Την ιστορική σχέση του Μίκη Θεοδωράκη με την Κύπρο και τη συμβολή του στους αγώνες του κυπριακού λαού ανέδειξε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, σε χαιρετισμό κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Λογοθέτη «Ο Παγκόσμιος Μίκης Θεοδωράκης».
Τον χαιρετισμό ανέγνωσε εκ μέρους του Προέδρου η Υφυπουργός Πολιτισμού, Κλέα Παπαέλληνα. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε την παρουσία του στην εκδήλωση ένδειξη σεβασμού της Πολιτείας προς έναν άνθρωπο που αφιέρωσε τη ζωή του στην ελευθερία και τη δημοκρατία.
Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση και την ευγνωμοσύνη της Κύπρου για όσα πρόσφερε ο συνθέτης στους αγώνες του λαού για ελευθερία, ανεξαρτησία, δημοκρατία και κοινωνική πρόοδο.
Η κυπριακή διαδρομή του Θεοδωράκη
Το βιβλίο του πολυβραβευμένου δημοσιογράφου Γιώργου Λογοθέτη καταγράφει, σύμφωνα με τον χαιρετισμό, την παγκόσμια διάσταση του έργου του Μίκη Θεοδωράκη. Ο Πρόεδρος επέλεξε να επικεντρωθεί ειδικότερα στους δεσμούς του δημιουργού με την Κύπρο.
Όπως ανέφερε, ο Θεοδωράκης αυτοπροσδιοριζόταν όχι μόνο ως Έλληνας και Κρητικός, αλλά και ως Κύπριος. Παρακολουθούσε με αγωνία το μέλλον του κυπριακού ελληνισμού και στήριζε τους αγώνες του.
Η πρώτη επίσκεψή του στην Κύπρο έγινε τον Φεβρουάριο του 1964, σε μια περίοδο κατά την οποία είχε ήδη χαραχθεί στη Λευκωσία η πράσινη γραμμή του διαχωρισμού.
Σε εκείνο το ταξίδι είχε αναφερθεί στην εργασία του πάνω στο «Άξιον εστί» του Οδυσσέα Ελύτη. Είχε επίσης ανακοινώσει την πρόθεσή του να μελοποιήσει τραγούδια για την Κύπρο σε στίχους Κυπρίων ποιητών, δηλώνοντας ότι πίστευε «στην αλληλουχία Τέχνης και ζωής, στην αλληλουχία Τέχνης και αγώνα».
Η συνεργασία με το ΡΙΚ
Οι επισκέψεις του στο νησί έγιναν συχνότερες μέσα από τη συνεργασία του με το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου για την ταινία «Το νησί της Αφροδίτης». Από αυτή τη συνεργασία προέκυψε ο δίσκος «Χρυσοπράσινο Φύλλο», με το ομότιτλο τραγούδι σε στίχους του Λεωνίδα Μαλένη.
Στον χαιρετισμό υπογραμμίστηκε ακόμη ότι η πρώτη επίσημη ραδιοφωνική μετάδοση του «Άξιον Εστί» έγινε από το ΡΙΚ στις 24 Μαΐου 1964.
Το ίδιο καλοκαίρι, μετά τους τουρκικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς στην Τηλλυρία και τη συγκρότηση της Εθνοφρουράς, ο Θεοδωράκης αποδέχθηκε να μελοποιήσει τον ύμνο του εθνοφρουρού σε στίχους του Άντη Περνάρη.
Την ίδια περίοδο είχε συνθέσει το συρτάκι «Ζορμπάς» για την ομότιτλη ταινία του Κύπριου σκηνοθέτη Μιχάλη Κακογιάννη, βασισμένο σε παραδοσιακή κρητική μουσική.
Η στήριξη μετά το 1974
Κατά την περίοδο της Χούντας, όπως σημειώθηκε, το ΡΙΚ μετέδιδε καθημερινά τη μουσική του Θεοδωράκη, κόντρα στη λογοκρισία των συνταγματαρχών.
Μετά το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή του 1974, οι προσπάθειες του συνθέτη επικεντρώθηκαν στην εξασφάλιση διεθνούς υποστήριξης προς τον κυπριακό λαό. Διοργάνωσε συναυλίες αλληλεγγύης για την Κύπρο και τους πρόσφυγες, ενώ συμμετείχε σε πορείες ειρήνης, αντικατοχικές εκδηλώσεις, διαδηλώσεις και κινητοποιήσεις.
Ο Πρόεδρος ανέφερε ότι η μουσική του αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τους πρόσφυγες, τις οικογένειες των αγνοουμένων, τους εγκλωβισμένους και όσους επηρεάστηκαν από τα γεγονότα εκείνης της περιόδου. Τόνισε ακόμη ότι η προσφορά του αναγνωρίστηκε πέρα από ιδεολογικές και κομματικές διαφορές.
Οι τιμητικές διακρίσεις από την Κυπριακή Δημοκρατία
Η Κυπριακή Δημοκρατία τίμησε επισήμως τον Μίκη Θεοδωράκη για τη συνεισφορά του. Το 1999 ο Πρόεδρος Γλαύκος Κληρίδης τού απένειμε το Μετάλλιο Εξαίρετης Προσφοράς της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ακολούθησε, το 2005, η απονομή του Μεγαλόσταυρου του Τάγματος του Μακαρίου Γ΄ από τον Πρόεδρο Τάσσο Παπαδόπουλο.
Μετά τον θάνατό του, το όνομα του συνθέτη δόθηκε σε λεωφόρους, δρόμους, σχολεία, πάρκα και πλατείες σε ολόκληρη την ελεύθερη Κύπρο, ως ένδειξη αναγνώρισης και τιμής.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης κάλεσε σε διαφύλαξη της παρακαταθήκης του Θεοδωράκη μέσα από τοποθετήσεις και πράξεις. Συνέδεσε, τέλος, την Κύπρο με την Κρήτη, όπου αναπαύεται ο συνθέτης, μέσα από ένα μήνυμα ειρήνης και αδελφοσύνης.
Εξέφρασε παράλληλα την ελπίδα να τιμηθεί στο μέλλον η μνήμη του με μια μεγάλη συναυλία σε μια ελεύθερη και επανενωμένη Κύπρο, επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση για συνέχιση της προσπάθειας μέχρι την απελευθέρωση.
Πηγή: Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας
