Την κυπριακή εμπειρία από την εφαρμογή χρηματοδότησης που συνδέεται με την επίτευξη αποτελεσμάτων σε σχέδια Έρευνας και Καινοτομίας εξέτασαν εκπρόσωποι της Κύπρου, της Γαλλίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε διήμερη επίσκεψη εργασίας που πραγματοποιήθηκε στις 5 και 6 Νοεμβρίου 2026 στη Λευκωσία. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη μέθοδο Financing Not Linked to Costs (FNLC) και στην πιθανή αξιοποίηση ανάλογων προσεγγίσεων κατά την επόμενη προγραμματική περίοδο.
Στην επίσκεψη συμμετείχαν εκπρόσωποι της γαλλικής Περιφέρειας Auvergne-Rhône-Alpes, στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και λειτουργοί της Διεύθυνσης Πολιτικής Συνοχής της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης του Υπουργείου Οικονομικών, της Διεύθυνσης Χρηματοοικονομικού Ελέγχου Ευρωπαϊκών Πόρων του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας και του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας.
Η δράση εντάχθηκε στην πρωτοβουλία JTP Groundwork του Just Transition Platform της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στόχος ήταν η μεταφορά γνώσης και η ανταλλαγή πρακτικών εμπειριών για τη χρήση της μεθόδου FNLC σε σχέδια χορηγιών Έρευνας και Καινοτομίας που συγχρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027».
Η εφαρμογή του κυπριακού μοντέλου
Στο εργαστήριο της 5ης Νοεμβρίου παρουσιάστηκε η εμπειρία της Κυπριακής Δημοκρατίας από τον σχεδιασμό, την έγκριση, την υλοποίηση και την πιστοποίηση του εγκεκριμένου μοντέλου FNLC στον τομέα της Έρευνας και Καινοτομίας.
Η συζήτηση εστίασε στον καθορισμό ορόσημων και στόχων, στις διαδικασίες επαλήθευσης και πιστοποίησης, καθώς και στις δικλίδες που απαιτούνται για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Διευθύντρια της Διεύθυνσης Πολιτικής Συνοχής της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης, Ανθή Φιλιππίδου, επισήμανε τη σημασία της ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιδόσεις, τα αποτελέσματα και η απλούστευση των διαδικασιών αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα στη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων. Αναφέρθηκε επίσης στα διδάγματα από την εφαρμογή της μεθόδου στην Κύπρο για τον σχεδιασμό μελλοντικών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Η Προϊστάμενη της Διεύθυνσης Χρηματοοικονομικού Ελέγχου Ευρωπαϊκών Πόρων του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας, Μαρίνα Θεοχάρους, τόνισε ότι η επιτυχής εφαρμογή της FNLC προϋποθέτει έγκαιρο σχεδιασμό κατάλληλων ορόσημων και στόχων, σαφείς διαδικασίες επαλήθευσης και πιστοποίησης και ισχυρό πλαίσιο διασφάλισης. Σύμφωνα με την ίδια, καθοριστική ήταν και η στενή συνεργασία της Διαχειριστικής Αρχής, των φορέων υλοποίησης, των ελεγκτικών αρχών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Οι προκλήσεις της μετάβασης
Οι συμμετέχοντες συζήτησαν τις προκλήσεις της μετάβασης από τη χρηματοδότηση βάσει πραγματικών δαπανών σε μοντέλα προσανατολισμένα στα αποτελέσματα. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη για αξιόπιστα δεδομένα και πληροφοριακά συστήματα, καθώς και για σαφή, μετρήσιμα και αντικειμενικά επαληθεύσιμα ορόσημα.
Παρουσιάστηκαν επίσης οι προσεγγίσεις που εξετάζει η Περιφέρεια Auvergne-Rhône-Alpes για την ανάπτυξη μεθοδολογιών FNLC στο πλαίσιο του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, με στόχο την αξιοποίηση της κυπριακής εμπειρίας και την ανταλλαγή καλών πρακτικών.
Επίσκεψη στο Κέντρο Αριστείας CYENS
Στις 6 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε επιτόπια επίσκεψη στο Κέντρο Αριστείας CYENS. Οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν για τις δραστηριότητες και τα ερευνητικά έργα του Κέντρου, ξεναγήθηκαν στο Thinker Maker Space και συζήτησαν με ερευνητές και στελέχη τη συμβολή της έρευνας και της καινοτομίας στην οικονομική ανάπτυξη, στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στην ανταγωνιστικότητα.
Κατά τις συζητήσεις εκτιμήθηκε ότι οι μέθοδοι χρηματοδότησης που βασίζονται στην επίτευξη αποτελεσμάτων αναμένεται να έχουν σημαντικό ρόλο στη μελλοντική αρχιτεκτονική των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και στον σχεδιασμό της προγραμματικής περιόδου 2028-2034.
Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι η απλούστευση των διαδικασιών πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλες δικλίδες διασφάλισης, ώστε να προστατεύονται οι αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ.
Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με ανταλλαγή απόψεων για περαιτέρω συνεργασία μεταξύ των κυπριακών και γαλλικών αρχών, καθώς και για νέα χρηματοδοτικά μοντέλα που θα συνδυάζουν απλούστευση, αποτελεσματικότητα, λογοδοσία και ισχυρές δικλίδες διασφάλισης.
Αρχική πηγή: Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας – Gov.cy
