Μείωση κατά 34% στις καταγεγραμμένες παράνομες διελεύσεις προς την Κύπρο καταγράφει η δεύτερη Ευρωπαϊκή Ετήσια Έκθεση για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, ενώ επιβεβαιώνει ότι η χώρα θα λάβει και το 2027 στήριξη από την ευρωπαϊκή Δεξαμενή Αλληλεγγύης λόγω της μεταναστευτικής πίεσης που αντιμετωπίζει.
Η έκθεση παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 6 Νοεμβρίου 2026. Σύμφωνα με το Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, η αξιολόγηση κατατάσσει την Κύπρο, μαζί με την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία, στις χώρες που βρίσκονται υπό μεταναστευτική πίεση εξαιτίας των αυξημένων παράνομων ροών προηγούμενων ετών.
Μειωμένες διελεύσεις και ευρωπαϊκή στήριξη
Κατά την περίοδο Ιουλίου 2025-Ιουνίου 2026, οι καταγεγραμμένες παράνομες διελεύσεις προς την Κύπρο μειώθηκαν κατά 34% συγκριτικά με το προηγούμενο δωδεκάμηνο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέει την εξέλιξη κυρίως με τις λιγότερες αφίξεις από τη Συρία και τη συνεχιζόμενη συνεργασία με τις λιβανικές αρχές.
Η Επιτροπή έχει υποβάλει πρόταση για τη Δεξαμενή Αλληλεγγύης του 2027. Το συνολικό της μέγεθος και οι επιμέρους συνεισφορές θα καθοριστούν από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η πρόσβαση στη στήριξη συνδέεται με τη συνεπή εφαρμογή των κοινών κανόνων ευθύνης.
Η αλληλεγγύη μπορεί να περιλαμβάνει μετεγκαταστάσεις, οικονομικές συνεισφορές, διάθεση προσωπικού και άλλη επιχειρησιακή υποστήριξη. Το Υφυπουργείο αναφέρει ότι επιδιώκει την αξιοποίηση εργαλείων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της χώρας και συμβάλλουν στην αποσυμφόρηση του συστήματος και των υποδομών.
Για το 2026, η Κύπρος έχει λάβει έγκριση για 1.200 μετεγκαταστάσεις, οι οποίες, σύμφωνα με την ανακοίνωση, αναμένεται να συμβάλουν στην περαιτέρω μείωση του αριθμού των αιτούντων άσυλο.
Οι επιδόσεις της Κύπρου στις επιστροφές
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις επιστροφές. Η έκθεση καταγράφει ότι η Κύπρος έχει, με διαφορά, τις περισσότερες αποφάσεις επιστροφής αναλογικά προς τον πληθυσμό και το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της.
Παράλληλα, συγκαταλέγεται στα πέντε κράτη μέλη που πραγματοποίησαν συνολικά περισσότερες από τις μισές επιστροφές προς τρίτες χώρες στην ΕΕ. Κατατάσσεται επίσης μεταξύ των κρατών με τις υψηλότερες επιδόσεις στις πραγματοποιηθείσες επιστροφές σε αναλογία με τον πληθυσμό και το ΑΕΠ.
Το Υφυπουργείο συνδέει τα ευρήματα με την πολιτική της Κυβέρνησης του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, η οποία επικεντρώνεται στον έλεγχο των αφίξεων, στην ταχύτερη εξέταση αιτήσεων, στην αντιμετώπιση των δικτύων διακίνησης και στην εφαρμογή των αποφάσεων επιστροφής.
Στην ανακοίνωση υπογραμμίζεται ακόμη η σημασία της συνεργασίας με χώρες καταγωγής και διέλευσης. Η παροχή προστασίας σε όσους τη δικαιούνται, σημειώνει το Υφυπουργείο, πρέπει να συνδυάζεται με την επιστροφή όσων δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής, με σεβασμό στο ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο.
Η εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει επίσης πρόοδο μεταξύ των κρατών μελών ως προς την εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Στην Κυπριακή Δημοκρατία, η σχετική προετοιμασία περιλαμβάνει νέες διαδικασίες ελέγχου και διαλογής στο «Πουρνάρα», προσαρμογές στο νομοθετικό και διοικητικό πλαίσιο, αναβάθμιση υποδομών και ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών.
Η επιχειρησιακή ετοιμότητα, η νομική συμβουλευτική προς αιτούντες άσυλο και η παρακολούθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων παρουσιάζονται ως αλληλένδετα στοιχεία της εφαρμογής του Συμφώνου.
Το σχέδιο πέντε σημείων της Επιτροπής δίνει έμφαση στη συνεργασία με τρίτες χώρες, στην ενίσχυση του ρόλου του Frontex και στην ψηφιοποίηση των διαδικασιών. Προβλέπει επίσης συνέχιση της εργασίας για τη διαμόρφωση ευρωπαϊκού πλαισίου αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων.
Το Υφυπουργείο δηλώνει ότι θα συνεχίσει να αξιοποιεί τα ευρωπαϊκά εργαλεία και τη συνεργασία με τους εταίρους, επιδιώκοντας τη μείωση της πίεσης στις δημόσιες υπηρεσίες και τις τοπικές κοινωνίες, την επιτάχυνση των διαδικασιών και την αποτελεσματική εφαρμογή των αποφάσεων επιστροφής.
Πηγή: Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας
