Σοβαρές συνταγματικές επιφυλάξεις για τα νομοσχέδια διαχωρισμού των εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα εξέφρασε ο Γιώργος Λ. Σαββίδης στην Τακτική Γενική Συνέλευση του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, τονίζοντας ότι τελικός κριτής θα είναι το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο.
Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας και Επίτιμος Πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου ανέφερε ότι η μεταρρύθμιση που προωθεί η εκτελεστική εξουσία δεν θα επηρεάσει τη δική του θητεία, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή θα εφαρμοστεί μετά την ολοκλήρωσή της.
Οι επιφυλάξεις για τον διαχωρισμό των εξουσιών
Ο κ. Σαββίδης υπογράμμισε ότι ο συνταγματικός ρόλος του Γενικού Εισαγγελέα επιβάλλει την εξέταση της συνταγματικής ορθότητας των προτεινόμενων θεσμικών αλλαγών. Στο πλαίσιο αυτό, όπως είπε, εξέφρασε τις επιφυλάξεις του για τα σχετικά νομοσχέδια.
Κατά την εκτίμησή του, τα νομοσχέδια περιέχουν «έντονα αντισυνταγματικά στοιχεία», επειδή ο προτεινόμενος διαχωρισμός αφορά θεμελιώδες άρθρο, επηρεάζει τη βασική δομή του Συντάγματος και τη δικοινοτικότητα.
Εκτίμησε, επίσης, ότι ο διαχωρισμός έχει πολύ σοβαρές πιθανότητες να κριθεί αντισυνταγματικός. Ανέφερε ότι την ίδια θέση έχει ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος ως σώμα, καθώς και η πλειοψηφία της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων που ο ίδιος διόρισε για να μελετήσει το θέμα.
Οι τοποθετήσεις, πρόσθεσε, είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα της Νομικής Υπηρεσίας. Διευκρίνισε, πάντως, ότι τελικός κριτής θα είναι το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο, όπως συμβαίνει σε όλα τα ζητήματα συνταγματικής φύσεως.
Η θέση του για το ανέλεγκτο
Αναφερόμενος στα νομοσχέδια για το ανέλεγκτο και στη σχετική πρόταση της Χριστιάνας Ερωτοκρίτου, ο κ. Σαββίδης είπε ότι η παρέμβαση στο Σύνταγμα δεν είναι τόσο μεγάλη όσο εκείνη που αφορά τον διαχωρισμό των εξουσιών.
Σημείωσε ότι το σημερινό κυβερνητικό νομοσχέδιο αφορά το ανέλεγκτο του Γενικού Δημόσιου Κατήγορου και επανέλαβε πως διατηρεί συνταγματικές επιφυλάξεις για τη δημιουργία του συγκεκριμένου θεσμού.
Αντίθετα, εξέφρασε την άποψη ότι ένας έλεγχος του ανέλεγκτου του Γενικού Εισαγγελέα, υπό το σημερινό πλαίσιο, θα μπορούσε να προχωρήσει βάσει της νομολογίας, χωρίς ιδιαίτερη παρέμβαση στο Σύνταγμα.
Ελευθερία της έκφρασης και παραπληροφόρηση
Σημαντικό μέρος της ομιλίας του αφιερώθηκε στην ελευθερία της έκφρασης και στη λεπτή, όπως τη χαρακτήρισε, ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της ελευθερίας του λόγου και στην αναγνώριση των ορίων όπου ο λόγος μετατρέπεται σε εργαλείο εσκεμμένης παραπληροφόρησης.
Ο Γενικός Εισαγγελέας υποστήριξε ότι η ελεύθερη έκφραση συνοδεύεται από ευθύνη και ότι η σκόπιμη διαστρέβλωση ή η παρουσίαση ανυπόστατων ισχυρισμών ως αλήθειας δεν συνιστούν απλώς διαφορετική άποψη.
Προειδοποίησε ότι η πόλωση, η άκριτη υιοθέτηση απόψεων και η απουσία μελέτης μπορούν να οδηγήσουν σε αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης, κλονισμό της δημοκρατίας, υπονόμευση δημοκρατικών διαδικασιών, λαϊκισμό και γενική απαξίωση.
Επέκρινε ακόμη τη διαδικτυακή οχλοβοή, μέσω της οποίας, όπως ανέφερε, θεσμοί καταδικάζονται συλλήβδην και άνθρωποι διασύρονται δημόσια. Τάχθηκε υπέρ της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης, επισημαίνοντας ότι η απάντηση απαιτεί αντίληψη και κριτική σκέψη.
Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτήρισε επικίνδυνους για την κοινωνία, τη Δημοκρατία και το μέλλον τους γενικευμένους ισχυρισμούς περί διαφθοράς και συγκάλυψης. Τόνισε πως η κοινωνία δεν χρειάζεται λιγότερο λόγο, αλλά περισσότερο τεκμηριωμένο λόγο.
Ο ρόλος του νομικού κόσμου
Ο κ. Σαββίδης επισήμανε ότι η Νομική Υπηρεσία, τα δικαστήρια, ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος και κάθε δικηγόρος έχουν διακριτούς θεσμικούς ρόλους. Όπως ανέφερε, η θεσμική ανεξαρτησία δεν σημαίνει απομόνωση, αλλά άσκηση των αρμοδιοτήτων με ανεξαρτησία, επαγγελματισμό και σεβασμό.
Χαιρέτισε παράλληλα τη συμμετοχή, για πρώτη φορά, δικηγόρων της Νομικής Υπηρεσίας σε επιτροπές του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου. Σύμφωνα με τον ίδιο, η εξέλιξη ενίσχυσε τον θεσμικό διάλογο για την απονομή της Δικαιοσύνης και την άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος.
Τελευταία συνέλευση πριν από την αφυπηρέτηση
Κλείνοντας, ο Γενικός Εισαγγελέας ανέφερε ότι αυτή ήταν η τελευταία Γενική Συνέλευση στην οποία παρέστη με τις ιδιότητες του Γενικού Εισαγγελέα και του Επίτιμου Προέδρου του Συλλόγου, ενόψει της αφυπηρέτησής του τον Σεπτέμβριο του 2027.
Ευχαρίστησε τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο για το έργο του, κάνοντας ειδική αναφορά στον πειθαρχικό έλεγχο των δικηγόρων, όπου, όπως είπε, η εργασία που παράγεται αποφέρει πολύ θετικά αποτελέσματα.
Κατέληξε ότι, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις σε επιμέρους ζητήματα, κοινός σκοπός παραμένει η υπηρεσία του Δικαίου, η προστασία του κράτους δικαίου και η εμπιστοσύνη του πολίτη στη Δικαιοσύνη.
Πηγή: Ομιλία του Γενικού Εισαγγελέα στην Τακτική Γενική Συνέλευση του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου
