Αδυναμίες στη διαχείριση, τη χωροθέτηση, τη σύνδεση και τη συντήρηση των προκατασκευασμένων αιθουσών στα δημόσια σχολεία καταγράφει η Ελεγκτική Υπηρεσία στην Ειδική Έκθεση ΕΕ-ΕΥ 22/2026.
Η έκθεση εξετάζει την τοποθέτηση προκατασκευασμένων αιθουσών ως μέτρο αντιμετώπισης του υπερπληθυσμού στις δημόσιες σχολικές μονάδες και κατά πόσο οι υφιστάμενες υποδομές επαρκούν για την ασφαλή λειτουργία τους.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία διευκρινίζει ότι η περιορισμένη χρήση προκατασκευασμένων αιθουσών δεν αποτελεί από μόνη της προβληματική λύση, καθώς μπορεί να προσφέρει ευελιξία για την αντιμετώπιση προσωρινών αναγκών.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με την έκθεση, προκύπτει όταν οι προσωρινές λύσεις παραμένουν για πολλά χρόνια και καταλήγουν να λειτουργούν ως ημιμόνιμες ή ακόμη και μόνιμες υποδομές.
Δεν επιβεβαιώθηκε ο σημερινός ακριβής αριθμός
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η Υπουργός Παιδείας στις 14 Φεβρουαρίου 2024, στο πλαίσιο κοινοβουλευτικού ελέγχου, στην Κύπρο υπήρχαν περίπου 500 προκατασκευασμένες αίθουσες, τοποθετημένες σε περίπου 300 σχολικές μονάδες όλων των βαθμίδων.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει, ωστόσο, ότι δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιώσει επακριβώς τον σημερινό αριθμό τους, επειδή το Υπουργείο Παιδείας δεν τηρεί επικαιροποιημένα συγκεντρωτικά στοιχεία.
Η απουσία κεντρικού μητρώου περιόρισε τη δυνατότητα εξαγωγής πλήρους εικόνας για την έκταση της χρήσης προκατασκευασμένων αιθουσών σε παγκύπρια βάση. Ο έλεγχος βασίστηκε επίσης σε περιορισμένο δείγμα σχολείων, το οποίο ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζει το σύνολο των σχολικών μονάδων.
Χρήση που ξεπερνά τα δέκα χρόνια
Η χρήση των προκατασκευασμένων αιθουσών εισήχθη ως προσωρινό μέτρο για την άμεση αντιμετώπιση επειγουσών στεγαστικών αναγκών.
Στην πράξη, όμως, η Ελεγκτική διαπίστωσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι αίθουσες παραμένουν εγκατεστημένες για χρονικό διάστημα που ξεπερνά τα δέκα χρόνια, υποκαθιστώντας ουσιαστικά μόνιμες σχολικές υποδομές.
Στο δείγμα που εξετάστηκε, μία προκατασκευασμένη αίθουσα στο Α΄ Δημοτικό Σχολείο Πάφου – Νεοφύτειο αναφερόταν ότι παρέμενε τοποθετημένη για περίπου 15 χρόνια.
Δαπάνες για κατασκευή, μεταφορά και τοποθέτηση
Με βάση τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην έκθεση, το σχετικό κόστος για τη χρονική περίοδο 2019-2023 ανήλθε σε περίπου €500.000.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας, το κόστος κατασκευής, μεταφοράς και τοποθέτησης προκατασκευασμένων αιθουσών για τα έτη 2024 και 2025 ανήλθε σε περίπου €1,76 εκατ.
Η πλέον πρόσφατη συμφωνία, η οποία συνομολογήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2024, έχει συμβατική διάρκεια 30 μηνών και αξία €948.700 πλέον ΦΠΑ.
Η συμφωνία αφορά την κατασκευή, τη μεταφορά και την τοποθέτηση 22 προκατασκευασμένων αιθουσών με αποχωρητήρια σε σχολικές μονάδες παγκύπρια.
Κενά στη διαχείριση και τη συντήρηση
Κατά τον έλεγχο των εγγράφων του διαγωνισμού, η Ελεγκτική διαπίστωσε ότι απουσιάζει σαφής και ολοκληρωμένη πρόβλεψη για τη διαχείριση, τη λειτουργία και τη συντήρηση των αιθουσών μετά την παράδοσή τους.
Σύμφωνα με την έκθεση, η αδυναμία αυτή μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα κατά τη λειτουργία των αιθουσών, αυξημένο κόστος συντήρησης, καθυστερήσεις στην αποκατάσταση βλαβών και ενδεχόμενη υποβάθμιση της ποιότητας και της ασφάλειας των εγκαταστάσεων.
Η Ελεγκτική διευκρινίζει ότι η εξέταση του επιπέδου συντήρησης των αιθουσών δεν αποτελούσε μέρος του συγκεκριμένου ελέγχου. Κατά τις επισκέψεις της, ωστόσο, κατέγραψε παρατηρήσεις και παράπονα από Διευθύνσεις σχολείων για ελλιπή συντήρηση.
Την ευθύνη για τη συντήρηση των προκατασκευασμένων αιθουσών και των ηλεκτρομηχανολογικών τους εγκαταστάσεων έχουν οι οικείες Σχολικές Εφορείες.
Η Ελεγκτική διαπίστωσε ότι, πέραν της αποστολής σχετικής εγκυκλίου, το Υπουργείο Παιδείας δεν διενεργεί συστηματικούς ή ποιοτικούς ελέγχους για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης των Σχολικών Εφορειών με τις υποχρεώσεις τους.
Χωρίς τυποποιημένη μελέτη χωροθέτησης
Παρόλο που πριν από την τοποθέτηση των αιθουσών πραγματοποιείται επιτόπια επιθεώρηση από τις Τεχνικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας, η Ελεγκτική διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει τεκμηριωμένη και τυποποιημένη μελέτη χωροθέτησης, βασισμένη σε ενιαία κριτήρια ασφάλειας και υγείας.
Η έκθεση προειδοποιεί ότι οι αδυναμίες στις διαδικασίες χωροθέτησης, σύνδεσης και συντήρησης δημιουργούν άμεσους και έμμεσους κινδύνους για μαθητές, εκπαιδευτικούς και το υπόλοιπο προσωπικό των σχολικών μονάδων.
Δεν εξασφαλίζεται πολεοδομική συναίνεση
Η Ελεγκτική διαπίστωσε επίσης ότι, σε αντίθεση με άλλες σχολικές αναπτύξεις, το Υπουργείο Παιδείας δεν εξασφαλίζει την απαιτούμενη πολεοδομική συναίνεση για την τοποθέτηση προκατασκευασμένων αιθουσών.
Η Υπηρεσία εκτιμά ότι η πρακτική αυτή αποτελεί ασυνέπεια στην εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών, αυξάνει τον κίνδυνο δημιουργίας ακατάλληλων ή επικίνδυνων σχολικών περιβαλλόντων και ενδέχεται να προκαλέσει πρόσθετο κόστος για μελλοντικές διορθωτικές παρεμβάσεις.
Οι ανάγκες σε Δημοτική και Προδημοτική Εκπαίδευση
Για τη σχολική χρονιά 2025-2026, 30 από τα 326 Δημοτικά σχολεία υπέβαλαν αίτημα για την τοποθέτηση συνολικά 35 επιπρόσθετων προκατασκευασμένων αιθουσών.
Παράλληλα, 17 από τα 273 δημόσια νηπιαγωγεία υπέβαλαν αίτημα για αντίστοιχο αριθμό επιπρόσθετων αιθουσών.
Μετά την αξιολόγηση των αιτημάτων, εγκρίθηκε η τοποθέτηση συνολικά 36 αιθουσών, από τις οποίες 24 σε Δημοτικά σχολεία και 12 σε νηπιαγωγεία. Εγκρίθηκε επίσης η τοποθέτηση δέκα μικρών προκατασκευασμένων αιθουσών για σκοπούς Ειδικής Εκπαίδευσης.
Ο συνολικός αριθμός των προκατασκευασμένων αιθουσών στη Δημοτική και Προδημοτική Εκπαίδευση εκτιμάται από την Ελεγκτική Υπηρεσία σε περίπου 440.
Η περίπτωση του Γ΄ Δημοτικού Σχολείου Ύψωνα
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Γ΄ Δημοτικό Σχολείο Ύψωνα, όπου υπάρχουν επτά προκατασκευασμένες αίθουσες.
Η πρώτη τοποθετήθηκε το 2017, ακολούθησαν άλλες δύο το 2018 και το 2019 και ακόμη τέσσερις το 2024.
Σύμφωνα με τη Διεύθυνση του σχολείου, κατά τις βροχερές ημέρες δημιουργούνται δυσκολίες στη μετακίνηση των μαθητών, επειδή οι προκατασκευασμένες αίθουσες βρίσκονται σε απόσταση από τις υπόλοιπες κτηριακές υποδομές και δεν συνδέονται με καλυμμένους χώρους.
Η Διεύθυνση ανέφερε επίσης ότι, λόγω της απόστασης, δυσχεραίνεται η πρόσβαση των μαθητών στις τουαλέτες, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του μαθήματος.
Κατά τον επιτόπιο έλεγχο, η Ελεγκτική κατέγραψε πέτρες και χαλίκια γύρω από τις αίθουσες, τα οποία μπορούν να οδηγήσουν σε τραυματισμούς κατά το παιχνίδι των μαθητών.
Κατέγραψε επίσης κατηφορικό χώρο έξω από συγκεκριμένες αίθουσες, χωρίς κάγκελα ή χειρολαβές στα χαμηλά περιτοιχίσματα.
Συστάσεις για ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Η Ελεγκτική Υπηρεσία συστήνει στο Υπουργείο Παιδείας να καταρτίσει ολοκληρωμένο προγραμματισμό σχολικών υποδομών ανά βαθμίδα εκπαίδευσης.
Ο σχεδιασμός θα πρέπει να περιλαμβάνει σαφή χρονοδιαγράμματα αντικατάστασης των προκατασκευασμένων αιθουσών από μόνιμες κτηριακές λύσεις, με προτεραιότητα στα σχολεία όπου καταγράφεται μακροχρόνια και εκτεταμένη χρήση τους.
Συστήνει επίσης την τυποποίηση των διαδικασιών χωροθέτησης, σύνδεσης και συντήρησης, τη θέσπιση τεκμηριωμένων κριτηρίων ασφάλειας και υγείας και τη δημιουργία μηχανισμού συστηματικής εποπτείας.
Η Ελεγκτική διευκρινίζει ότι η συγκεκριμένη έκθεση αποτελεί το πρώτο από τα δύο μέρη του ελέγχου για την ασφάλεια του σχολικού περιβάλλοντος. Τα θέματα γραπτής εκτίμησης κινδύνου, πολιτικής άμυνας, πυροπροστασίας και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων εξετάζονται σε ξεχωριστή ειδική έκθεση.
