Την πρώτη προβολή του ντοκιμαντέρ «Η ηχώ της Κύπρου» παρουσίασε τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, στο κατάμεστο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας, φέρνοντας στο προσκήνιο ιστορικές ηχογραφήσεις της κυπριακής μουσικής και προφορικής παράδοσης.
Η πρεμιέρα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Λευκωσίας, παρουσία των συντελεστών της ταινίας, κρατικών και άλλων πολιτειακών αξιωματούχων, διπλωματών και πλήθους κόσμου.
Το ντοκιμαντέρ σκηνοθέτησε η Δανάη Στυλιανού, ενώ η παραγωγή βασίζεται στην έρευνα της εθνομουσικολόγου δρος Νικολέττας Δημητρίου.
Η ηχητική αποστολή του 1953
Στον πυρήνα της ταινίας βρίσκεται η ηχητική παρακαταθήκη που δημιούργησαν στην Κύπρο, το καλοκαίρι του 1953, ο Ελληνοαμερικανός καθηγητής πανεπιστημίου Τζέιμς Α. Νοτόπουλος και ο ερευνητής του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών Δημήτριος Πετρόπουλος.
Οι δύο ερευνητές περιηγήθηκαν στο νησί με μαγνητόφωνο μπομπίνας, καταγράφοντας τραγούδια, προφορική ποίηση, τσιαττίστα και οργανική μουσική. Οι ηχογραφήσεις έχουν συνολική διάρκεια πέραν των οκτώ ωρών, ενώ το πρωτότυπο υλικό φυλάγεται στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.
Έπειτα από 73 χρόνια, η δρ Νικολέττα Δημητρίου αναζήτησε τα ίχνη εκείνης της διαδρομής, συνδυάζοντας τις αυθεντικές ηχογραφήσεις με ημερολογιακές καταγραφές και οπτικοακουστικό υλικό. Η ταινία συνδέει το αρχείο με σύγχρονες καλλιτεχνικές παρεμβάσεις, εξετάζοντας τη συνέχεια της μουσικής και προφορικής παράδοσης και τη συμβολή της στη συλλογική μνήμη.
Το αρχείο ανοίγει σε ευρύτερο κοινό
Η Διευθύντρια του ΓΤΠ, Αλίκη Στυλιανού, αναφέρθηκε στη συνεργασία με τη δρα Δημητρίου, η οποία ξεκίνησε από την πολύχρονη έρευνα της εθνομουσικολόγου στα αρχεία του Τζέιμς Α. Νοτόπουλου και του Δημήτριου Πετρόπουλου.
Όπως ανέφερε, το ντοκιμαντέρ εντάσσεται στην προσπάθεια του ΓΤΠ να αναδεικνύει την ιστορία, τον πολιτισμό και την άυλη πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου μέσα από μια σύγχρονη οπτικοακουστική προσέγγιση. Ευχαρίστησε επίσης όσους εργάστηκαν για την παραγωγή, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην επιστημονική και καλλιτεχνική συμβολή της δρος Δημητρίου.
Η δρ Δημητρίου μίλησε για την πρώτη επαφή της με το υλικό του Αρχείου Νοτόπουλου κατά τις διδακτορικές σπουδές της. Επισήμανε ότι το αρχείο προέκυψε από επιτόπιες ηχογραφήσεις στην Κύπρο και εξέφρασε την ελπίδα ότι το ντοκιμαντέρ θα το γνωρίσει σε περισσότερους ανθρώπους.
Οι ηχογραφήσεις, όπως σημείωσε, είναι ελεύθερα προσβάσιμες στο διαδίκτυο από το 2019. Αναφέρθηκε ακόμη σε προγραμματιζόμενη συνέκδοση του ΓΤΠ και του Κέντρου Λαογραφίας το 2027, με στόχο την περαιτέρω ανάδειξη και αξιοποίηση του αρχειακού υλικού.
Η κινηματογραφική προσέγγιση και οι συντελεστές
Η Δανάη Στυλιανού αναφέρθηκε στην πρόκληση της μεταφοράς του μουσικού και ηχητικού αρχείου στον κινηματογράφο. Όπως εξήγησε, η δημιουργική ομάδα ακολούθησε τα τεκμήρια που εντοπίστηκαν σε φωτογραφίες, φωνές, ήχους, στίχους και στις σελίδες του χειρόγραφου ημερολογίου, αναζητώντας τόσο την επαγγελματική όσο και την ανθρώπινη εμπειρία των ερευνητών.
Την ταινία παρουσιάζει η Νικολέττα Δημητρίου, η οποία συνυπογράφει το σενάριο με τον Σταύρο Παμπαλλή και τη Δανάη Στυλιανού. Την παραγωγή υπογράφουν η Δανάη και ο Μάριος Στυλιανού, τη διεύθυνση φωτογραφίας ο Νικόλας Στυλιανού και το μοντάζ η Δανάη Στυλιανού. Τον σχεδιασμό ήχου και τη μίξη ανέλαβε ο Χρίστος Κυριακούλλης.
Η προβολή πλαισιώθηκε από μουσική εκδήλωση με τη δρα Νικολέττα Δημητρίου και τον Συμεών Μερκούρη στο τραγούδι, τον Χαράλαμπο Παντελή στο λαούτο, τον Παύλο Μιχαηλίδη στο βιολί και τον Κυριάκο Μαρκουλλή στο πιθκιαύλιν.
Το Διεθνές Φεστιβάλ Λευκωσίας συνδιοργανώνεται από το Nicosia For Art Ltd και τον Δήμο Λευκωσίας, με χορηγία του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού.
Πηγή: Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών
