Την ανάγκη να ενισχυθεί η πρόληψη των χρόνιων νοσημάτων σε όλα τα στάδια της ζωής ανέδειξε ο Υπουργός Υγείας Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, μιλώντας εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη στη 12η Παγκύπρια Ημερίδα Δημόσιας Υγείας.
Ο Υπουργός χαρακτήρισε την αντιμετώπιση των χρόνιων νοσημάτων μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της σύγχρονης πολιτικής υγείας. Τόνισε ότι η προσπάθεια δεν πρέπει να αρχίζει μόνο μετά την εμφάνιση μιας νόσου, αλλά νωρίτερα, με τον περιορισμό των παραγόντων κινδύνου, την έγκαιρη διάγνωση και την παρέμβαση πριν από σοβαρές επιπλοκές.
Όπως ανέφερε, η συγκεκριμένη προσέγγιση βρίσκεται στον πυρήνα της πρόληψης και αποτελεί βασική προτεραιότητα του Υπουργείου Υγείας.
Πρόληψη με συντονισμό και σαφείς προτεραιότητες
Σύμφωνα με τον κ. Χαραλαμπίδη, μια αποτελεσματική πολιτική πρόληψης δεν μπορεί να εξαντλείται σε αποσπασματικές δράσεις. Χρειάζεται να ενσωματώνεται στον σχεδιασμό του συστήματος υγείας, στην οργάνωση των υπηρεσιών και στην κατανομή των διαθέσιμων πόρων.
Επισήμανε ότι η χρήση καπνού, η διατροφή και η σωματική δραστηριότητα δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τις ατομικές επιλογές, αλλά συνδέονται και με το περιβάλλον στο οποίο οι πολίτες μεγαλώνουν, εκπαιδεύονται, εργάζονται και ζουν.
Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη δεν αποτελεί ευθύνη μόνο του συστήματος υγείας. Απαιτεί συντονισμό μεταξύ Υπουργείων, τοπικής αυτοδιοίκησης και κοινωνικών φορέων, με κοινές προτεραιότητες και καθορισμένες αρμοδιότητες.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην παιδική ηλικία. Η αγωγή υγείας, η ισορροπημένη διατροφή και η σωματική δραστηριότητα, σύμφωνα με τον Υπουργό, πρέπει να έχουν σταθερή θέση στη σχολική ζωή, με τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών και τη στήριξη της οικογένειας.
Ο ρόλος της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας
Ο κ. Χαραλαμπίδης ανέδειξε την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ως το πρώτο και σταθερότερο σημείο επαφής του πολίτη με το σύστημα υγείας.
Η συστηματική επαφή με τον προσωπικό ιατρό μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση παραγόντων κινδύνου, στην εξατομικευμένη καθοδήγηση και στην παρακολούθηση της υγείας. Για όσους ζουν ήδη με χρόνιο νόσημα, μπορεί επίσης να βοηθήσει στον καλύτερο έλεγχο της νόσου και στην πρόληψη επιπλοκών.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται ο προσυμπτωματικός έλεγχος. Κάθε σχετικό πρόγραμμα, σημείωσε, πρέπει να στηρίζεται σε επιστημονική τεκμηρίωση, να εγγυάται την ποιότητα των εξετάσεων και να διασφαλίζει συνέχεια από τη διερεύνηση των ευρημάτων μέχρι τη διάγνωση και, όπου απαιτείται, τη θεραπεία.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες και στα προγράμματα πρόληψης αποτελεί βασική προϋπόθεση μιας αποτελεσματικής πολιτικής δημόσιας υγείας.
Αξιόπιστα δεδομένα και αξιολόγηση των μέτρων
Ο Υπουργός συνέδεσε τον αποτελεσματικό σχεδιασμό με την ακριβή γνώση των πραγματικών αναγκών του πληθυσμού και την αξιολόγηση της απόδοσης των παρεμβάσεων.
Τα στοιχεία για τη συχνότητα των νοσημάτων και την κατανομή των παραγόντων κινδύνου επιτρέπουν, όπως εξήγησε, τον ακριβέστερο καθορισμό προτεραιοτήτων. Αντίστοιχα, η αξιολόγηση των μέτρων επιτρέπει στην Πολιτεία να ενισχύει όσα αποδίδουν και να αναθεωρεί όσα δεν επιτυγχάνουν τον σκοπό τους.
Σε αυτό το πεδίο χαρακτήρισε ουσιαστική τη συμβολή των πανεπιστημίων και των ερευνητικών ιδρυμάτων. Η μελέτη του κυπριακού πληθυσμού μπορεί να αναδεικνύει ανάγκες και ιδιαιτερότητες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στον εθνικό σχεδιασμό.
Ανέφερε επίσης ότι η θεσμοθέτηση του Διεθνούς Ινστιτούτου Κύπρου ως Ερευνητικής Μονάδας Δημόσιας Υγείας ενισχύει τη συμβολή του προς αυτή την κατεύθυνση.
Ψηφιακή υγεία και τεχνητή νοημοσύνη
Αναφερόμενος στις νέες τεχνολογίες, ο κ. Χαραλαμπίδης σημείωσε ότι η ψηφιακή υγεία και η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν δυνατότητες, ιδιαίτερα στην ανάλυση δεδομένων και στην αναγνώριση κινδύνων.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η αξιοποίησή τους πρέπει να συνοδεύεται από έλεγχο αξιοπιστίας, προστασία προσωπικών δεδομένων και σαφείς κανόνες, στη βάση επιστημονικά τεκμηριωμένων στόχων και μετρήσιμου οφέλους.
Καταλήγοντας, τόνισε ότι η αντιμετώπιση των καθημερινών αναγκών περίθαλψης πρέπει να συνδυάζεται με επένδυση στην πρόληψη. Η πρόοδος, όπως ανέφερε, θα κριθεί όχι μόνο από τη φροντίδα μετά την εμφάνιση μιας νόσου, αλλά και από τις επιπλοκές που αποτρέπονται, την αυτονομία που διατηρούν οι ασθενείς και τα περισσότερα χρόνια καλής υγείας που κερδίζουν οι πολίτες.
Στην έναρξη του χαιρετισμού του μετέφερε τις ευχές του Προέδρου της Δημοκρατίας για επιτυχία των εργασιών και συνεχάρη τους διοργανωτές: το Διεθνές Ινστιτούτο Κύπρου για την Περιβαλλοντική και Δημόσια Υγεία του ΤΕΠΑΚ, το Κέντρο Αριστείας για τη Βιοτράπεζα και Βιοϊατρική Έρευνα και το Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Κύπρου.
Πηγή: Κυπριακή Δημοκρατία – Gov.cy
