Στις 711 ανέρχονται οι επιβεβαιωμένες επικίνδυνες οικοδομές σε 72 περιοχές της επαρχίας Λευκωσίας, ενώ ο Επαρχιακός Οργανισμός Αυτοδιοίκησης διαχειρίζεται συνολικά 1.495 σχετικές υποθέσεις. ΕΟΑ Λευκωσίας και ΕΤΕΚ ζητούν αλλαγές στη νομοθεσία και τακτικές επιθεωρήσεις, προειδοποιώντας ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να αρχίζει μόνο όταν μια οικοδομή καταστεί άμεσα επικίνδυνη.
Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΟΑ Λευκωσίας, τα οποία δόθηκαν στο ΚΥΠΕ, 711 οικοδομές έχουν καταχωριστεί στο Ενεργό Μητρώο Επικίνδυνων Οικοδομών ως επιβεβαιωμένες. Για άλλες 130 βρίσκεται σε εξέλιξη η διοικητική διαδικασία ώστε να κηρυχθούν επικίνδυνες, ενώ 654 περιπτώσεις αξιολογούνται για να εξακριβωθεί και να επιβεβαιωθεί η επικινδυνότητά τους.
Η τελευταία ενημέρωση του συστήματος έγινε στις 11 Αυγούστου 2026.
Εκκενώσεις, ειδοποιήσεις και αιτήσεις κατεδάφισης
Μέχρι σήμερα, ο ΕΟΑ Λευκωσίας έχει προχωρήσει στην εκκένωση δύο επικίνδυνων οικοδομών. Σε άλλες επτά περιπτώσεις έχουν αποσταλεί ειδοποιήσεις προς τους ιδιοκτήτες και, εάν δεν υπάρξει συμμόρφωση, θα κινηθούν οι προβλεπόμενες νομικές διαδικασίες για την έκδοση διατάγματος έξωσης.
Σε δύο υποθέσεις καταχωρίστηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου αιτήσεις για έκδοση διατάγματος κατεδάφισης, καθώς οι ιδιοκτήτες δεν ανταποκρίθηκαν. Πέντε οικοδομές έχουν επίσης περιφραχθεί ως άμεσο προληπτικό μέτρο για την αποτροπή πρόσβασης και την προστασία της δημόσιας ασφάλειας.
Ο Οργανισμός διευκρινίζει ότι ο χρόνος και ο τρόπος παρέμβασης εξαρτώνται από τον βαθμό επικινδυνότητας, το κατά πόσον απαιτείται επισκευή και τη συνεργασία των ιδιοκτητών. Όταν κρίνεται αναγκαία η δική του παρέμβαση, αναφέρει ότι οι ενέργειες είναι άμεσες.
Πρόταση για χρηματοδότηση €2 εκατ. τον χρόνο
Ο ΕΟΑ χαρακτηρίζει την έλλειψη πόρων και ανθρώπινου δυναμικού ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στη διαχείριση των επικίνδυνων οικοδομών. Όπως επισημαίνει, οι Επαρχιακοί Οργανισμοί ανέλαβαν απρογραμμάτιστα τη συγκεκριμένη αρμοδιότητα από την 1η Απριλίου 2025.
Η καθυστέρηση στη σύσταση του αρμόδιου τμήματος προκάλεσε, σύμφωνα με τον ΕΟΑ, προβλήματα κατά την ανάληψη της αρμοδιότητας, ενώ το ζήτημα της χρηματοδότησης της υπηρεσίας παραμένει ανοικτό.
Οι Επαρχιακοί Οργανισμοί είχαν ζητήσει ολοκληρωμένη προετοιμασία από το αρμόδιο Τμήμα του Υπουργείου Εσωτερικών, ιδιαίτερα ως προς τη δημιουργία σύγχρονου λογισμικού, τη δομή της υπηρεσίας, την εισαγωγή εργαλείων επιβολής και είσπραξης και την αναπροσαρμογή των τελών, ώστε να καλύπτεται το πραγματικό διοικητικό κόστος.
Ο ΕΟΑ Λευκωσίας εισηγείται σταθερή κρατική χρηματοδότηση €2 εκατ. ετησίως για δέκα χρόνια, μέσω Ειδικού Ταμείου στο Υπουργείο Οικονομικών. Το Ταμείο θα χρηματοδοτεί, μέσω των ΕΟΑ και υπό μορφή δανείου, εργασίες άρσης της επικινδυνότητας όταν οι ιδιοκτήτες δεν προχωρούν οι ίδιοι στις αναγκαίες παρεμβάσεις.
Κατά την εισήγηση, το επιτόκιο θα πρέπει να είναι υψηλότερο από εκείνο της αγοράς, ώστε η κρατική χρηματοδότηση να αποτελεί την τελευταία και όχι την πρώτη επιλογή των ιδιοκτητών που αμελούν τις υποχρεώσεις τους.
Εάν ο ιδιοκτήτης δεν ανταποκριθεί, ο Οργανισμός μπορεί να εκτελέσει τις εργασίες άρσης της επικινδυνότητας και να του χρεώσει το κόστος. Σε περίπτωση μη καταβολής, το ποσό μπορεί να εγγραφεί ως «memo», δηλαδή ως εμπράγματο βάρος στην περιουσία του.
ΕΤΕΚ: Δεν υπάρχει ακόμη πλήρης εικόνα
Ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ, Κωνσταντίνος Κωνσταντή, χαρακτηρίζει την κατάσταση «ιδιαίτερα σοβαρή» και κάνει λόγο για διαχρονικό και συστημικό πρόβλημα, όχι για μεμονωμένα περιστατικά.
«Οι οικοδομές που έχουν ήδη χαρακτηριστεί ως επικίνδυνες αποτελούν μόνο το ορατό μέρος του προβλήματος», δήλωσε στο ΚΥΠΕ, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει ακόμη πλήρης εικόνα για κτίρια με σοβαρές φθορές τα οποία δεν έχουν επιθεωρηθεί ή καταγγελθεί.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν, σύμφωνα με τον ίδιο, οι κοινόκτητες οικοδομές στις οποίες δεν λειτουργεί διαχειριστική επιτροπή, δεν συγκεντρώνονται επαρκείς πόροι και αναβάλλονται αναγκαίες εργασίες συντήρησης.
Ο κ. Κωνσταντή τονίζει ότι η αντιμετώπιση δεν μπορεί να περιορίζεται στην καταγραφή ή στην περίφραξη ενός κτιρίου όταν αυτό έχει ήδη καταστεί επικίνδυνο. Ζητά μετάβαση από την καταγραφή στη διαχείριση και, κυρίως, στην πρόληψη.
Κατά τον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ, απαιτούνται τρεις αλληλένδετες μεταρρυθμίσεις: λειτουργικό πλαίσιο για τις κοινόκτητες οικοδομές και τις διαχειριστικές επιτροπές, ενίσχυση των εργαλείων των αρμόδιων αρχών και θεσμοθέτηση τακτικών επιθεωρήσεων.
Το ΕΤΕΚ ζητά επίσης τη δημιουργία ενιαίου ηλεκτρονικού μητρώου επικίνδυνων οικοδομών, ώστε οι πολίτες να ενημερώνονται άμεσα για την κατάστασή τους. Όπως ανέφερε ο κ. Κωνσταντή, η διαφάνεια και η έγκαιρη ενημέρωση αποτελούν βασικό μέτρο προστασίας της δημόσιας ασφάλειας.
Τι προβλέπει η πρόταση νόμου
Η πρόταση νόμου που αναμένεται να συζητηθεί στη Βουλή στις αρχές Σεπτεμβρίου επιχειρεί, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ, να ενισχύσει το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο. Μεταξύ άλλων, εισάγει διακριτούς ορισμούς για τη «δυνητικά επικίνδυνη» και την «επικίνδυνη» οικοδομή, επιτρέποντας προληπτική παρέμβαση πριν ο κίνδυνος καταστεί άμεσος.
Για τις επικίνδυνες οικοδομές προβλέπονται δυνατότητες εκκένωσης, σφράγισης, περίφραξης, υποστύλωσης, επισκευής και μερικής ή ολικής κατεδάφισης, καθώς και απαγόρευση χρήσης ή ενοικίασης.
Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προβλέπονται επίσης διακοπή της ύδρευσης, αποσύνδεση της ηλεκτρικής ενέργειας, αυτεπάγγελτη παρέμβαση της αρμόδιας αρχής, εξώδικα πρόστιμα και διοικητικό πρόστιμο έως €40.000.
Το ΕΤΕΚ τοποθετείται θετικά ως προς τη φιλοσοφία και την ανάγκη ταχείας ψήφισης της πρότασης, με τον κ. Κωνσταντή να υπογραμμίζει ότι η χρηματοδότηση των άμεσων παρεμβάσεων παραμένει κρίσιμο ζήτημα. Ο ΕΟΑ αναμένει επίσης ότι εισηγήσεις των Επαρχιακών Οργανισμών και του ΕΤΕΚ για ταχύτερη και αποτελεσματικότερη παρέμβαση θα περιληφθούν στο νομοσχέδιο που συζητείται στη Βουλή.
Κοινό αίτημα για τακτικές επιθεωρήσεις
ΕΟΑ Λευκωσίας και ΕΤΕΚ συμφωνούν στην ανάγκη θεσμοθέτησης τακτικών επιθεωρήσεων των παλαιών οικοδομών. Ο ΕΟΑ θεωρεί ότι αυτό επιβάλλεται ιδιαίτερα για κτίρια που ανεγέρθηκαν πριν από την εφαρμογή του αντισεισμικού κώδικα, καθώς και για περιπτώσεις στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν ακατάλληλα υλικά.
Ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ επισημαίνει ότι σήμερα το σύστημα κινητοποιείται κατά κανόνα έπειτα από καταγγελία, αποκόλληση δομικού στοιχείου ή εμφάνιση άμεσου κινδύνου.
«Οφείλουμε να ενεργούμε ως προμηθείς και όχι πυροσβεστικά, μετά από μια αστοχία ή, ακόμη χειρότερα, μετά από μια τραγωδία», ανέφερε.
Πηγή: ΚΥΠΕ
