Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καταδίκασε την Κυπριακή Δημοκρατία για τη μακροχρόνια κράτηση Μαροκινού αιτητή ασύλου στη Μενόγεια, κρίνοντας ότι παραβιάστηκε το δικαίωμά του στην προσωπική ελευθερία και ασφάλεια.
Η απόφαση εκδόθηκε την 1η Οκτωβρίου 2026 στην υπόθεση K.Α. v. Cyprus, με αριθμό αίτησης 5755/25. Ο αιτητής είχε εισέλθει το 2019 στο έδαφος της Δημοκρατίας παράνομα από τα κατεχόμενα και στη συνέχεια συνελήφθη και κρατήθηκε από τις Αρχές για λόγους εθνικής ασφάλειας.
Η κράτησή του στη Μενόγεια διήρκεσε από τις 10 Ιανουαρίου 2019 έως τις 24 Φεβρουαρίου 2020, δηλαδή περίπου 13,5 μήνες.
Παραβίαση του Άρθρου 5§1
Ο αιτητής υποστήριξε ενώπιον του ΕΔΔΑ ότι η κράτησή του ήταν παράνομη, καθώς δεν είχε εκδοθεί διάταγμα απέλασης ούτε είχε αρχίσει ποινική διαδικασία εναντίον του. Ισχυρίστηκε επίσης ότι η διάρκειά της την καθιστούσε αυθαίρετη.
Το Δικαστήριο διαπίστωσε παραβίαση του Άρθρου 5§1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Έκρινε ότι δεν υπήρχε επαρκώς στενή σύνδεση ανάμεσα στην κράτηση και στον σκοπό της παρεμπόδισης μη εξουσιοδοτημένης εισόδου στη Δημοκρατία.
Σύμφωνα με την απόφαση, οι εθνικές Αρχές δεν ήταν συνεπείς ως προς τη νομική βάση της κράτησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρουσίαζαν την εθνική ασφάλεια ως αυτοτελή λόγο, ενώ σε άλλες συνέδεαν την κράτηση με το αίτημα ασύλου, το οποίο εξακολουθεί να εκκρεμεί.
Το ΕΔΔΑ επισήμανε ακόμη ότι, μετά την προσφυγή του αιτητή στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας, δεν σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος στην εξέταση της υπόθεσης ασύλου.
Η συνολική διάρκεια της κράτησης κρίθηκε υπερβολική και όχι εύλογα αναγκαία για τους σκοπούς του Άρθρου 5§1(στ). Το Δικαστήριο τόνισε ότι η ταχεία ολοκλήρωση της διαδικασίας ασύλου θα εξυπηρετούσε τόσο τα συμφέροντα του αιτητή όσο και εκείνα του κράτους, το οποίο επικαλείτο κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια.
Δεν διαπιστώθηκε παραβίαση του Άρθρου 5§4
Το δεύτερο σκέλος της προσφυγής αφορούσε τη διαδικασία ελέγχου της νομιμότητας της κράτησης. Ο αιτητής υποστήριξε ότι δεν του είχαν αποκαλυφθεί ουσιώδη στοιχεία και ότι δεν του παρασχέθηκαν κατάλληλες αντισταθμιστικές εγγυήσεις για τον περιορισμό της πρόσβασής του σε έγγραφα.
Για το σκέλος αυτό, το ΕΔΔΑ έκρινε ότι δεν υπήρξε παραβίαση του Άρθρου 5§4. Διαπίστωσε ότι ο αιτητής είχε ενημερωθεί για τη νομική βάση και τους βασικούς λόγους της κράτησής του, είχε πρόσβαση σε σημαντικό μέρος του διοικητικού φακέλου και γνώριζε την ουσία των υποψιών σε βάρος του.
Παράλληλα, εκπροσωπήθηκε από δικηγόρο και είχε γενικά τη δυνατότητα να αμφισβητήσει αποτελεσματικά τον ισχυρισμό ότι αποτελούσε κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια.
Κρίσιμο θεωρήθηκε επίσης ότι το Διοικητικό Δικαστήριο είχε πρόσβαση σε όλο το εμπιστευτικό υλικό και μπορούσε να εξετάσει κατά πόσο δικαιολογείτο η μη αποκάλυψή του. Κατά το ΕΔΔΑ, η διαδικασία παρείχε επαρκείς αντισταθμιστικές εγγυήσεις, παρά τους περιορισμούς που είχαν επιβληθεί για λόγους εθνικής ασφάλειας.
Αποζημίωση και δικαστικά έξοδα
Το ΕΔΔΑ επιδίκασε στον αιτητή €5.000 για ηθική βλάβη ή μη χρηματική ζημία και επιπλέον €3.750 για έξοδα.
Πηγή: Επίσημη ανακοίνωση στο Gov.cy
