Κάθε πότε πρέπει να πλένονται τα σεντόνια και οι πετσέτες; Πρέπει πράγματι να πετάμε τα μαξιλάρια κάθε δύο χρόνια; Οι επίσημες οδηγίες είναι πιο προσεκτικές από πολλούς κανόνες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη συχνότητα που να είναι κατάλληλη για όλους. Η εφίδρωση, οι αλλεργίες, η παρουσία κατοικίδιων στο κρεβάτι, οι δερματικές παθήσεις, η υγρασία και το αν κάποιος είναι άρρωστος επηρεάζουν το πόσο συχνά χρειάζεται πλύσιμο.
Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες σαφείς και τεκμηριωμένες οδηγίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ασφαλής βάση για το σπίτι.
Σεντόνια και μαξιλαροθήκες: Ο ασφαλής κανόνας της μίας εβδομάδας
Η Αμερικανική Ακαδημία Αλλεργίας, Άσθματος και Ανοσολογίας συστήνει το πλύσιμο σεντονιών, μαξιλαροθηκών και κουβερτών μία φορά την εβδομάδα, ως μέτρο περιορισμού των ακάρεων και των αλλεργιογόνων στο υπνοδωμάτιο.
Η εβδομαδιαία αλλαγή αποτελεί επομένως τον σαφέστερο κανόνα που υποστηρίζεται από αναγνωρισμένο ιατρικό φορέα, ιδιαίτερα για:
- Άτομα με αλλεργία στα ακάρεα της σκόνης
- Άτομα με άσθμα ή αλλεργική ρινίτιδα
- Όσους ιδρώνουν έντονα κατά τη διάρκεια του ύπνου
- Σπίτια με υψηλή υγρασία
- Περιπτώσεις όπου κατοικίδια ανεβαίνουν στο κρεβάτι
Σε ένα υγιές άτομο χωρίς αλλεργίες δεν υπάρχει από δημόσια υγειονομική αρχή ένας απόλυτος κανόνας που να ορίζει ότι τα σεντόνια γίνονται επικίνδυνα αμέσως μετά την έβδομη ημέρα.
Η εβδομαδιαία αλλαγή παραμένει, όμως, ένας απλός και συνετός πρακτικός στόχος.
Χρειάζεται πλύσιμο σε πολύ υψηλή θερμοκρασία;
Για τον έλεγχο των ακάρεων, η Αμερικανική Ακαδημία Αλλεργίας, Άσθματος και Ανοσολογίας συστήνει πλύσιμο των κλινοσκεπασμάτων σε ζεστό νερό περίπου 54°C και στέγνωμα σε υψηλή θερμοκρασία.
Η συγκεκριμένη σύσταση απευθύνεται κυρίως σε άτομα με επιβεβαιωμένη αλλεργία στα ακάρεα και δεν σημαίνει ότι όλα τα σεντόνια πρέπει υποχρεωτικά να πλένονται στην ίδια θερμοκρασία.
Πρέπει πάντοτε να ακολουθούνται οι οδηγίες στην ετικέτα του υφάσματος. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ συστήνουν χρήση απορρυπαντικού, επιλογή της κατάλληλης θερμοκρασίας σύμφωνα με τις οδηγίες του προϊόντος και πλήρες στέγνωμα των υφασμάτων.
Πότε πρέπει να αλλάζονται συχνότερα τα σεντόνια
Η αλλαγή πρέπει να γίνεται νωρίτερα όταν τα σεντόνια είναι εμφανώς λερωμένα, υγρά ή έχουν έρθει σε επαφή με σωματικά υγρά.
Συχνότερο πλύσιμο χρειάζεται επίσης όταν:
- Κάποιος έχει πυρετό ή ιδρώνει έντονα τη νύχτα
- Υπάρχει εμετός, διάρροια ή ακράτεια
- Υπάρχει μεταδοτική δερματική λοίμωξη ή παρασίτωση
- Υπάρχουν πληγές ή εκκρίσεις
- Ένα κατοικίδιο κοιμάται πάνω στα σεντόνια
Σε συγκεκριμένες λοιμώξεις, όπως ψώρα, μολυσματικό κηρίο ή οξύουροι, οι αρμόδιοι φορείς μπορεί να συστήσουν καθημερινή αλλαγή ή άμεσο πλύσιμο των σεντονιών, των ρούχων και των πετσετών κατά τις πρώτες ημέρες της θεραπείας.
Πετσέτες μπάνιου: Δεν υπάρχει επίσημος κανόνας «κάθε τρεις χρήσεις»
Στο διαδίκτυο αναφέρεται συχνά ότι η πετσέτα μπάνιου πρέπει να πλένεται υποχρεωτικά μετά από τρεις ή τέσσερις χρήσεις.
Δεν εντοπίζεται, όμως, ένας ενιαίος τέτοιος κανόνας στις οδηγίες των δημόσιων υγειονομικών αρχών που εξετάστηκαν.
Το CDC αναφέρει ότι οι επαναχρησιμοποιούμενες πετσέτες πρέπει να αλλάζονται όταν είναι εμφανώς βρόμικες και πριν αναπτυχθεί μούχλα ή δυσάρεστη οσμή επειδή παραμένουν υγρές.
Η Healthdirect Australia συστήνει τη χρήση καθαρής πετσέτας και το άπλωμά της μετά από κάθε χρήση, ώστε να στεγνώνει πλήρως.
Ο πρακτικός κανόνας για τις πετσέτες
Μία πετσέτα μπάνιου μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί όταν:
- Χρησιμοποιείται από ένα μόνο άτομο
- Απλώνεται αμέσως μετά τη χρήση
- Στεγνώνει πλήρως ανάμεσα στα μπάνια
- Δεν έχει οσμή, εμφανείς λεκέδες ή αίσθηση υγρασίας
- Δεν χρησιμοποιήθηκε από άτομο που είναι άρρωστο
Πρέπει να πλένεται νωρίτερα όταν:
- Παραμένει νωπή για πολλές ώρες
- Μυρίζει υγρασία ή μούχλα
- Έχει εμφανείς λεκέδες
- Χρησιμοποιήθηκε μετά από έντονη άσκηση ή εφίδρωση
- Χρησιμοποιήθηκε από άτομο με δερματική ή άλλη μεταδοτική λοίμωξη
Οι πετσέτες πρέπει να απλώνονται και όχι να αφήνονται τσαλακωμένες στο πάτωμα, μέσα σε καλάθι ή πάνω στο κρεβάτι.
Πετσέτες χεριών: Αλλαγή πριν παραμείνουν υγρές ή λερωθούν
Οι πετσέτες χεριών χρησιμοποιούνται συχνά από περισσότερα από ένα άτομα και μπορεί να παραμένουν υγρές για μεγάλο μέρος της ημέρας.
Το CDC δεν καθορίζει συγκεκριμένο αριθμό ημερών. Συστήνει, όμως, καθαρή πετσέτα, αλλαγή όταν είναι εμφανώς λερωμένη και αντικατάσταση πριν εμφανιστεί μούχλα λόγω παρατεταμένης υγρασίας.
Σε πολυμελές σπίτι, σε χώρο με ανεπαρκή αερισμό ή όταν κάποιος είναι άρρωστος, η πετσέτα χεριών χρειάζεται αλλαγή συχνότερα.
Δεν πρέπει να μοιράζονται πετσέτες όταν υπάρχει μεταδοτική λοίμωξη, γαστρεντερίτιδα, πρόβλημα στα μάτια ή δερματική πάθηση που μπορεί να μεταδοθεί μέσω κοινών αντικειμένων.
Πετσέτες προσώπου και γυμναστηρίου
Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας συστήνει τη χρήση καθαρής πετσέτας για το πρόσωπο και καθαρής πετσέτας για την απομάκρυνση του ιδρώτα κατά την άσκηση.
Οι πετσέτες που έχουν ποτίσει με ιδρώτα πρέπει να πλένονται πριν χρησιμοποιηθούν ξανά, ιδιαίτερα από άτομα που παρουσιάζουν ακμή ή ερεθισμούς.
Το πρόσωπο πρέπει να στεγνώνεται απαλά, χωρίς έντονο τρίψιμο, καθώς η τριβή μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό και την ακμή.
Οι πετσέτες δεν πρέπει να μοιράζονται
Η κοινή χρήση πετσετών μπορεί να διευκολύνει τη μετάδοση ορισμένων ιών, βακτηρίων, παρασίτων και δερματικών λοιμώξεων.
Κάθε μέλος του νοικοκυριού είναι προτιμότερο να διαθέτει τη δική του πετσέτα μπάνιου και προσώπου.
Η αποφυγή κοινής χρήσης είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν κάποιος έχει:
- Γαστρεντερίτιδα
- Επιπεφυκίτιδα ή άλλη λοίμωξη των ματιών
- Έρπη
- Ψώρα
- Μολυσματικό κηρίο
- Μυκητίαση ή άλλη μεταδοτική δερματική πάθηση
Μαξιλαροθήκες και μαξιλάρια δεν είναι το ίδιο πράγμα
Η μαξιλαροθήκη έρχεται καθημερινά σε επαφή με το πρόσωπο, τα μαλλιά, τον ιδρώτα και τα προϊόντα περιποίησης.
Για αυτό μπορεί να αλλάζεται μαζί με τα σεντόνια, δηλαδή περίπου μία φορά την εβδομάδα. Άτομα με έντονη εφίδρωση, λιπαρό δέρμα ή συγκεκριμένη δερματική πάθηση μπορεί να χρειάζονται συχνότερη αλλαγή.
Το ίδιο το μαξιλάρι δεν χρειάζεται να πλένεται κάθε εβδομάδα. Το πλύσιμο και το στέγνωμά του πρέπει να γίνονται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, επειδή ορισμένα υλικά μπορεί να καταστραφούν ή να παγιδεύσουν υγρασία.
Ένα μαξιλάρι που πλένεται πρέπει να στεγνώνει εντελώς πριν ξαναχρησιμοποιηθεί. Η υγρασία στο εσωτερικό του μπορεί να δημιουργήσει κατάλληλες συνθήκες για μούχλα.
Πρέπει να αλλάζουμε τα μαξιλάρια κάθε ένα ή δύο χρόνια;
Κυκλοφορούν συχνά συστάσεις για αντικατάσταση των μαξιλαριών κάθε ένα, δύο ή τρία χρόνια.
Οι επίσημες πηγές που εξετάστηκαν δεν καθορίζουν μία ενιαία υποχρεωτική ημερομηνία αντικατάστασης για όλα τα μαξιλάρια και όλους τους ανθρώπους.
Η διάρκεια ζωής διαφέρει ανάλογα με:
- Το υλικό κατασκευής
- Την ποιότητα του μαξιλαριού
- Το βάρος και τη θέση ύπνου
- Το αν χρησιμοποιείται προστατευτικό κάλυμμα
- Το αν μπορεί να πλυθεί και να στεγνώσει σωστά
- Τον βαθμό φθοράς και παραμόρφωσης
Ένα παλιότερο μαξιλάρι δεν χρειάζεται να πεταχτεί αποκλειστικά και μόνο επειδή συμπλήρωσε έναν συγκεκριμένο αριθμό ετών.
Πότε πρέπει να αντικατασταθεί το μαξιλάρι
Ανεξάρτητα από την ηλικία του, ένα μαξιλάρι πρέπει να αντικατασταθεί όταν:
- Έχει χάσει το σχήμα και τη στήριξή του
- Παραμένει μόνιμα πεπλατυσμένο ή γεμάτο σβόλους
- Έχει σκιστεί ή έχει φθαρεί το υλικό του
- Παρουσιάζει επίμονη οσμή
- Υπάρχουν λεκέδες που δεν μπορούν να καθαριστούν
- Υπάρχουν ενδείξεις υγρασίας ή μούχλας
- Δεν μπορεί πλέον να πλυθεί ή να καθαριστεί με ασφάλεια
Όταν το μαξιλάρι δεν στηρίζει πλέον σωστά το κεφάλι και τον αυχένα ή προκαλεί ενόχληση κατά τον ύπνο, η αντικατάστασή του είναι επίσης λογική, ακόμη και αν εξωτερικά φαίνεται καθαρό.
Τι ισχύει για τα ακάρεα
Τα ακάρεα και τα αλλεργιογόνα τους μπορούν να συγκεντρώνονται στα στρώματα, στα μαξιλάρια και στα κλινοσκεπάσματα.
Για άτομα με επιβεβαιωμένη αλλεργία, η Αμερικανική Ακαδημία Αλλεργίας, Άσθματος και Ανοσολογίας συστήνει:
- Ειδικά καλύμματα κατά των ακάρεων σε στρώματα και μαξιλάρια
- Εβδομαδιαίο πλύσιμο σεντονιών και μαξιλαροθηκών
- Διατήρηση της σχετικής υγρασίας σε χαμηλά επίπεδα
- Πλήρες στέγνωμα των κλινοσκεπασμάτων
Η χρήση προστατευτικού καλύμματος μπορεί να επιτρέψει τη συνέχιση χρήσης ενός υπάρχοντος μαξιλαριού. Η αυτόματη αντικατάσταση όλων των μαξιλαριών δεν αποτελεί τη μοναδική μέθοδο περιορισμού της έκθεσης.
Πώς πλένονται σωστά
Το CDC συστήνει για σεντόνια, πετσέτες και άλλα υφάσματα:
- Χρήση απορρυπαντικού
- Επιλογή της κατάλληλης θερμοκρασίας σύμφωνα με την ετικέτα
- Πλήρες στέγνωμα πριν από την αποθήκευση ή τη χρήση
- Πλύσιμο των χεριών μετά τον χειρισμό βρόμικων υφασμάτων
- Καθαρισμό του καλαθιού ρούχων όταν χρειάζεται
Τα βρόμικα σεντόνια και οι πετσέτες δεν πρέπει να τινάζονται έντονα, ιδιαίτερα όταν έχουν μολυνθεί με σωματικά υγρά ή χρησιμοποιήθηκαν από άρρωστο άτομο.
Ο ασφαλής πρακτικός οδηγός
| Είδος | Τεκμηριωμένη πρακτική |
|---|---|
| Σεντόνια | Περίπου μία φορά την εβδομάδα, ιδιαίτερα για έλεγχο των ακάρεων |
| Μαξιλαροθήκες | Μαζί με τα σεντόνια ή συχνότερα αν υπάρχει έντονη εφίδρωση ή δερματικό πρόβλημα |
| Πετσέτα μπάνιου | Τακτικό πλύσιμο, πλήρες στέγνωμα μετά από κάθε χρήση και άμεση αλλαγή αν είναι υγρή, λερωμένη ή μυρίζει |
| Πετσέτα χεριών | Αλλαγή πριν παραμείνει μόνιμα υγρή, εμφανίσει οσμή ή λερωθεί |
| Πετσέτα γυμναστηρίου | Πλύσιμο μετά τη χρήση όταν έχει ποτίσει με ιδρώτα |
| Μαξιλάρι | Καθαρισμός σύμφωνα με την ετικέτα και αντικατάσταση βάσει κατάστασης, όχι υποχρεωτικά βάσει συγκεκριμένης ηλικίας |
Το συμπέρασμα
Η εβδομαδιαία αλλαγή σεντονιών και μαξιλαροθηκών είναι η σαφέστερη τεκμηριωμένη οδηγία, ιδιαίτερα για άτομα με αλλεργίες στα ακάρεα.
Για τις πετσέτες δεν υπάρχει επίσημος καθολικός κανόνας που να ορίζει συγκεκριμένο αριθμό χρήσεων. Πρέπει να είναι προσωπικές, να στεγνώνουν πλήρως και να πλένονται πριν λερωθούν, μυρίσουν ή παραμείνουν υγρές.
Για τα μαξιλάρια δεν υπάρχει μία υποχρεωτική ημερομηνία απόσυρσης που να ισχύει για όλα τα υλικά. Η αντικατάσταση πρέπει να βασίζεται στη φθορά, στην καθαριότητα, στην υγρασία και στο αν εξακολουθούν να προσφέρουν επαρκή στήριξη.
Σε περίπτωση μεταδοτικής ασθένειας, αλλεργίας ή δερματικού προβλήματος, οι γενικοί κανόνες μπορεί να χρειάζεται να γίνουν αυστηρότεροι, σύμφωνα με τις οδηγίες για τη συγκεκριμένη πάθηση.
