Τη θυσία του Σπύρου Χατζηγιακουμή, ο οποίος πέθανε το 1958 έπειτα από βασανιστήρια χωρίς να προδώσει συναγωνιστές του, τίμησε ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Μαρίνος Μουσιούττας στο Εθνικό Μνημόσυνο του ηρωομάρτυρα, υπό τη σκέπη της Αγίας Βαρβάρας της Μεγαλομάρτυρος.
Ο Υπουργός μετέφερε τον χαιρετισμό και τη συγκίνηση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, υπογραμμίζοντας τη σημασία της θυσίας του αγωνιστή για τη συλλογική μνήμη.
Από τη Συρκανιά στον Αγώνα της ΕΟΚΑ
Ο Σπύρος Χατζηγιακουμής γεννήθηκε το 1932 στη Συρκανιά της Κυθρέας και ήταν γιος του Κώστα και της Ελένης. Φοίτησε στο δημοτικό σχολείο της Χαρδακιώτισσας και από μικρός εργαζόταν μαζί με τον πατέρα του στη βοσκή.
Το 1953 παντρεύτηκε την Ειρήνη Ζησίμου, από τον Λάρνακα της Λαπήθου. Απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τον Ανδρέα, τον Κώστα, τον Σπύρο και τη Χρυστάλλα.
Με την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα το 1955, έγινε σύνδεσμος και τροφοδότης των ανταρτών του Πενταδάκτυλου, κρατώντας τη δράση του κρυφή ακόμη και από την οικογένειά του.
Η σύλληψη και ο θάνατός του
Στις 12 Οκτωβρίου 1958, ενώ η Κυθρέα βρισκόταν σε κατ’ οίκον περιορισμό, οι άνδρες της κωμόπολης συγκεντρώθηκαν στον Κεφαλόβρυσο. Ένας κουκουλοφόρος υπέδειξε περίπου 30 Κυθρεώτες για ανάκριση, ανάμεσά τους και τον Χατζηγιακουμή.
Σύμφωνα με τον επιμνημόσυνο λόγο, κρατήθηκε στη μάντρα του Σαββή του Καλογήρου, την οποία οι αποικιακές αρχές είχαν μετατρέψει σε χώρο ανακρίσεων. Υποβλήθηκε σε βασανιστήρια και οδηγήθηκε στον Πενταδάκτυλο, ώστε να αποκαλύψει τα κρησφύγετα των ανταρτών.
Ο Χατζηγιακουμής δεν έδωσε πληροφορίες και πέθανε στις 16 Οκτωβρίου 1958, σε ηλικία 26 ετών. Άφησε πίσω του τη σύζυγό του και τέσσερα μικρά παιδιά.
Όπως ανέφερε ο Υπουργός, οι αποικιακές αρχές επιχείρησαν να τον θάψουν χωρίς ακολουθία. Γυναίκες της Κυθρέας αψήφησαν τους περιορισμούς, παρέλαβαν τη σορό και τη μετέφεραν στην εκκλησία.
Ο τάφος του φρουρούνταν επί ημέρες, ενώ η ιατροδικαστική έρευνα κατέληξε σε «ανοικτή ετυμηγορία». Το 1960 ο Γενικός Εισαγγελέας της αποικιακής διοίκησης απέρριψε αίτημα της οικογένειας για επανεξέταση της υπόθεσης, με την αιτιολογία ότι αυτό «δεν ήταν προς το δημόσιο συμφέρον».
Ο Υπουργός ανέφερε ακόμη ότι ο Σπύρος Χατζηγιακουμής ήταν ένας από τους 14 αγωνιστές της ΕΟΚΑ που πέθαναν στα χέρια ανακριτών της αποικιακής διοίκησης.
Η οικογένεια και η δεύτερη απώλεια
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σύζυγό του Ειρήνη, η οποία έμεινε χήρα σε νεαρή ηλικία με τέσσερα παιδιά. Στον λόγο παρατέθηκε η δήλωσή της: «Είμαι περήφανη για τον άντρα μου. Χαλάλι της πατρίδας, που πέθανε σαν ήρωας και όχι σαν προδότης».
Δεκαέξι χρόνια αργότερα, το 1974, ο πρωτότοκος γιος της οικογένειας, Ανδρέας, κατατάχθηκε εθελοντής και έπεσε κατά την τουρκική εισβολή. Για χρόνια συγκαταλεγόταν στους αγνοουμένους, καθώς η οικογένεια δεν γνώριζε πού βρισκόταν η σορός του.
Ο κ. Μουσιούττας τίμησε επίσης τη μνήμη του γιου του ήρωα, Κώστα, ο οποίος υπηρέτησε επί δεκαετίες ως κοινοτάρχης της Αγίας Άννας Συρκανιάς. Απευθύνθηκε ακόμη στη Χρυστάλλα, καθώς και στα εγγόνια και δισέγγονα του Χατζηγιακουμή.
Αναφορά στην Κυθρέα και στο Κυπριακό
Ο Υπουργός σημείωσε ότι η Κυθρέα παραμένει υπό τουρκική κατοχή και ότι το μνημείο του αγωνιστή, το οποίο βρισκόταν στην πλατεία της, δεν υπάρχει πλέον. Ευχαρίστησε την Κοινότητα Αγίας Βαρβάρας, τα Εθνικόφρονα Σωματεία «Ομόνοια», το Προσφυγικό Σωματείο «Οι Χύτροι», τους Συνδέσμους Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959 και την οικογένεια για τη διατήρηση της μνήμης του.
Συνδέοντας το μνημόσυνο με τις τρέχουσες προσπάθειες για το Κυπριακό, αναφέρθηκε στην ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας στην 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 23 Σεπτεμβρίου, καθώς και στις διπλωματικές πρωτοβουλίες για επανέναρξη των συνομιλιών.
Όπως είπε, στόχος είναι η επιστροφή στις συνομιλίες από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017, στη βάση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, όπως προβλέπουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Επανέλαβε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν πρόκειται να αποδεχθεί λύση δύο κρατών και ζήτησε από την Τουρκία να ανοίξει τα στρατιωτικά της αρχεία, ώστε να εξακριβωθεί η τύχη κάθε αγνοουμένου.
Κλείνοντας, ο κ. Μουσιούττας ανέφερε ότι η θυσία του Χατζηγιακουμή υπενθυμίζει πως η ελευθερία δεν είναι αυτονόητη και ότι η μνήμη του πρέπει να μεταδοθεί στις νεότερες γενιές.
Πηγή: Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων – Gov.cy
