Τις ανάγκες των ατόμων με οπτική και ακουστική αναπηρία έθεσαν στο επίκεντρο συναντήσεις με τις διευθύνσεις της Σχολής Τυφλών και της Σχολής Κωφών, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για την Εθνική Στρατηγική Τεχνητής Νοημοσύνης 2032 στην Κύπρο.
Οι συζητήσεις πραγματοποιήθηκαν με τη Σχολή Τυφλών «Άγιος Βαρνάβας» και τη Σχολή Κωφών «Γεώργιος Μάρκου». Στόχος ήταν η καταγραφή εμπειριών και καθημερινών δυσκολιών, καθώς και ο εντοπισμός πεδίων στα οποία εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να προσφέρουν πρακτικές λύσεις.
Στις επαφές συμμετείχαν η Διευθύντρια της Σχολής Τυφλών, Πελαγία Καρπασίτη, η Διευθύντρια της Σχολής Κωφών, Κίκα Χατζηκακού, και συνεργάτες τους.
Βασικό συμπέρασμα ήταν ότι η προσβασιμότητα πρέπει να ενσωματώνεται εξαρχής στον σχεδιασμό ψηφιακών υπηρεσιών και εφαρμογών, με ενεργό συμμετοχή των ατόμων με αναπηρίες και των φορέων που τα εκπροσωπούν.
Εφαρμογές για άτομα με οπτική αναπηρία
Για τα άτομα με οπτική αναπηρία εξετάστηκαν εφαρμογές υποβοηθούμενης πρόσβασης σε έγγραφα και πληροφορίες, περιγραφής εικόνων και του περιβάλλοντος, υποστήριξης στην πλοήγηση και μετατροπής εκπαιδευτικού υλικού σε προσβάσιμες μορφές.
Συζητήθηκαν επίσης εργαλεία που μπορούν να διευκολύνουν τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας. Μεταξύ των παραδειγμάτων περιλαμβάνονται προσβάσιμες πλατφόρμες συναντήσεων, περιγραφή εγγράφων και δεδομένων και τεχνολογίες φωνητικής υποβοήθησης.
Ένα σύστημα ΤΝ θα μπορούσε, μεταξύ άλλων, να διαβάζει συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία, να επεξηγεί διαγράμματα ή να περιγράφει τον χώρο γύρω από τον χρήστη, παρέχοντας πιο στοχευμένη πρόσβαση στην πληροφορία.
Κατά τις συζητήσεις υπογραμμίστηκε, ωστόσο, ότι η τεχνολογία πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά προς την ανθρώπινη υποστήριξη και όχι να την υποκαθιστά, ιδιαίτερα σε θέματα προσανατολισμού, κινητικότητας, αποκατάστασης, ασφάλειας και σημαντικών αποφάσεων.
Επικοινωνία σε πραγματικό χρόνο για κωφούς
Οι επαφές με τη Σχολή Κωφών επικεντρώθηκαν στη χρήση της ΤΝ για τη διευκόλυνση της επικοινωνίας σε πραγματικό χρόνο μεταξύ κωφών και ακουόντων.
Μεταξύ των εφαρμογών που εξετάστηκαν ήταν ο ζωντανός υποτιτλισμός στα ελληνικά και τα αγγλικά, η μετατροπή ομιλίας σε νοηματική γλώσσα, καθώς και η απόδοση της νοηματικής σε κείμενο ή ομιλία.
Οι δυνατότητες αυτές θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε υπηρεσίες με καθημερινή επαφή με το κοινό, όπως η υγεία, η κοινωνική ασφάλιση, η φορολογία και η εκπαίδευση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα, καθώς λύσεις σχεδιασμένες για άλλες νοηματικές γλώσσες δεν θεωρούνται αυτομάτως κατάλληλες για την Κύπρο. Για την ανάπτυξη σχετικών εφαρμογών απαιτούνται τοπικά δεδομένα, πλαίσιο διακυβέρνησης και συν-σχεδιασμός με τη Σχολή Κωφών, οργανώσεις κωφών και τους χρήστες.
Σε κρίσιμα πεδία, όπως οι υπηρεσίες υγείας, οι νομικές διαδικασίες και οι εξετάσεις, η ΤΝ μπορεί να ενισχύσει την προσβασιμότητα, χωρίς να αντικαθιστά πιστοποιημένους ή εξειδικευμένους διερμηνείς όπου αυτοί είναι απαραίτητοι.
Σημειώθηκε ακόμη ότι τεχνολογίες οι οποίες χρησιμοποιούν κάμερες, φορητές συσκευές ή επεξεργασία εικόνας σε πραγματικό χρόνο πρέπει να λειτουργούν με διαφάνεια, προστατεύοντας την ιδιωτικότητα και διασφαλίζοντας ουσιαστικό έλεγχο από τον πολίτη.
Ο ευρύτερος κύκλος διαβούλευσης
Οι συναντήσεις εντάσσονται στον ευρύτερο κύκλο επαφών της Εθνικής Ομάδας Δράσης για την ΤΝ με Υπουργεία, δημόσιες Αρχές, επαγγελματικούς και επιχειρηματικούς φορείς, ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Κατά τη διάρκεια του Αυγούστου, ο Πρόεδρος και τα μέλη της Ομάδας είχαν επαφές με Υπουργούς, ανώτερα στελέχη της δημόσιας διοίκησης και εκπροσώπους τομέων όπως η εκπαίδευση, η ενέργεια, το εμπόριο, η υγεία, ο τουρισμός, η ναυτιλία και η φορολογία.
Ο Επικεφαλής Επιστήμονας Έρευνας, Καινοτομίας και Τεχνολογίας και Πρόεδρος της Εθνικής Ομάδας Δράσης για την ΤΝ, δρ Δημήτρης Σκουρίδης, δήλωσε: «Το πραγματικό μέτρο επιτυχίας μιας στρατηγικής για την ΤΝ δεν είναι μόνο πόσο προηγμένη γίνεται η τεχνολογία, αλλά πόσο ουσιαστικά βελτιώνει τη δυνατότητα των ανθρώπων να συμμετέχουν στην κοινωνία και την οικονομία.»
Η Εθνική Στρατηγική ΤΝ 2032 εκπονήθηκε από την Εθνική Ομάδα Δράσης για την ΤΝ, η οποία συστάθηκε με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Το προσχέδιο θέτει ως επιδίωξη η τεχνολογική πρόοδος να μεταφράζεται σε απτή αξία για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις, την οικονομία και την κοινωνία.
