό έγγραφο.
Οι κωδικοί ασφαλείας, η κρυπτογράφηση και τα προσωπικά δεδομένα τρίτων προσώπων αποτελούν βασικούς λόγους για τους οποίους οι πλατφόρμες δεν παραδίδουν απλώς το όνομα χρήστη και τον κωδικό πρόσβασης στην οικογένεια.
Τι συμβαίνει με έναν λογαριασμό Facebook
Όταν η Meta ενημερωθεί έγκυρα για τον θάνατο ενός χρήστη, το προφίλ μπορεί να μετατραπεί σε λογαριασμό εις μνήμην.
Το προφίλ παραμένει στο Facebook ως χώρος όπου φίλοι και συγγενείς μπορούν να θυμούνται το πρόσωπο, ανάλογα πάντα με τις αρχικές ρυθμίσεις απορρήτου του λογαριασμού.
Δίπλα στο όνομα εμφανίζεται σχετική ένδειξη μνήμης, ενώ το προφίλ δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως συνηθισμένος ενεργός λογαριασμός.
Τι μπορεί να κάνει η Επαφή κληρονομιάς
Ο χρήστης μπορεί, όσο βρίσκεται εν ζωή, να ορίσει στο Facebook μία Επαφή κληρονομιάς. Πρόκειται για πρόσωπο που αναλαμβάνει περιορισμένη διαχείριση του προφίλ, αφού αυτό μετατραπεί σε λογαριασμό εις μνήμην.
Ανάλογα με τις διαθέσιμες λειτουργίες και τις επιλογές που είχε κάνει ο χρήστης, η Επαφή κληρονομιάς μπορεί μεταξύ άλλων:
- να δημοσιεύσει ή να καρφιτσώσει ανάρτηση στο προφίλ,
- να ενημερώσει τη φωτογραφία προφίλ και τη φωτογραφία εξωφύλλου,
- να απαντά σε νέα αιτήματα φιλίας,
- να ζητήσει την αφαίρεση του λογαριασμού,
- να κατεβάσει αντίγραφο συγκεκριμένου περιεχομένου, μόνο εφόσον ο χρήστης είχε ενεργοποιήσει αυτή την άδεια.
Τι δεν μπορεί να κάνει
Η Επαφή κληρονομιάς δεν μπορεί:
- να συνδεθεί στον λογαριασμό ως το πρόσωπο που πέθανε,
- να διαβάσει τα προσωπικά μηνύματα στο Messenger,
- να διαγράψει ή να τροποποιήσει παλαιότερες αναρτήσεις,
- να αφαιρέσει φίλους ή να στείλει νέα αιτήματα φιλίας.
Η Meta δηλώνει επίσης ότι δεν παραδίδει τα στοιχεία σύνδεσης του λογαριασμού σε τρίτους, ακόμη και όταν πρόκειται για στενούς συγγενείς.
Μπορεί η οικογένεια να ζητήσει διαγραφή;
Ναι. Στενός συγγενής ή νόμιμος εκπρόσωπος μπορεί να ζητήσει την οριστική αφαίρεση του λογαριασμού, υποβάλλοντας τα δικαιολογητικά που ζητά η Meta.
Εάν ο ίδιος ο χρήστης είχε επιλέξει πριν από τον θάνατό του την οριστική διαγραφή, η Meta αναφέρει ότι, μόλις ενημερωθεί για τον θάνατο, μπορεί να διαγράψει τις αναρτήσεις, τις φωτογραφίες, τα σχόλια, τις αντιδράσεις και τις υπόλοιπες πληροφορίες του λογαριασμού.
Τι συμβαίνει με Gmail, Google Photos και Google Drive
Ένας λογαριασμός Google μπορεί να περιλαμβάνει πολύ περισσότερα από email. Μπορεί να διαθέτει φωτογραφίες στο Google Photos, έγγραφα στο Drive, επαφές, ημερολόγια, βίντεο στο YouTube και δεδομένα από άλλες υπηρεσίες.
Εάν είχε ενεργοποιηθεί η Διαχείριση ανενεργού λογαριασμού
Η Google διαθέτει τη λειτουργία Inactive Account Manager, δηλαδή «Διαχείριση ανενεργού λογαριασμού».
Μέσω αυτής, ο χρήστης μπορεί εκ των προτέρων:
- να ορίσει έως και δέκα πρόσωπα εμπιστοσύνης,
- να επιλέξει ποια δεδομένα θα μπορεί να λάβει το καθένα,
- να ζητήσει να ενημερωθούν όταν ο λογαριασμός παραμείνει ανενεργός,
- να επιλέξει την αυτόματη διαγραφή του λογαριασμού.
Η ενεργοποίηση της διαδικασίας δεν βασίζεται μόνο στον θάνατο. Η Google εξετάζει διάφορα σήματα δραστηριότητας, όπως τις τελευταίες συνδέσεις, τη χρήση του Gmail και τη δραστηριότητα συσκευών Android.
Τι γίνεται όταν δεν υπήρχε σχετική ρύθμιση
Η Google επιτρέπει σε στενούς συγγενείς ή νόμιμους εκπροσώπους να υποβάλουν αίτημα για:
- κλείσιμο του λογαριασμού του αποθανόντος,
- χορήγηση ορισμένων δεδομένων του λογαριασμού,
- διεκδίκηση χρημάτων που ενδεχομένως συνδέονται με λογαριασμό του αποθανόντος.
Η παροχή δεδομένων δεν είναι αυτόματη. Η Google εξετάζει κάθε αίτημα ξεχωριστά και αναφέρει ότι σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις μπορεί να παραδώσει περιεχόμενο από τον λογαριασμό.
Η εταιρεία δεν παραδίδει τον κωδικό πρόσβασης ούτε άλλα στοιχεία σύνδεσης.
Προσοχή πριν ζητήσετε το κλείσιμο του λογαριασμού
Η Google διευκρινίζει ότι, εάν εγκριθεί το κλείσιμο του λογαριασμού, δεν θα μπορεί αργότερα να εξετάσει αίτημα παράδοσης του περιεχομένου του.
Για τον λόγο αυτό, όταν η οικογένεια ενδιαφέρεται για φωτογραφίες, αρχεία ή άλλα δεδομένα, πρέπει να υποβάλει πρώτα το σχετικό αίτημα και να περιμένει την ολοκλήρωσή του πριν ζητήσει διαγραφή.
Η Google διατηρεί επίσης το δικαίωμα να διαγράψει έναν προσωπικό λογαριασμό και τα δεδομένα του, εάν παραμείνει ανενεργός σε όλες τις υπηρεσίες Google για τουλάχιστον δύο χρόνια. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε λογαριασμός διαγράφεται αυτομάτως ακριβώς στη συμπλήρωση της διετίας, αλλά ότι τα δεδομένα δεν πρέπει να θεωρούνται εξασφαλισμένα επ’ αόριστον.
Τι συμβαίνει με το Apple Account και το iCloud
Το Apple Account μπορεί να περιλαμβάνει φωτογραφίες iCloud, μηνύματα, σημειώσεις, αρχεία, επαφές και αντίγραφα ασφαλείας συσκευών.
Η απλούστερη επίσημη διαδικασία είναι η λειτουργία Legacy Contact – Επαφή κληρονομιάς.
Τι χρειάζεται η Επαφή κληρονομιάς
Για να ζητήσει πρόσβαση μετά τον θάνατο του κατόχου, η Επαφή κληρονομιάς χρειάζεται:
- το μοναδικό κλειδί πρόσβασης που δημιουργήθηκε όταν ορίστηκε,
- το πιστοποιητικό θανάτου του κατόχου του λογαριασμού.
Μετά τον έλεγχο των εγγράφων, η Apple μπορεί να δημιουργήσει ειδικά στοιχεία πρόσβασης για την Επαφή κληρονομιάς.
Ποια δεδομένα μπορεί να παραλάβει
Τα δεδομένα που μπορεί να γίνουν διαθέσιμα περιλαμβάνουν, ανάλογα με όσα ήταν αποθηκευμένα στον λογαριασμό:
- φωτογραφίες,
- μηνύματα,
- σημειώσεις,
- αρχεία,
- δεδομένα και αντίγραφα ασφαλείας συσκευών.
Ποια δεδομένα δεν παραδίδονται
Η Επαφή κληρονομιάς δεν αποκτά πρόσβαση:
- σε ταινίες, μουσική, βιβλία και συνδρομές που αγοράστηκαν μέσω του Apple Account,
- στους κωδικούς πρόσβασης και στα passkeys του iCloud Keychain,
- σε αποθηκευμένα στοιχεία πληρωμών του iCloud Keychain.
Με άλλα λόγια, η Επαφή κληρονομιάς δεν παραλαμβάνει ένα πλήρες αντίγραφο ολόκληρης της ψηφιακής ζωής του χρήστη.
Τι γίνεται εάν δεν είχε οριστεί Επαφή κληρονομιάς
Η οικογένεια μπορεί να ζητήσει είτε πρόσβαση είτε οριστική διαγραφή του Apple Account.
Ανάλογα με τη χώρα και τις περιστάσεις, η Apple μπορεί να ζητήσει δικαστική απόφαση ή άλλα νομικά έγγραφα που να αποδεικνύουν ότι ο αιτών είναι ο νόμιμος αντιπρόσωπος ή κληρονόμος του αποθανόντος.
Οι απαιτήσεις δεν είναι ίδιες σε κάθε χώρα. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να ακολουθήσει τη διαδικασία και τα δικαιολογητικά που θα υποδείξει η Apple για τη συγκεκριμένη δικαιοδοσία.
Μπορεί η Apple να ξεκλειδώσει το iPhone του αποθανόντος;
Η πρόσβαση στο Apple Account δεν είναι το ίδιο πράγμα με το ξεκλείδωμα της ίδιας της συσκευής.
Εάν ένα iPhone ή iPad είναι κλειδωμένο με κωδικό, η Apple αναφέρει ότι δεν μπορεί να αφαιρέσει τον κωδικό χωρίς να διαγραφεί η συσκευή, λόγω της κρυπτογράφησης.
Η εταιρεία ενδέχεται να βοηθήσει στην αφαίρεση του Activation Lock, εφόσον υποβληθούν τα απαραίτητα έγγραφα. Ωστόσο, για να χρησιμοποιηθεί στη συνέχεια η συσκευή με διαφορετικό Apple Account, θα πρέπει να διαγραφεί και να αποκατασταθεί.
Επομένως, πριν από οποιαδήποτε επαναφορά εργοστασιακών ρυθμίσεων, η οικογένεια πρέπει να εξετάσει εάν υπάρχουν δεδομένα στη συσκευή τα οποία δεν έχουν αποθηκευτεί στο iCloud.
Τι ισχύει με τον GDPR
Ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εφαρμόζεται στα προσωπικά δεδομένα ανθρώπων που έχουν πεθάνει.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι συγγενείς αποκτούν αυτομάτως δικαίωμα πρόσβασης. Οι εταιρικοί όροι, οι επίσημες διαδικασίες των πλατφορμών και η εθνική νομοθεσία εξακολουθούν να έχουν σημασία.
Παράλληλα, ένα email ή μια συνομιλία του αποθανόντος μπορεί να περιλαμβάνει προσωπικά δεδομένα ζωντανών ανθρώπων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων επισημαίνει ότι η εμπιστευτικότητα αυτών των πληροφοριών πρέπει να συνεχίσει να προστατεύεται.
Τι πρέπει να κάνει πρακτικά η οικογένεια
- Μην κάνετε αμέσως διαγραφή λογαριασμών ή επαναφορά συσκευών. Εξετάστε πρώτα εάν χρειάζεστε φωτογραφίες, αρχεία, έγγραφα ή άλλα δεδομένα.
- Μην προσπαθείτε να παρακάμψετε τους μηχανισμούς ασφαλείας. Χρησιμοποιήστε τις επίσημες διαδικασίες των εταιρειών.
- Συγκεντρώστε τα απαραίτητα έγγραφα. Συνήθως απαιτούνται πιστοποιητικό θανάτου, ταυτότητα του αιτούντος και στοιχεία συγγένειας ή νόμιμης εκπροσώπησης.
- Καταγράψτε τους λογαριασμούς. Σημειώστε τις γνωστές διευθύνσεις email, τα ονόματα χρηστών και τις υπηρεσίες που χρησιμοποιούσε ο αποθανών.
- Αναζητήστε τυχόν προγενέστερες οδηγίες. Ελέγξτε εάν είχε οριστεί Επαφή κληρονομιάς στο Facebook ή στην Apple ή Διαχείριση ανενεργού λογαριασμού στη Google.
- Αποφασίστε τι πραγματικά θέλετε. Άλλο είναι η λήψη αντιγράφου δεδομένων, άλλο η μετατροπή ενός προφίλ σε λογαριασμό εις μνήμην και άλλο η οριστική διαγραφή.
- Κρατήστε αντίγραφα των αιτημάτων και των εγγράφων. Οι διαδικασίες μπορεί να χρειαστούν χρόνο ή πρόσθετη επαλήθευση.
Τι πρέπει να ρυθμίσετε από τώρα στους δικούς σας λογαριασμούς
Η καλύτερη προστασία για την οικογένεια είναι η έγκαιρη οργάνωση.
- Στο Facebook, επιλέξτε Επαφή κληρονομιάς ή ζητήστε να διαγραφεί ο λογαριασμός σας μετά τον θάνατο.
- Στη Google, ρυθμίστε τη Διαχείριση ανενεργού λογαριασμού και επιλέξτε ποια δεδομένα θα παραδοθούν και σε ποιον.
- Στην Apple, ορίστε μία ή περισσότερες Επαφές κληρονομιάς και βεβαιωθείτε ότι έχουν φυλάξει το κλειδί πρόσβασης.
- Καταγράψτε σε ασφαλές σημείο ποιες υπηρεσίες χρησιμοποιείτε και τι επιθυμείτε να συμβεί με καθεμία.
Δεν χρειάζεται να μοιράζεστε τους κωδικούς πρόσβασής σας. Οι επίσημες λειτουργίες ψηφιακής κληρονομιάς επιτρέπουν να αφήσετε σαφείς οδηγίες χωρίς να καταργήσετε την ασφάλεια των λογαριασμών σας όσο βρίσκεστε εν ζωή.
Το βασικό που πρέπει να θυμάστε
Οι φωτογραφίες, τα email και τα αρχεία ενός ανθρώπου δεν περνούν αυτομάτως στους συγγενείς του όπως ένα φυσικό αντικείμενο.
Η πρόσβαση εξαρτάται από τις ρυθμίσεις που είχε κάνει ο ίδιος, τα έγγραφα που μπορεί να προσκομίσει η οικογένεια και τους κανόνες της κάθε πλατφόρμας.
Γι’ αυτό η πιο ασφαλής επιλογή είναι να ρυθμίζουμε εγκαίρως τι θέλουμε να συμβεί με τους ψηφιακούς λογαριασμούς μας και να ενημερώνουμε ένα πρόσωπο εμπιστοσύνης.
Επίσημες πηγές
- Facebook – Τι συμβαίνει με έναν λογαριασμό μετά τον θάνατο
- Facebook – Επαφές κληρονομιάς
- Facebook – Αναφορά λογαριασμού αποθανόντος
- Google – Διαχείριση ανενεργού λογαριασμού
- Google – Αίτημα σχετικά με λογαριασμό αποθανόντος
- Apple – Προσθήκη Επαφής κληρονομιάς
- Apple – Πρόσβαση στον λογαριασμό αποθανόντος
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Προστασία προσωπικών δεδομένων
