Γράφει ο Νίκος Κατσαρός
Το Μουντιάλ δεν ήταν ποτέ μόνο ποδόσφαιρο. Πίσω από τα γκολ, τις σημαίες, τις φανέλες και τα τραγούδια, υπήρχε πάντα κάτι μεγαλύτερο: καθεστώτα που ήθελαν να προβληθούν, λαοί που ζητούσαν ανάσα, χώρες που προσπαθούσαν να ξανασυστηθούν στον κόσμο, κοινωνίες που κουβαλούσαν πληγές.
Ιταλία 1934: όταν το ποδόσφαιρο φόρεσε στολή
Το Μουντιάλ του 1934 έγινε στην Ιταλία του Μπενίτο Μουσολίνι. Δεν ήταν απλώς μια αθλητική διοργάνωση. Ήταν μια τεράστια βιτρίνα του φασιστικού καθεστώτος, μια ευκαιρία να παρουσιαστεί η χώρα ως οργανωμένη, ισχυρή, πειθαρχημένη και νικήτρια.
Η Ιταλία κατέκτησε το τρόπαιο, αλλά η διοργάνωση έμεινε στην ιστορία για το πώς το ποδόσφαιρο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μηχανισμός εικόνας. Το στάδιο ήταν σκηνή πολιτικής επίδειξης ενός επικίνδυνου καθεστώτος.
Αυτά το 1934. Αρκετά νωρίς θα έλεγε κανείς για να προλάβουν να μπουν ιδέες και σε επόμενους. Ότι δηλαδή το Μουντιάλ είναι δημοφιλές παγκοσμίως, οπότε πολύ εύκολα μπορεί να γίνει εργαλείο εξουσίας.
Χιλή 1962: ένα Μουντιάλ πάνω στα ερείπια
Δύο χρόνια πριν από τη διοργάνωση, η Χιλή είχε χτυπηθεί από τον ισχυρότερο σεισμό που έχει καταγραφεί ποτέ, τον μεγάλο σεισμό του 1960. Η χώρα ήταν πληγωμένη, με κατεστραμμένες υποδομές και τεράστιες οικονομικές και άλλες ανάγκες.
Κι όμως, επέμεινε να διοργανώσει το Μουντιάλ του 1962. Σαν ένα εθνικό γινάτι, μία υπενθύμιση στον ίδιο της τον εαυτό ότι με όσο θόρυβο κι αν έπεσε, μπορούσε να σηκωθεί και να ανταπεξέλθει. Να αποδείξει ότι μπορούσε να σταθεί όρθια.
Εκείνο το Μουντιάλ δεν ήταν το πιο λαμπερό. Ήταν όμως από τα πιο συμβολικά. Μια χώρα που είχε γονατίσει από τη φύση, χρησιμοποίησε το ποδόσφαιρο για να πει στον κόσμο: «είμαστε ακόμη ζωντανοί».
Αργεντινή 1978: η γιορτή δίπλα στον φόβο
Το 1978, η Αργεντινή κατέκτησε το Μουντιάλ μέσα στο ίδιο της το σπίτι. Στις εξέδρες υπήρχαν πανηγυρισμοί, τραγούδια, δάκρυα χαράς. Λίγο πιο έξω όμως υπήρχε μια άλλη πραγματικότητα: η στρατιωτική δικτατορία, οι διώξεις, οι εξαφανισμένοι αντιστασιακοί, ο φόβος.
Η εικόνα της γιορτής συνυπήρχε με τη βία του καθεστώτος. Και αυτό κάνει εκείνη τη διοργάνωση μία από τις πιο σκοτεινές στην ιστορία του θεσμού.
Η Αργεντινή πήρε το κύπελλο. Το καθεστώς…
Διαβάστε περισσότερα
