Τη στρατηγική εμβάθυνση της συνεργασίας Κύπρου, Ελλάδας και Αιγύπτου, με έμφαση στην περιφερειακή ασφάλεια, την ενέργεια και τη συνδεσιμότητα, επιβεβαίωσαν οι ηγέτες των τριών χωρών κατά την Τριμερή Σύνοδο Κορυφής στο El-Alamein της Αιγύπτου.
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Πρόεδρος της Αιγύπτου Abdel Fattah El-Sisi και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισαν τη συνεργασία σταθερό άξονα ειρήνης, σταθερότητας και ευημερίας στην περιοχή.
Μετά τις εργασίες της Συνόδου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε ότι η συνάντηση ήταν άτυπη ως προς τη μορφή, αλλά στρατηγική ως προς την ουσία. Όπως είπε, το τριμερές σχήμα, το οποίο οικοδομείται από το 2014, στηρίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και σε τέσσερις πυλώνες: τη σταθερότητα, τη συνδεσιμότητα, την ασφάλεια και την περιφερειακή συνεργασία.
Οι επόμενες τριμερείς συναντήσεις
Οι τρεις ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή και προχώρησαν σε επισκόπηση της συνεργασίας τους, η οποία, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, διευρύνεται σε διαφορετικούς τομείς και επίπεδα.
Σε λιγότερο από δύο εβδομάδες αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο Κάιρο η έκτη τριμερής συνάντηση των Υπουργών Άμυνας. Θα ακολουθήσει συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών στη Νέα Υόρκη, στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέφρασε επίσης την προσδοκία να φιλοξενήσει στην Κύπρο την 11η Τριμερή Σύνοδο με τον Abdel Fattah El-Sisi και τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ενέργεια, φυσικό αέριο και ηλεκτρική διασύνδεση
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην πρόσφατη τελική επενδυτική απόφαση για το κοίτασμα «Κρόνος» στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δήλωσε ότι η απόφαση σηματοδοτεί τη μετάβαση της Κύπρου στην εποχή των εξαγωγών φυσικού αερίου προς την ηπειρωτική Ευρώπη, μέσω των υποδομών της Αιγύπτου.
Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη αναδεικνύει τον δυνητικό ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου ως εναλλακτικού διαδρόμου ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης.
Ο Πρόεδρος El-Sisi αναφέρθηκε στη συνεργασία με την Κύπρο για την αξιοποίηση και την τελική εξαγωγή φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Είπε ακόμη ότι εξετάστηκαν η ενίσχυση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων και η ανάπτυξη του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι συζητήθηκαν τρόποι μετατροπής της τριμερούς συνεργασίας σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και έργα στους τομείς της ενέργειας, της συνδεσιμότητας και των επενδύσεων. Οι τρεις χώρες, πρόσθεσε, επαναβεβαίωσαν την ισχυρή στήριξή τους στην ηλεκτρική διασύνδεση.
Κοινή Διακήρυξη και περιφερειακές εξελίξεις
Στην Κοινή Διακήρυξη που υιοθετήθηκε υπογραμμίζονται ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών, το διεθνές Δίκαιο, η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα των κρατών. Οι τρεις πλευρές τάχθηκαν υπέρ του τερματισμού των εχθροπραξιών, της αποκλιμάκωσης και της ειρηνικής επίλυσης των περιφερειακών διαφορών.
Για το Παλαιστινιακό επαναβεβαίωσαν τη θέση τους υπέρ λύσης δύο κρατών, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και την αντίθεσή τους σε οποιαδήποτε αναγκαστική μετακίνηση Παλαιστινίων.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σημείωσε τον καθοριστικό ρόλο της Αιγύπτου στην προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας και στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα. Πρόσθεσε ότι η Κύπρος συνεχίζει, μέσω του θαλάσσιου ανθρωπιστικού διαδρόμου, να συμπληρώνει τις χερσαίες οδούς βοήθειας από την Αίγυπτο και την Ιορδανία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ευχαρίστησε τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για την οικοδόμηση του θαλάσσιου διαδρόμου, ενώ χαρακτήρισε αναντικατάστατο τον ρόλο της Αιγύπτου για τη Γάζα. Ο Abdel Fattah El-Sisi αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη πλήρους πρόσβασης της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Οι τρεις πλευρές εξέφρασαν στήριξη στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου, καθώς και στον Πρόεδρο, την Κυβέρνηση και τους θεσμούς της χώρας. Για τη Συρία επανέλαβαν τη δέσμευσή τους σε σχέσεις καλής γειτονίας, σύμφωνα με το διεθνές Δίκαιο, περιλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας.
Ναυσιπλοΐα και ασφάλεια
Κύπρος, Ελλάδα και Αίγυπτος έθεσαν ως στρατηγική προτεραιότητα την ελευθερία και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, όπως και την προστασία των θαλάσσιων οδών, των ενεργειακών υποδομών και του διεθνούς εμπορίου.
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι η Ελληνική Προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, τον Οκτώβριο, θα αναλάβει πρωτοβουλίες και για την ανάδειξη της σημασίας της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Τόνισε ότι τις τρεις χώρες ενώνει η προσήλωση στο διεθνές Δίκαιο και ειδικά στο Δίκαιο της Θάλασσας.
Ο Πρόεδρος El-Sisi αναφέρθηκε παράλληλα στη συνεργασία στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας, καθώς και σε άλλους τομείς, όπως η καινοτομία, η βιομηχανία και οι υποδομές.
Κυπριακό και σχέσεις ΕΕ–Αιγύπτου
Για το Κυπριακό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε την πλήρη στήριξη της Ελλάδας σε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Εξέφρασε επίσης πλήρη στήριξη στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και της προσωπικής του απεσταλμένης για επανέναρξη των συνομιλιών και επίτευξη προόδου.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ευχαρίστησε την Αίγυπτο για τη διαχρονική στήριξή της στις προσπάθειες τερματισμού της τουρκικής κατοχής και επανένωσης της Κύπρου, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών.
Οι ηγέτες αναφέρθηκαν ακόμη στη στρατηγική σημασία της Αιγύπτου για την ασφάλεια της περιοχής και της Ευρώπης. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χαιρέτισε την αναμενόμενη αποδέσμευση, εντός των επόμενων μηνών, της επόμενης δόσης της ευρωπαϊκής οικονομικής βοήθειας προς την Αίγυπτο, η οποία είχε ανακοινωθεί τον Μάρτιο του 2024.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι Ελλάδα και Κύπρος πρωτοστάτησαν στην ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αιγύπτου.
Πηγή: Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας
