Η περιοδική έκθεση «Πίστη και Ταυτότητα» εγκαινιάστηκε στο Βυζαντινό Μουσείο του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄, αναδεικνύοντας τους μακραίωνους δεσμούς Αρμενίας και Κύπρου, με αφορμή τη συμπλήρωση 35 χρόνων διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο κρατών.
Η έκθεση συνδιοργανώνεται από το Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας και το Βυζαντινό Μουσείο. Κηρύσσοντας τα εγκαίνια, η Υφυπουργός Πολιτισμού Κλέα Παπαέλληνα υπογράμμισε τον συμβολικό χαρακτήρα της διοργάνωσης και την κοινή ιστορική πορεία των δύο λαών.
Η αρμενική παρουσία στην Κύπρο
Σύμφωνα με την Υφυπουργό, οι πρώτοι Αρμένιοι εγκαταστάθηκαν στην Κύπρο ήδη από τον 6ο αιώνα μ.Χ., υπηρετώντας ως μισθοφόροι στρατιώτες και ακρίτες, δηλαδή ως φρουροί των συνόρων της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο έφτασαν στο νησί περισσότεροι Αρμένιοι, αρκετοί από τους οποίους ανέλαβαν στρατιωτικές και πολιτικές θέσεις. Στη διάρκεια της Φραγκοκρατίας εγκαταστάθηκαν στην Κύπρο Αρμένιοι αστοί, ευγενείς, ιππότες και στρατιώτες από την Ευρώπη και την Κιλικία.
Με την παρακμή του βασιλείου της Μικρής Αρμενίας στην Κιλικία, ο τίτλος και τα προνόμια του βασιλιά του μεταβιβάστηκαν στους Λουζινιανούς της Κύπρου. Έτσι, ο λέοντας της Αρμενίας συμπεριλήφθηκε στο οικόσημο των Λουζινιανών βασιλέων του νησιού.
Η κ. Παπαέλληνα ανέφερε ότι οι σημερινοί Αρμένιοι της Κύπρου είναι απόγονοι επιζώντων της γενοκτονίας των Αρμενίων από το τουρκικό κράτος την περίοδο 1915-1923. Τόνισε επίσης ότι η διεθνής αναγνώριση της γενοκτονίας αποτελεί ζήτημα ιστορικής δικαίωσης, χρέος προς τον αρμενικό λαό και πράξη προάσπισης της συλλογικής ιστορικής μνήμης.
Η κοινή χριστιανική κληρονομιά
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο της Εκκλησίας της Αρμενίας και στην πρώιμη υιοθέτηση του χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας, καθώς και στις ιστορικές μαρτυρίες για χριστιανικές κοινότητες από τα μέσα του 3ου αιώνα.
Στην Κύπρο, η Αρμενική Μητρόπολη στη Λευκωσία ιδρύθηκε το 973 μ.Χ., ενώ τον 12ο αιώνα ιδρύθηκε η αρμενική Επισκοπή στην Αμμόχωστο. Εκκλησίες, χωριά και τοπωνύμια καταγράφουν, σύμφωνα με την ομιλία, την έντονη παρουσία των Αρμενίων στο νησί.
Το Ευαγγελιστάριο που επαναπατρίστηκε
Στο επίκεντρο βρέθηκε και το αρμενικό χειρόγραφο Ευαγγελιστάριο από το Αρμενομονάστηρον, τη Μονή του Αγίου Μακαρίου στον Πενταδάκτυλο. Το κειμήλιο φυλάσσεται στο Βυζαντινό Μουσείο με τη συγκατάθεση της Αρμενικής Αρχιεπισκοπής Κύπρου.
Όπως ανέφερε η Υφυπουργός, το Ευαγγελιστάριο επαναπατρίστηκε το 2013, αφού είχε κλαπεί από Τούρκους αρχαιοκάπηλους και είχε καταλήξει στο Μόναχο της Γερμανίας.
Η συνύπαρξή του με τα κειμήλια του Μουσείου Ιστορίας της Αρμενίας παρουσιάστηκε ως τεκμήριο της κοινής χριστιανικής κληρονομιάς και των στενών σχέσεων μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Δημοκρατίας της Αρμενίας.
Η κ. Παπαέλληνα ολοκλήρωσε τον χαιρετισμό της προσκαλώντας το κοινό να προσεγγίσει την έκθεση μέσα από την κοινή ιστορική πορεία των δύο λαών.
Πηγή: Υφυπουργείο Πολιτισμού – Gov.cy
