Την ανάγκη να προστατεύεται η ελευθερία του λόγου, χωρίς να μετατρέπεται σε όχημα εσκεμμένης παραπληροφόρησης, υπογράμμισε ο Γενικός Εισαγγελέας Γιώργος Λ. Σαββίδης, μιλώντας στην Τακτική Γενική Συνέλευση του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου. Παράλληλα, διατύπωσε σοβαρές συνταγματικές επιφυλάξεις για τα νομοσχέδια που αφορούν τον διαχωρισμό των εξουσιών του αξιώματός του.
Ελευθερία έκφρασης και ευθύνη
Ο Γενικός Εισαγγελέας αναφέρθηκε στη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της ελευθερίας του λόγου και στην αναγνώριση των ορίων πέρα από τα οποία ο λόγος, όπως είπε, παύει να αποτελεί έκφραση άποψης και γίνεται εργαλείο εσκεμμένης παραπληροφόρησης.
Υποστήριξε ότι παρατηρείται κατάχρηση της ελευθερίας του λόγου για την εξυπηρέτηση ιδιοτελών σκοπών, με παραγνώριση του συλλογικού καλού και της ευθύνης που συνοδεύει την ελεύθερη έκφραση. Κατά τον ίδιο, αυτή η διάκριση θα ήταν ωφέλιμο να βρίσκεται στον πυρήνα της δημόσιας συζήτησης.
Όπως ανέφερε, η σκόπιμη διαστρέβλωση και η παρουσίαση ανυπόστατων ισχυρισμών ως αλήθειας δεν αποτελούν απλώς μια διαφορετική άποψη που πρέπει να προστατεύεται υπό τον μανδύα της ελευθερίας της έκφρασης.
Ο κ. Σαββίδης χαρακτήρισε επικίνδυνα, ιδιαίτερα για το νομικό επάγγελμα, την πόλωση, την εξαγωγή εύκολων συμπερασμάτων, την υιοθέτηση απόψεων χωρίς μελέτη και κριτική σκέψη, καθώς και την επιλεκτική προσέγγιση της ηθικής.
Πρόσθεσε ότι τέτοιες πρακτικές μπορούν να καλλιεργήσουν σοβαρά κοινωνικά προβλήματα, αναφέροντας μεταξύ άλλων τον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης, τον κλονισμό της δημοκρατίας, την υπονόμευση των δημοκρατικών διαδικασιών, τη σπίλωση, τον λαϊκισμό και τη γενική απαξίωση.
Ο ρόλος του νομικού κόσμου
Ο Γενικός Εισαγγελέας είπε ότι δεν είναι φυσιολογικό θεσμοί να ρίχνονται εύκολα στην «πυρά» και άνθρωποι να διασύρονται δημόσια μέσα από τη διαδικτυακή οχλοβοή.
Τόνισε ότι επιβάλλεται να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη, σημειώνοντας όμως πως η λύση δεν είναι η δημόσια καταδίκη χωρίς κρίση. Χρειάζονται, όπως είπε, αντίληψη και κριτική σκέψη, ώστε να απομονώνονται αυτές οι πρακτικές.
Χαρακτήρισε αφοριστικούς και ιδιαίτερα επικίνδυνους για την κοινωνία, τη Δημοκρατία και το μέλλον ισχυρισμούς όπως ότι «η πλειονότητα είναι διεφθαρμένοι» ή ότι «όλα κουκουλώνονται».
Σε αυτό το πεδίο, σύμφωνα με τον κ. Σαββίδη, ο ρόλος του νομικού κόσμου είναι ιδιαίτερα σημαντικός. «Η κοινωνία δεν χρειάζεται λιγότερο λόγο. Χρειάζεται περισσότερο τεκμηριωμένο λόγο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η κοινή ευθύνη των νομικών είναι απέναντι στη Δικαιοσύνη.
Επισήμανε ότι η Νομική Υπηρεσία, τα δικαστήρια, ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος και κάθε δικηγόρος έχουν διακριτούς θεσμικούς ρόλους. Η θεσμική ανεξαρτησία, πρόσθεσε, δεν σημαίνει απομόνωση, αλλά άσκηση του αντίστοιχου ρόλου με ανεξαρτησία, επαγγελματισμό και σεβασμό προς τους άλλους.
Επιφυλάξεις για τον διαχωρισμό των εξουσιών
Αναφερόμενος στην προτεινόμενη συνταγματική μεταρρύθμιση για τον διαχωρισμό των εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα, επανέλαβε ότι αυτή δεν επηρεάζει τη δική του θητεία, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή θα τεθεί σε εφαρμογή μετά την ολοκλήρωσή της.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ο Γενικός Εισαγγελέας έχει σαφή συνταγματικό ρόλο να εξετάζει τη συνταγματική ορθότητα των προτεινόμενων θεσμικών αλλαγών και ότι ο ίδιος εξέφρασε τις επιφυλάξεις του στο πλαίσιο αυτής της αρμοδιότητας.
Ο κ. Σαββίδης δήλωσε ότι, κατά την άποψή του, τα νομοσχέδια του διαχωρισμού περιέχουν έντονα αντισυνταγματικά στοιχεία, επειδή το ζήτημα άπτεται θεμελιώδους άρθρου, επηρεάζει τη βασική δομή του Συντάγματος και τη δικοινοτικότητα. Εκτίμησε, επίσης, ότι υπάρχουν πολύ σοβαρές πιθανότητες να κριθεί αντισυνταγματικός ο διαχωρισμός.
Σημείωσε ότι την ίδια θέση έχει ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος ως σώμα, όπως και η πλειοψηφία της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων που ο ίδιος διόρισε για να μελετήσει το θέμα.
Υπογράμμισε, πάντως, ότι τελικός κριτής θα είναι το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο, όπως συμβαίνει σε όλα τα ζητήματα συνταγματικής φύσεως.
Το ανέλεγκτο του Γενικού Εισαγγελέα
Για τα νομοσχέδια σχετικά με το ανέλεγκτο και την πρόταση της Χριστιάνας Ερωτοκρίτου, ο κ. Σαββίδης ανέφερε ότι θεωρεί μικρότερη την παρέμβαση στο Σύνταγμα σε σύγκριση με εκείνη που αφορά τον διαχωρισμό των εξουσιών.
Είπε ότι το σημερινό κυβερνητικό νομοσχέδιο αφορά το ανέλεγκτο του Γενικού Δημόσιου Κατήγορου και επανέλαβε τις συνταγματικές επιφυλάξεις του για τη δημιουργία της συγκεκριμένης θέσης.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι εάν εξεταζόταν ο έλεγχος του σημερινού ανέλεγκτου του Γενικού Εισαγγελέα, αυτό, κατά την άποψή του, θα μπορούσε να προχωρήσει στη βάση της νομολογίας, χωρίς ιδιαίτερη παρέμβαση στο Σύνταγμα.
Συνεργασία με τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο
Ο Γενικός Εισαγγελέας ανέφερε ακόμη ότι η συμμετοχή, για πρώτη φορά, δικηγόρων της Νομικής Υπηρεσίας σε επιτροπές του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου ενίσχυσε τον δίαυλο επικοινωνίας και ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των δύο πλευρών.
Σημείωσε επίσης ότι ήταν η τελευταία φορά που παρευρέθηκε στη Γενική Συνέλευση υπό την ιδιότητα του Γενικού Εισαγγελέα και του Επίτιμου Προέδρου του Συλλόγου, ενόψει της αφυπηρέτησής του τον Σεπτέμβριο του 2027.
Ευχαρίστησε τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο για τη σπουδή και το έργο του, κάνοντας ειδική αναφορά στα, κατά την εκτίμησή του, πολύ θετικά αποτελέσματα του πειθαρχικού ελέγχου των δικηγόρων.
Πηγή: ΚΥΠΕ
