Επείγουσα διεθνή και ευρωπαϊκή παρέμβαση για τους μακροχρόνιους κινδύνους στο FIR Λευκωσίας ζητούν οι οργανώσεις ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας ATCEUC και CYATCU, μετά το περιστατικό παραλίγο σύγκρουσης τουρκικού στρατιωτικού αεροσκάφους με πολιτικό επιβατικό αεροσκάφος το βράδυ της 19ης Αυγούστου.
Σε ξεχωριστές επιστολές που απέστειλαν την Πέμπτη, ο Ευρωπαϊκός Συντονισμός Ενώσεων Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας (ATCEUC) και η Συντεχνία Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Κύπρου (CYATCU) προειδοποίησαν ότι, 14 χρόνια αφότου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε την κατάσταση «μη βιώσιμη και απαράδεκτη από πλευράς ασφάλειας των πτήσεων», δεν έχει εφαρμοστεί αποτελεσματική τεχνική λύση.
Το περιστατικό της 19ης Αυγούστου
Το περιστατικό αφορούσε μεταγωγικό Airbus A400M της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας και Boeing 737-800 της TUI Airways, τα οποία κινούνταν στο FIR Λευκωσίας.
Σύμφωνα με την ATCEUC, το στρατιωτικό αεροσκάφος με διακριτικό κλήσης TUAF770 εισήλθε στο FIR Λευκωσίας χωρίς να αποκαταστήσει επικοινωνία και ακολούθησε διαφορετική πορεία από εκείνη του δηλωμένου σχεδίου πτήσης του.
Το A400M ανέβαινε προς το επίπεδο πτήσης FL360 στο βόρειο τμήμα του FIR Λευκωσίας, κοντά στα όρια με το FIR Άγκυρας. Την ίδια ώρα, το πολιτικό αεροσκάφος με αριθμό πτήσης TOM56T κατέβαινε μέσω του FL350 σε συγκλίνουσα πορεία.
Η ATCEUC ανέφερε ότι σοβαρό περιστατικό αποφεύχθηκε όταν οι ελεγκτές στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Λευκωσίας (ACC) εντόπισαν τη σύγκλιση των πορειών και έδωσαν οδηγία στο πολιτικό αεροσκάφος να διακόψει την κάθοδό του.
Προειδοποίηση για επαναλαμβανόμενο κίνδυνο
Κατά την ευρωπαϊκή ομοσπονδία, το συμβάν δείχνει ότι το μακροχρόνιο πρόβλημα στο FIR Λευκωσίας παραμένει ανεπίλυτο. Όπως υποστήριξε, στρατιωτικά αεροσκάφη και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα που επιχειρούν από την Τουρκία συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται χωρίς αποτελεσματικό συντονισμό κοντά σε κρίσιμες αεροπορικές διαδρομές και στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου.
Η CYATCU προειδοποίησε ότι η αντιμετώπιση των κινδύνων δεν μπορεί πλέον να εξαρτάται από την επαγρύπνηση μεμονωμένων ελεγκτών. Χαρακτήρισε το περιστατικό της 19ης Αυγούστου όχι μεμονωμένο, αλλά «μια ορατή στιγμή σε ένα μοτίβο» που βιώνουν τα μέλη της εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με τη συντεχνία, οι ελεγκτές στο ACC Λευκωσίας αντιμετωπίζουν καθημερινά μη εξουσιοδοτημένες πτήσεις τουρκικών στρατιωτικών αεροσκαφών και μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων στο FIR Λευκωσίας, χωρίς σχέδια πτήσης κατατεθειμένα στη Λευκωσία και χωρίς αμφίδρομη επικοινωνία.
Όπως ανέφερε, οι ελεγκτές καλούνται να παρακολουθούν, να προβλέπουν και να αντισταθμίζουν τις κινήσεις αεροσκαφών των οποίων οι πτήσεις δεν συντονίζονται με τη Λευκωσία, ενώ παράλληλα διαχειρίζονται την πολιτική εναέρια κυκλοφορία από και προς τα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου.
«Ο λόγος που το FIR Λευκωσίας δεν έχει καταγράψει μέχρι σήμερα θανατηφόρο δυστύχημα, παρά αυτή τη συμπεριφορά, δεν είναι ότι ο κίνδυνος τυγχάνει διαχείρισης από οποιονδήποτε θεσμό που εκπροσωπείται σε αυτή την αλληλογραφία. Είναι επειδή τα μέλη μας, εδώ και δεκαετίες, απορροφούν προσωπικά έναν κίνδυνο που δικαιωματικά ανήκει στη διεθνή επιβολή», ανέφερε η CYATCU.
Η συντεχνία υπογράμμισε ότι η επαγρύπνηση των ελεγκτών δεν μπορεί να θεωρείται μόνιμη εγγύηση αποτροπής ενός σοβαρού ατυχήματος, ιδιαίτερα καθώς η δραστηριότητα μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων προσθέτει ακόμη ένα απρόβλεπτο στοιχείο σε ένα ήδη πολύπλοκο επιχειρησιακό περιβάλλον.
Χωρίς τεχνική λύση μετά τις προειδοποιήσεις του 2012
Οι νέες παρεμβάσεις γίνονται 14 χρόνια μετά την έκφραση ανησυχίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για επικίνδυνα περιστατικά στο FIR Λευκωσίας. Σε επιστολή προς την ATCEUC τον Μάρτιο του 2012, η Επιτροπή είχε εκφράσει «βαθιά ανησυχία» για την αναφερόμενη αύξηση των περιστατικών και είχε αναγνωρίσει τη σοβαρή απειλή για την ασφάλεια της αεροπορίας, σημειώνοντας ότι εργαζόταν με τα εμπλεκόμενα μέρη για την εξεύρεση ικανοποιητικής τεχνικής λύσης.
Η ATCEUC ανέφερε ότι έκτοτε δεν έχει ανακοινωθεί, δημοσιοποιηθεί ή εφαρμοστεί αποτελεσματικά οποιαδήποτε τεχνική λύση. Πρόσθεσε ότι δεν έχει αποκατασταθεί η άμεση επικοινωνία και ο συντονισμός ανάμεσα στα κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας Άγκυρας και Λευκωσίας.
Τα αιτήματα προς ICAO και Ευρωπαϊκή Ένωση
Η ευρωπαϊκή ομοσπονδία ζητά την άμεση εμπλοκή του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO), επανεξέταση της απουσίας αμφίδρομου συντονισμού μεταξύ Άγκυρας και Λευκωσίας και νέα διπλωματική πρωτοβουλία υψηλού επιπέδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Κύπρου και της Τουρκίας.
Ζητά, επίσης, κοινή αξιολόγηση ασφάλειας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον EUROCONTROL, δημοσιοποίηση των συμπερασμάτων και σαφή, χρονικά δεσμευτικό οδικό χάρτη για την αποκατάσταση αποτελεσματικού επιχειρησιακού συντονισμού.
Η CYATCU υποστήριξε τα αιτήματα και ζήτησε την άμεση συμμετοχή των ελεγκτών του ACC Λευκωσίας σε οποιαδήποτε αξιολόγηση ασφάλειας ή διαδικασία διερεύνησης των γεγονότων.
Παράλληλα, τόνισε ότι η όποια λύση δεν πρέπει να επιβαρύνει την Κύπρο με μέτρα που θα περιορίζουν την πολιτική εναέρια κυκλοφορία ή τη συνδεσιμότητα του νησιού. Κατά τη συντεχνία, η Κύπρος δεν πρέπει να επωμιστεί τις οικονομικές ή επιχειρησιακές συνέπειες ενός προβλήματος που δεν δημιούργησε.
Ο Πρόεδρος της ATCEUC, Jean-Denis Larrère, ανέφερε ότι στόχος παραμένει η διασφάλιση ασφαλών και προβλέψιμων ουρανών πάνω από την Ανατολική Μεσόγειο, με αποτελεσματική διεθνή συνεργασία και κανονισμούς.
«Έφτασε η ώρα να μετατραπούν οι δεσμεύσεις του 2012 σε μια βιώσιμη τεχνική λύση», ανέφερε.
Πηγή: ΚΥΠΕ
