
Γράφει ο Νίκος Κατσαρός
Πριν γίνει ένα από τα διασημότερα βιβλία όλων των εποχών, η «Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων» κινδύνευσε να τελειώσει τη σύντομη ζωή της ως άχρηστο χαρτί.
Σαν σήμερα, πριν 161 χρόνια, στις 2 Αυγούστου 1865, ο Λιούις Κάρολ αποφάσισε να αποσύρει την πρώτη εκτύπωση του βιβλίου και να προχωρήσει σε νέα. Τα δύο χιλιάδες αντίτυπα που είχαν ήδη τυπωθεί κρίθηκαν ακατάλληλα, όχι επειδή η ιστορία ήταν αποτυχημένη, αλλά επειδή ο εικονογράφος Τζον Τένιελ δεν έμεινε ικανοποιημένος από την απόδοση των εικόνων του.
Ήταν ένα παράδοξο ξεκίνημα για ένα έργο που θα μετέτρεπε το παράδοξο σε ολόκληρη λογοτεχνική επικράτεια. Ένα βιβλίο που γεννήθηκε μέσα σε μια βάρκα, αποσύρθηκε πριν προλάβει ουσιαστικά να κυκλοφορήσει, συνδέθηκε αργότερα με ναρκωτικά, ψυχαναλυτικές θεωρίες και σκοτεινούς μύθους και κατέληξε να επηρεάσει τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, τη ζωγραφική, τη μουσική και τη μόδα.
Η επέτειος μιας απόσυρσης
Η 2α Αυγούστου αναφέρεται αρκετές φορές ως ημερομηνία κυκλοφορίας της Alice’s Adventures in Wonderland αλλά αυτό δεν είναι απολύτως ακριβές, όπως πολλά πράγματα στην καταγεγραμμένη ιστορία.
Τα πρώτα αντίτυπα είχαν τυπωθεί ήδη το καλοκαίρι του 1865 και ο Κάρολ είχε αρχίσει να τα προσφέρει σε φίλους και συνεργάτες. Όταν όμως ο Τζον Τένιελ είδε το τελικό αποτέλεσμα, διαμαρτυρήθηκε ότι η ποιότητα της εκτύπωσης δεν απέδιδε σωστά τα σχέδιά του.
Ο Κάρολ συμφώνησε τελικά να αποσύρει ολόκληρη την παρτίδα και στις 2 Αυγούστου κατέγραψε στο ημερολόγιό του την απόφαση να ξανατυπωθεί το βιβλίο.
Η νέα, βελτιωμένη έκδοση ήταν έτοιμη προς το τέλος του 1865, αλλά έφερε στη σελίδα τίτλου τη χρονολογία 1866. Μέρος των φύλλων της αποσυρμένης εκτύπωσης δεν καταστράφηκε, αλλά κατέληξε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου χρησιμοποιήθηκε σε αμερικανική έκδοση.
Από την αρχική, «καταδικασμένη» βρετανική εκτύπωση είναι σήμερα γνωστό ότι σώζονται μόλις 23 αντίτυπα. Ένα από αυτά ήταν το προσωπικό αντίτυπο του ίδιου του Κάρολ, το οποίο επέστρεψε στην Οξφόρδη το 2025.
Ένα παραμύθι μέσα σε μια βάρκα
Η ιστορία είχε αρχίσει τρία χρόνια νωρίτερα, στις 4 Ιουλίου του 1862.
Ο Τσαρλς Λάτγουιτζ Ντότζσον, καθηγητής μαθηματικών στο Christ Church της Οξφόρδης, έκανε μια βαρκάδα στον Τάμεση μαζί με τον…
Διαβάστε περισσότερα






