Προϋπολογισμό ύψους 83,8 εκατ. ευρώ για το 2027 παρουσίασε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανού, θέτοντας στο επίκεντρο το τερματικό φυσικού αερίου στο Βασιλικό, την ανάπτυξη κοιτασμάτων, την ενεργειακή αναβάθμιση νοικοκυριών και τη στήριξη των επιχειρήσεων.
Ο Υπουργός ανέφερε ότι ο σχεδιασμός λαμβάνει υπόψη τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις διακυμάνσεις στις ενεργειακές αγορές, οι οποίες επηρεάζουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται επίσης η βελτίωση των βιομηχανικών υποδομών, η ενίσχυση των εξαγωγών και η αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων.
Στόχος η σύμβαση για το Βασιλικό πριν από το καλοκαίρι
Ως βασικότερη και κρισιμότερη προτεραιότητα χαρακτηρίστηκε η ολοκλήρωση του τερματικού εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Βασιλικό.
Η νέα διαγωνιστική διαδικασία της Εταιρείας Υποδομών Φυσικού Αερίου αποσκοπεί στην ολοκλήρωση των απαιτούμενων κατασκευαστικών εργασιών. Σύμφωνα με τον κ. Δαμιανού, οκτώ εταιρείες εκδήλωσαν ενδιαφέρον και στόχος της ΕΤΥΦΑ είναι να κατακυρώσει τη σύμβαση πριν από το καλοκαίρι του 2027.
Για το Ενεργειακό Κέντρο Βασιλικού προγραμματίζονται παράλληλα επενδύσεις που αφορούν την ασφάλεια και την προστασία των εργαζομένων, των γειτονικών κοινοτήτων και των ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Οι σχεδιασμοί για τα κοιτάσματα της κυπριακής ΑΟΖ
Στον τομέα των υδρογονανθράκων, προτεραιότητα για το 2027 αποτελεί η παρακολούθηση των Σχεδίων Ανάπτυξης και Παραγωγής των κοιτασμάτων, με στόχο τη μετάβαση στην εκμετάλλευση. Συνεχίζονται επίσης το ερευνητικό και αξιολογητικό πρόγραμμα των αδειοδοτημένων εταιρειών στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη διαχείριση των κοιτασμάτων «Αφροδίτη» και «Κρόνος», την αξιολόγηση δεδομένων και τον έλεγχο των ανακτήσιμων δαπανών των αδειούχων.
Οι ανακαλύψεις «Γλαύκος» και «Πήγασος» στο Τεμάχιο 10 κηρύχθηκαν επισήμως εμπορεύσιμες τον Μάρτιο του 2026. Η ExxonMobil και η QatarEnergy αξιολογούν τις επιλογές ανάπτυξής τους και αναμένεται να υποβάλουν Σχέδιο Ανάπτυξης και Παραγωγής στις αρχές του 2027.
Η κοινοπραξία εκδήλωσε ακόμη ενδιαφέρον για νέες ερευνητικές ευκαιρίες στα Τεμάχια 4 και 10Α, με τις σχετικές διαπραγματεύσεις να έχουν ήδη αρχίσει. Εξελίξεις αναμένονται και για ενδιαφέρον εταιρειών σε άλλες περιοχές που δεν καλύπτονται σήμερα από άδεια.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι συνεργασίες με χώρες της περιοχής, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος και το Ισραήλ, για την αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων.
Αύξηση φωτοβολταϊκών και στήριξη ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών
Μέχρι το τέλος Ιουλίου 2026, περισσότερα από 105.200 νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις είχαν εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά με net-metering, έναντι περίπου 86.300 την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η αύξηση υπολογίζεται σε 22%.
Οι επιχειρήσεις με συστήματα net-billing αυξήθηκαν από 1.778 το 2025 σε 2.577 το 2026, καταγράφοντας άνοδο περίπου 45%. Συνεχίζονται επίσης ο εκσυγχρονισμός και η ψηφιοποίηση των δικτύων μεταφοράς και διανομής.
Για τη στήριξη ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών προωθούνται το Εθνικό Παρατηρητήριο Ενεργειακής Φτώχειας, οι Τοπικοί Ενεργειακοί Κόμβοι και πληροφοριακό σύστημα εντοπισμού των δικαιούχων.
Για την περίοδο 2026-2032 έχουν εξασφαλιστεί 100 εκατ. ευρώ, κατά 75% από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα και κατά 25% από κρατικούς πόρους. Τα κονδύλια προορίζονται για ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά και ευάλωτους πολίτες, με έμφαση στην αναβάθμιση κατοικιών και στη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Νέο σχέδιο χορηγιών για ευάλωτα και ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά βρίσκεται υπό επεξεργασία, με εφαρμογή να προγραμματίζεται προς το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027. Θα συνδυάζει μέτρα εξοικονόμησης με αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης αξιοποιήθηκαν περισσότερα από 100 εκατ. ευρώ και στηρίχθηκαν πάνω από 50.000 νοικοκυριά.
Τα σχέδια «Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω»
Στο σχέδιο «Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω» για επιχειρήσεις και άλλους φορείς εγκρίθηκαν 438 δικαιούχοι και υπογράφηκαν συμφωνίες δημόσιας χρηματοδότησης περίπου 31 εκατ. ευρώ. Μέχρι στιγμής καταβλήθηκαν 8,2 εκατ. ευρώ σε 257 δικαιούχους.
Στις 20 Οκτωβρίου αρχίζει η υποβολή αιτήσεων για το νέο σχέδιο «Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω στις Κατοικίες 2026», συνολικού προϋπολογισμού 20 εκατ. ευρώ. Το 2027 θα συνεχιστούν η διεκπεραίωση των αιτημάτων και η καταβολή χορηγιών.
Νέα σχέδια για επιχειρήσεις και βιομηχανικές περιοχές
Για το 2027 αναμένεται νέα προκήρυξη του σχεδίου ψηφιακής αναβάθμισης επιχειρήσεων, ενώ προγραμματίζεται σχέδιο χορηγιών για εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης σε επιχειρήσεις.
Προωθείται επίσης εκσυγχρονισμένο σχέδιο νεανικής επιχειρηματικότητας, αναβάθμιση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας των σχεδίων χορηγιών και ενίσχυση της επεξεργασίας των αιτημάτων πληρωμής.
Στις Βιομηχανικές Περιοχές και στις Βιομηχανικές και Βιοτεχνικές Ζώνες σχεδιάζονται έργα για την ασφάλεια, την πρόσβαση, το οδικό δίκτυο και τη συντήρηση κοινόχρηστων εγκαταστάσεων.
Εμπορικό Κέντρο στη Μουμπάι και νέα στρατηγική εξαγωγών
Στον τομέα του εμπορίου, αποφασίστηκε η ίδρυση Κυπριακού Εμπορικού Κέντρου στη Μουμπάι, με στόχο τη στήριξη των εξαγωγών, των επιχειρηματικών συνεργασιών και των επενδύσεων, καθώς και τη διευκόλυνση της πρόσβασης ινδικών επιχειρήσεων στην κυπριακή και ευρωπαϊκή αγορά.
Προωθούνται ακόμη Εθνική Στρατηγική Εξαγωγών Υπηρεσιών και εκπαιδευτικά προγράμματα για την προετοιμασία των επιχειρήσεων σε σχέση με τις απαιτήσεις ξένων αγορών.
Για το 2027 προγραμματίζεται η αναθεώρηση της Στρατηγικής Προσέλκυσης, Διατήρησης και Επέκτασης Επιχειρήσεων στην Κύπρο, καθώς και η χαρτογράφηση πρόσθετων «Ταξιδιών του Επενδυτή».
Ψηφιακές πλατφόρμες για ΑΠΕ και εταιρικά μητρώα
Εντός του 2027 προβλέπεται η λειτουργία ψηφιακής πλατφόρμας μίας στάσης για έργα ΑΠΕ, η οποία θα διασυνδέει τις αρμόδιες αδειοδοτικές υπηρεσίες.
Την ίδια χρονιά αναμένεται να λειτουργήσει η νέα ολοκληρωμένη πλατφόρμα διαχείρισης των μητρώων του Κλάδου Εταιρειών. Θα υποστηρίζει την αυτοματοποίηση ελέγχων και διαδικασιών, καθώς και τη διασύνδεση με άλλες κυβερνητικές υπηρεσίες και οργανισμούς.
Το Τμήμα Αφερεγγυότητας έχει οριστεί ως Εθνική Υπηρεσία Διαχείρισης Δεσμευμένων και Δημευμένων Περιουσιακών Στοιχείων που αποτελούν έσοδα από παράνομες δραστηριότητες. Παράλληλα ολοκληρώνεται η αναθεώρηση του νομικού πλαισίου για την αφερεγγυότητα, με στόχο τον εκσυγχρονισμό των σχεδίων αναδιάρθρωσης και, όπου είναι εφικτό, την προστασία της κύριας κατοικίας.
Η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή θα επικεντρωθεί το 2027 στα δικαιώματα των καταναλωτών, στην ασφάλεια προϊόντων και στην εποπτεία της αγοράς. Στους στόχους περιλαμβάνονται η αναβάθμιση του e-kalathi, η ενίσχυση των ελέγχων και η παρακολούθηση των τιμών.
Ο κ. Δαμιανού σημείωσε ότι, μετά την έγκριση του προϋπολογισμού, το βάρος θα δοθεί στην πρόοδο των έργων, στη διεκπεραίωση των πληρωμών και στην εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων.
Πηγή: Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας
