Στο Πανεπιστήμιο Κύπρου εγκαινιάστηκε την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026 η φωτογραφική έκθεση του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Κυριάκου Μάτση, με σπάνιο υλικό που φωτίζει τη ζωή, την προσωπικότητα και την αγωνιστική δράση του.
Τα εγκαίνια της έκθεσης, με τίτλο «100 χρόνια από τη γέννηση του Σταυραετού του Πενταδακτύλου Κυριάκου Μάτση», τέλεσε ο Υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου στην Αίθουσα «Εύη Σοφιανού». Την εκδήλωση διοργάνωσαν το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας και το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου.
Η έκθεση περιλαμβάνει σπάνιες φωτογραφίες από τα αρχεία του ΓΤΠ και της οικογένειας του Κυριάκου Μάτση. Μέσα από φωτογραφικά και ιστορικά τεκμήρια παρουσιάζονται τόσο γνωστές στιγμές της αγωνιστικής πορείας του όσο και λιγότερο προβεβλημένες πτυχές της σκέψης, των αξιών και της προσωπικότητάς του.
Ανοικτή για σχολεία και κοινό έως τις 30 Νοεμβρίου
Καλωσορίζοντας τους παρευρισκομένους, η Εκπρόσωπος Τύπου του Πανεπιστημίου Κύπρου Δόξα Κωμοδρόμου αναφέρθηκε στην εκπαιδευτική διάσταση της πρωτοβουλίας και στην ψηφιοποίηση του προσωπικού αρχείου του Κυριάκου Μάτση από τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου.
Όπως ανέφερε, η έκθεση θα είναι επισκέψιμη από σχολεία όλων των βαθμίδων και από το ευρύ κοινό, ενώ περισσότερα από 1.000 άτομα έχουν ήδη δηλώσει συμμετοχή.
Η έκθεση θα παραμείνει ανοικτή μέχρι και τις 30 Νοεμβρίου 2026, από Δευτέρα έως Παρασκευή, μεταξύ 09:00 και 18:00.
Η ιστορική μνήμη ως «πυξίδα»
Στον χαιρετισμό του, ο Κωνσταντίνος Ιωάννου υπογράμμισε ότι η ζωή και η θυσία του Κυριάκου Μάτση εξακολουθούν να εμπνέουν. Αναφέρθηκε στη γενναιότητα, την πνευματική καλλιέργεια, την αξιοπρέπεια, την υπευθυνότητα και την ανιδιοτελή προσφορά του αγωνιστή της ΕΟΚΑ.
Ο Υπουργός Εσωτερικών σημείωσε ότι η έκθεση ενισχύει τη συλλογική μνήμη και την ιστορική συνείδηση, προσφέροντας στις νεότερες γενιές την ευκαιρία να γνωρίσουν ανθρώπους που διαμόρφωσαν την ιστορία της Κύπρου. Τόνισε επίσης ότι η ιστορική μνήμη πρέπει να λειτουργεί ως πυξίδα για το παρόν και το μέλλον.
Σε χαιρετισμό της, τον οποίο ανέγνωσε η Αναπληρώτρια Διευθύντρια του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών Ειρήνη Παρασκευά Ροδοσθένους, η Υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας Αθηνά Μιχαηλίδου χαρακτήρισε την έκθεση πράξη ιστορικής μνήμης και ευκαιρία ουσιαστικού διαλόγου με το παρελθόν.
Επισήμανε ιδιαίτερα την παιδαγωγική αξία της επαφής των μαθητών και μαθητριών με ιστορικές πηγές και φωτογραφικά τεκμήρια, με στόχο την ενίσχυση της γνώσης, της ιστορικής συνείδησης και του προβληματισμού τους.
Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου Τάσος Χριστοφίδης χαρακτήρισε τον Κυριάκο Μάτση μία από τις εμβληματικές μορφές της νεότερης κυπριακής ιστορίας και ανέδειξε τη σημασία της έκθεσης ως αφορμής για διατήρηση της μνήμης και ουσιαστικό προβληματισμό.
Η διάλεξη για τη ζωή και τη δράση του
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, ο Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου Πέτρος Παπαπολυβίου παρουσίασε πτυχές της ζωής, της προσωπικότητας και της αγωνιστικής δράσης του Κυριάκου Μάτση.
Αναφέρθηκε στην καταγωγή του από το Παλαιχώρι, στη φοίτησή του στο Ελληνικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου και στις σπουδές του στη Γεωπονική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Παρουσίασε επίσης τον Μάτση ως μελετηρό και βιβλιόφιλο άνθρωπο, ο οποίος ασχολήθηκε από νεαρή ηλικία με τη συγγραφή δοκιμίων, στίχων και διηγημάτων.
Ο Πέτρος Παπαπολυβίου στάθηκε ακόμη στη συμμετοχή του στον Απελευθερωτικό Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959, στον ρόλο του στην Αμμόχωστο και την Κερύνεια, στη σύλληψη και τα βασανιστήριά του από τις βρετανικές αρχές, καθώς και στην απόδρασή του από τα κρατητήρια Κοκκινοτριμιθιάς τον Σεπτέμβριο του 1956.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις συνθήκες της θυσίας του, στις 19 Νοεμβρίου 1958, στο κρησφύγετό του στο Δίκωμο. Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στη διάλεξη, όταν περικυκλώθηκε από τις βρετανικές δυνάμεις αρνήθηκε να παραδοθεί, αφού προηγουμένως φρόντισε να απομακρυνθούν οι συναγωνιστές του.
Την εκδήλωση παρακολούθησαν, μεταξύ άλλων, η Διευθύντρια του ΓΤΠ Αλίκη Στυλιανού, κυβερνητικοί και πολιτειακοί αξιωματούχοι, πρώην αγωνιστές της ΕΟΚΑ και συγγενικά πρόσωπα του Κυριάκου Μάτση. Ακολούθησε σύντομο μουσικό πρόγραμμα από μαθητές και μαθήτριες του Μουσικού Σχολείου Λευκωσίας του Παγκυπρίου Γυμνασίου.
Πηγή: Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών – Gov.cy
