Περαιτέρω ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη λήψη εθνικών μέτρων απέναντι στο ενεργειακό κόστος ζήτησε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, προσερχόμενος την Πέμπτη, 15 Οκτωβρίου 2026, στη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
Ο Πρόεδρος ανέφερε ότι η Κύπρος υποστηρίζει επίσης την περαιτέρω αναστολή εφαρμογής του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών 2 (ETS 2), αίτημα το οποίο, όπως είπε, προβάλλουν αρκετά κράτη μέλη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το ενεργειακό ζήτημα συνδέεται τόσο με την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ όσο και με το κόστος που καλούνται να αντιμετωπίσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις μέσα σε μια παρατεταμένη κρίση.
Πολιτική συμφωνία για το ΠΔΠ έως το τέλος του έτους
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε επίσης ιδιαίτερα σημαντική τη συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Χαιρέτισε τη νέα πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας, η οποία, όπως ανέφερε, βασίζεται στην πρόταση που είχε υποβληθεί κατά τη διάρκεια της κυπριακής Προεδρίας.
Η Κύπρος στηρίζει την ενίσχυση νέων πολιτικών της ΕΕ στους τομείς της Άμυνας και Ασφάλειας, της Ανταγωνιστικότητας και του Μεταναστευτικού. Ο Πρόεδρος υπογράμμισε, ωστόσο, ότι αυτό δεν πρέπει να γίνει εις βάρος της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, του Ταμείου Συνοχής και της Πολιτικής Συνοχής.
Εξέφρασε την εκτίμηση ότι ενδέχεται να συγκληθεί έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Νοέμβριο, τονίζοντας πως είναι απαραίτητη η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του 2026.
Αναφερόμενος στο τεχνικό σκέλος, είπε ότι η ιρλανδική πρόταση περιλαμβάνει μείωση περίπου 8% σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής. Η Λευκωσία δεν συμφωνεί με αυτήν, ενώ ο ίδιος εκτίμησε ότι, στο πλαίσιο ενός τελικού συμβιβασμού, η μείωση ενδέχεται να διαμορφωθεί στο 10%-12%.
Πρόταση για ευρωπαϊκή αποστολή στον Λίβανο
Ο Πρόεδρος χαιρέτισε την απόφαση για συγκρότηση αποστολής της ΕΕ στον Λίβανο και δήλωσε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι έτοιμη να λειτουργήσει ως επιχειρησιακό κέντρο.
Επικαλέστηκε την εγγύτητα της Κύπρου με τον Λίβανο, τις μεταξύ τους εξωτερικές σχέσεις και τις διαθέσιμες υποδομές εκπαίδευσης. Ειδική αναφορά έκανε στο Εκπαιδευτικό Κέντρο CYCLOPS, το οποίο εγκαθιδρύθηκε στην Κυπριακή Δημοκρατία μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει ήδη εκπαιδεύσει άτομα από 50 χώρες της περιοχής.
Μεταναστευτικό και αίτημα ένταξης στη Σένγκεν
Για το Μεταναστευτικό, ο Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι οι ενέργειες της Κυπριακής Δημοκρατίας έχουν οδηγήσει σε μείωση των αφίξεων πέραν του 90% και σε αύξηση 180% στις επιστροφές, σε σύγκριση με το 2022.
Υποστήριξε ότι οι πρακτικές της Κύπρου μπορούν να αποτελέσουν πρότυπο και τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας ευρωπαϊκού μηχανισμού άμεσης ανάγκης, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης του Μεταναστευτικού.
Σε σχέση με το αίτημα της Κυπριακής Δημοκρατίας για πλήρη ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν, ανέφερε ότι έχει ολοκληρωθεί η τεχνική επεξεργασία. Η κυπριακή πλευρά προσδοκά ότι το θέμα θα εξεταστεί τον Δεκέμβριο από το αρμόδιο συμβούλιο, ώστε να ληφθούν οι τελικές πολιτικές αποφάσεις.
GSI, Τουρκία και εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Ερωτηθείς για το μνημόνιο συνεργασίας των κατεχόμενων περιοχών με την Τουρκία, ο Πρόεδρος είπε ότι, στο πλαίσιο της συζήτησης για την ενέργεια, θα αναφερθεί στη γεωπολιτική, ενεργειακή και οικονομική σημασία του Great Sea Interconnector (GSI), καθώς και σε ενέργειες της Τουρκίας τις οποίες χαρακτήρισε παράνομες.
Για τη Μέση Ανατολή, παρουσίασε τρεις κατευθύνσεις: μέτρα με άμεσο αντίκτυπο στα νοικοκυριά, στις οικογένειες και στις επιχειρήσεις, θεσμικές παρεμβάσεις που θα συμβάλουν στην απεξάρτηση της ΕΕ από την περιοχή και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τη σημασία του GSI και της ηλεκτρικής διασύνδεσης κρατών μελών.
Σχέσεις με τον Κόλπο και στάση απέναντι στην Κίνα
Για τη δεύτερη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ–Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου στη Σαουδική Αραβία, διευκρίνισε ότι δεν είχε ακόμη ληφθεί οριστική απόφαση για την πραγματοποίησή της. Πρόσθεσε ότι, εφόσον διεξαχθεί, η Κύπρος θα συμμετάσχει, επιδιώκοντας απτά αποτελέσματα που θα φέρουν πιο κοντά την ΕΕ και την περιοχή του Κόλπου.
Τόνισε ακόμη ότι η ΕΕ πρέπει να διαδραματίσει ενεργότερο ρόλο ως πάροχος ασφάλειας στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο, σημειώνοντας ότι η ασφάλεια των περιοχών αυτών είναι αλληλένδετη με την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Αναφορικά με την Κίνα, εκτίμησε ότι υπάρχει ενισχυμένη κοινή προσέγγιση ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να κινηθεί η ΕΕ και ότι δεν αναμένονται ιδιαίτερα δύσκολες συζητήσεις.
Προβληματισμός για τις επαφές ΗΠΑ–Ρωσίας
Ο Πρόεδρος είπε ότι η συμφωνία των ηγετών των ΗΠΑ και της Ρωσίας, Donald Trump και Vladimir Putin, αναμένεται να συζητηθεί στο Συμβούλιο και προκαλεί προβληματισμό. Κατά την τοποθέτησή του, θα ήταν προτιμότερο να είχε προηγηθεί συνεννόηση μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΕ.
Επανέλαβε ότι προτεραιότητα αποτελεί το τι θα πράξουν η ίδια η Ένωση και τα κράτη μέλη, συνδέοντας εκ νέου τη θέση αυτή με το αίτημα για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ευελιξία στη λήψη εθνικών μέτρων.
Τέλος, ερωτηθείς εάν θα υποδεχόταν τη Βρετανία πίσω στην ΕΕ, απάντησε ότι, εάν η Βρετανία είναι έτοιμη, η κυπριακή πλευρά είναι έτοιμη να την υποδεχθεί.
Πηγή: Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας
