Την επιδίωξη να πραγματοποιηθεί το συντομότερο δυνατόν κοινή συνάντηση των δύο ηγετών με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, με στόχο να ακολουθήσει διευρυμένη συνάντηση και να ανοίξει ο δρόμος για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, υπογράμμισε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης. Μιλώντας την Τρίτη, 10 Νοεμβρίου 2026, κατά την ενημέρωση των ΜΜΕ στο Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, αναφέρθηκε επίσης στις συζητήσεις για νέα σημεία διέλευσης και στα επόμενα βήματα στο Κυπριακό.
Ο κ. Λετυμπιώτης δήλωσε ότι η Κυβέρνηση θεωρεί πως εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο σύγκλησης διευρυμένης συνάντησης εντός της θητείας του António Guterres. Όπως ανέφερε, η προσωπική εμπλοκή του Γενικού Γραμματέα και η επικείμενη κοινή συνάντησή του με τους δύο ηγέτες καταδεικνύουν ότι ο ίδιος παραμένει προσηλωμένος στην προσπάθεια.
Σύμφωνα με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, στόχος είναι η διευρυμένη συνάντηση να οδηγήσει στην ανακοίνωση επανέναρξης των διαπραγματεύσεων. Η συζήτηση των δύο ηγετών, πρόσθεσε, δεν περιορίστηκε στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, αλλά επεκτάθηκε σε ζητήματα ουσίας και μεθοδολογίας.
Επαφές με το γραφείο του Γενικού Γραμματέα
Η Λευκωσία βρίσκεται, κατά τον κ. Λετυμπιώτη, σε επαφή με το γραφείο του Γενικού Γραμματέα των ΗΕ για τον καθορισμό της ημερομηνίας της κοινής συνάντησης. Η επιδίωξη είναι αυτή να πραγματοποιηθεί το συντομότερο, λαμβανομένου υπόψη του χρονικού περιθωρίου έως τη λήξη της θητείας του κ. Guterres.
Για το ενδεχόμενο συνάντησης του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τούρκο Πρόεδρο ή τον Υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας στο περιθώριο της COP31 στην Αττάλεια, ο Εκπρόσωπος διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει σχετικός προγραμματισμός. Σημείωσε, ωστόσο, ότι τέτοιες διασκέψεις ενδέχεται να προσφέρονται για επαφές ακόμη και όταν αυτές δεν έχουν προγραμματιστεί εκ των προτέρων.
Αναφορικά με πιθανή συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα στην Αττάλεια, είπε ότι η κυπριακή πλευρά θα την επιδιώξει, αλλά η ολιγόωρη παραμονή του Προέδρου στην πόλη, πριν από τη μετάβασή του στο Δουβλίνο, περιορίζει τα διαθέσιμα χρονικά περιθώρια.
Απαντώντας σε αναφορές του κ. Erhürman ότι ο Πρόεδρος απέρριψε πρόταση της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα, María Ángela Holguín, για τριμερή στην Αττάλεια, ο κ. Λετυμπιώτης δήλωσε ότι από την πλευρά του Γενικού Γραμματέα δεν είχε υποβληθεί αίτημα ούτε υπήρχε σχετικός προγραμματισμός. Πρόσθεσε ότι η Λευκωσία είναι έτοιμη να προσαρμόσει το πρόγραμμα του Προέδρου, ώστε η συνάντηση να γίνει είτε στην Ευρώπη είτε στην έδρα των ΗΕ, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα του κ. Guterres.
Ξεκίνησε ο συντονισμός για τα σημεία διέλευσης
Για τα σημεία διέλευσης επί των οποίων επιτεύχθηκε συμφωνία, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ανέφερε ότι άρχισε ο συντονισμός υπό τους διαπραγματευτές, ώστε να καθοριστεί ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση των εργασιών και από τις δύο πλευρές. Εκτίμησε ότι τις επόμενες ημέρες θα υπάρχει ένα πρώτο ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα.
Σε σχέση με τη Μια Μηλιά και το Πυρόι-Αθηένου, είπε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά είχε τοποθετηθεί θετικά υπέρ της ταυτόχρονης διάνοιξης τεσσάρων σημείων διέλευσης, αλλά αυτό δεν κατέστη εφικτό. Επισήμανε ότι στην ανακοίνωση των ΗΕ καταγράφεται η συνέχιση της συζήτησης για πρόσθετα σημεία και υποστήριξε ότι, εφόσον υπάρξει ανταπόκριση από την άλλη πλευρά, είναι κοντά η επίτευξη συμφωνίας και για τα δύο συγκεκριμένα σημεία.
Για την αποναρκοθέτηση, ανέφερε ότι από τον Μάρτιο του 2025 έχει ετοιμαστεί πρόταση η οποία καλύπτει 70.000 τετραγωνικά μέτρα σε συγκεκριμένες περιοχές, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει καταστεί δυνατή η προώθησή της. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα αποτελέσματα της τελευταίας συνάντησης αποτελούν βάση για να συνεχιστεί η συζήτηση τόσο για τα ΜΟΕ όσο και για την ουσία και τη μεθοδολογία του Κυπριακού.
Σχολιάζοντας δηλώσεις του κ. Erhürman για την Πύλα, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι δεν μπορεί να απομονωθεί το ζήτημα του δρόμου Άρσους-Πύλας από τη συνολική συναντίληψη που είχε διαμορφωθεί με τα ΗΕ μετά τα περιστατικά του Αυγούστου του 2023 εναντίον προσωπικού της Ειρηνευτικής Δύναμης. Υποστήριξε ότι η προσθήκη νέων στοιχείων κάθε φορά που η συζήτηση πλησιάζει σε συμφωνία δεν βοηθά τη διαδικασία.
Τα Κόκκινα παραμένουν στις προτεραιότητες
Για το αίτημα διάνοιξης σημείου διέλευσης στα Κόκκινα, ο Εκπρόσωπος δήλωσε ότι ο Πρόεδρος δεν έχει αρνηθεί συνάντηση με εκπροσώπους των κοινοτήτων. Ανέφερε ότι το θέμα είχε συζητηθεί στις δύο διευρυμένες διασκέψεις και ότι, μετά την αρχική απόρριψη από την άλλη πλευρά, υποβλήθηκαν εναλλακτικές προτάσεις.
Κατά τον κ. Λετυμπιώτη, το σημείο διέλευσης των Κοκκίνων έχει απορριφθεί επανειλημμένα από την άλλη πλευρά, αλλά παραμένει προτεραιότητα της Κυβέρνησης και περιλαμβάνεται στις 19 εισηγήσεις του Προέδρου Χριστοδουλίδη.
Δεν έγινε αποδεκτό το πακέτο Erhürman
Ερωτηθείς για το πακέτο προτάσεων του κ. Erhürman, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ανέφερε ότι κάθε πρόταση αξιολογείται με βάση το κατά πόσο συμβάλλει στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, στη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών και στη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο.
Διευκρίνισε ότι η συγκεκριμένη πρόταση δεν έγινε αποδεκτή από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθώς, σύμφωνα με την αξιολόγηση της ελληνοκυπριακής πλευράς, δεν δημιουργεί την ώθηση που απαιτείται για τη βελτίωση των συνθηκών και την επανέναρξη της διαπραγμάτευσης.
Ο κ. Λετυμπιώτης απέφυγε να αποδώσει συγκεκριμένα αίτια στη μη επίτευξη συμφωνίας για περισσότερα οδοφράγματα, καλώντας σε αξιολόγηση της χρονικής αλληλουχίας των γεγονότων. Σημείωσε, πάντως, το ύφος, την ένταση και τη χρονική συγκυρία ορισμένων τοποθετήσεων και ενεργειών.
Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση για την «πατρότητα» προτάσεων που έγιναν αποδεκτές, είπε ότι το ουσιαστικό είναι πως οι προτάσεις κατέληξαν σε συμφωνία και περιλαμβάνονται πλέον στο ανακοινωθέν των ΗΕ. Ανέφερε ότι οι 19 προτάσεις του Προέδρου είχαν παρουσιαστεί στον κ. Erhürman, στην κα Holguín και στον Γενικό Γραμματέα, ενώ είχαν ενημερωθεί το Εθνικό Συμβούλιο και οι τρεις πολιτικές δυνάμεις που δεν συμμετέχουν στη Βουλή.
«Καμία εκτροπή» από το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος δήλωσε ότι η επικείμενη κοινή συνάντηση έχει ως στόχο ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Crans-Montana το 2017.
Υπογράμμισε κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να υπάρξει διαφοροποίηση από το πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ για διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, ούτε από τις αρχές, τις αξίες και το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σχολιάζοντας δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου Recep Tayyip Erdoğan περί λύσης δύο κρατών, υποστήριξε ότι αυτές καταδεικνύουν τη συνεχιζόμενη τουρκική προσέγγιση, αλλά δεν θα αποπροσανατολίσουν την προσπάθεια της Κυβέρνησης για πρόοδο.
Χώροι λατρείας και οι 19 προτάσεις
Αναφερόμενος στα θρησκευτικά μνημεία και στους χώρους λατρείας στις κατεχόμενες περιοχές, ο κ. Λετυμπιώτης εξήρε το έργο της Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά. Είπε ότι η λειτουργία χώρων λατρείας είχε τεθεί ως ΜΟΕ, είχε συμπεριληφθεί στα 14 μονομερή μέτρα του Προέδρου και περιλαμβανόταν στις 19 προτάσεις, προσθέτοντας ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης.
Σε παρατήρηση ότι η κα Holguín είχε δηλώσει πως δεν έλαβε ποτέ τις 19 προτάσεις, ο Εκπρόσωπος επανέλαβε ότι αυτές παρουσιάστηκαν στην προσωπική απεσταλμένη και στον Γενικό Γραμματέα στη Νέα Υόρκη. Ανέφερε ακόμη ότι οι περισσότερες περιλήφθηκαν σε επιστολή του Προέδρου προς τον Γενικό Γραμματέα στις 10 Οκτωβρίου, ενώ την προηγούμενη ημέρα παραδόθηκαν γραπτώς τόσο στην κα Holguín όσο και στον κ. Erhürman.
Ο κ. Λετυμπιώτης κατέστησε σαφές ότι, λόγω του περιορισμένου χρόνου, η κοινή συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα δεν μπορεί να επικεντρωθεί αποκλειστικά στα ΜΟΕ. Όπως είπε, η κυβερνητική επιδίωξη παραμένει να οδηγήσει σε διευρυμένη συνάντηση, η οποία θα αποτελέσει ουσιαστικό εφαλτήριο για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Πηγή: Προεδρία της Δημοκρατίας – Gov.cy
