Στη σχέση της αρχαίας τραγωδίας με τη δημοκρατία και στις σύγχρονες πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις της εστιάζει το 18ο Διεθνές Συμπόσιο Αρχαίου Ελληνικού Δράματος, που θα πραγματοποιηθεί στις 7 και 8 Νοεμβρίου 2026 στη Λευκωσία.
Το Συμπόσιο διοργανώνεται από το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού και το Κυπριακό Κέντρο Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου (ΚΚΔΙΘ), στο Αμφιθέατρο «Κωνσταντίνος Λεβέντης» της Λεβεντείου Πινακοθήκης.
Την έναρξη των εργασιών θα κηρύξει η Υφυπουργός Πολιτισμού Κλέα Παπαέλληνα.
Η τραγωδία απέναντι στις σύγχρονες κρίσεις
Η φετινή διοργάνωση έχει θέμα «Η Τραγωδία της Δημοκρατίας: Αρχαίοι μύθοι, σύγχρονες πολιτικές ρήξεις και αντηχήσεις του αρχαίου δράματος στον 21ο αιώνα».
Στο επίκεντρο βρίσκεται η σύνθετη σχέση τραγωδίας και δημοκρατίας, υπό το πρίσμα των κοινωνικών και πολιτικών προκλήσεων από τα τέλη του 20ού αιώνα έως σήμερα.
Οι εργασίες θα εξετάσουν πώς οι αρχαίοι μύθοι και τα τραγικά σχήματα επανερμηνεύονται στη σύγχρονη δραματουργία και σκηνοθεσία, σε συνάρτηση με τις κρίσεις ταυτότητας, τις κοινωνικές ρήξεις, την πολιτική πόλωση και τον πόλεμο.
Η θεματολογία συνδέεται με ερωτήματα που έθεσε η αρχαία τραγωδία για την εξουσία, τη δικαιοσύνη, τη συλλογική ευθύνη και τη θέση του ατόμου μέσα στην κοινότητα.
Οι διοργανωτές επιδιώκουν να παρουσιάσουν διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις, από τη δραματολογική ανάλυση, την πολιτική θεωρία και τη σημειολογία του θεάτρου έως τη φιλοσοφία, την κοινωνιολογία, την παραστασιογραφία και τη θεατρική κριτική.
Στο πρόγραμμα εντάσσονται επίσης οι θεωρίες της πρόσληψης, της διακειμενικότητας και της πολιτισμικής μεταγραφής, καθώς και η εμπειρία σκηνοθετών, δραματουργών και ηθοποιών από τη σύγχρονη σκηνική πρακτική.
Δέκα εισηγητές σε τρεις συνεδρίες
Το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, οι εργασίες θα διεξαχθούν από τις 10:00 έως τις 13:15 και από τις 16:30 έως τις 19:00. Δέκα εισηγητές από την ακαδημαϊκή και τη θεατρική κοινότητα θα παρουσιάσουν τις προσεγγίσεις τους σε τρεις θεματικές συνεδρίες.
Οι συνεδρίες τιτλοφορούνται «Δημοκρατία και ετερότητα: από την αρχαία σκηνή στη σύγχρονη πρόσληψη», «Μετασχηματισμοί του μύθου και του τραγικού σε καιρούς κρίσης» και «Το αρχαίο δράμα στη σύγχρονη σκηνή: σκηνοθεσία, σώματα και φωνές».
Στους εισηγητές περιλαμβάνονται ο Piero Totaro από την Ιταλία, Καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας και Ιστορίας του Ελληνικού Θεάτρου στο Πανεπιστήμιο του Μπάρι «Aldo Moro», και η Thea Selliaas Thorsen από τη Νορβηγία, Καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών στο Νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστημών και Τεχνολογίας.
Συμμετέχουν ακόμη η Ελένη Παπάζογλου, Καθηγήτρια της Ιστορίας, Θεωρίας και Πρόσληψης του Αρχαίου Θεάτρου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, και ο Nikolaus Müller-Schöll, Καθηγητής Θεατρικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Γκαίτε της Φρανκφούρτης.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης την Pavlína Šípová από την Τσεχία, ερευνήτρια στους τομείς του ελληνικού θεάτρου, της λογοτεχνίας και της μετάφρασης και λειτουργό στο Υπουργείο Πολιτισμού της Τσεχικής Δημοκρατίας, καθώς και τη Małgorzata Budzowska, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Λοτζ και Ερευνητική Συνεργάτιδα στο Αρχείο Παραστάσεων Ελληνικού και Ρωμαϊκού Δράματος του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
Εισηγήσεις θα παρουσιάσουν ακόμη η θεατρολόγος Δηώ Καγγελάρη, Διευθύντρια Σπουδών της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, και η Giovanna Di Martino, Επίτιμη Υπότροφος Ερευνήτρια του Ιδρύματος Α. Γ. Λεβέντη στο University College London και Ερευνητική Βοηθός στο Αρχείο Παραστάσεων Ελληνικού και Ρωμαϊκού Δράματος.
Τη δεκάδα συμπληρώνουν η Ελένη Αναστασίου από την Κύπρο, Διδάκτωρ Θεατρολογίας και σκηνοθέτρια, και ο Ivica Buljan από την Κροατία, σκηνοθέτης και Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Παγκόσμιου Φεστιβάλ Θεάτρου του Ζάγκρεμπ.
Στρογγυλή Τράπεζα για τις σύγχρονες αναγνώσεις
Την Κυριακή 8 Νοεμβρίου, από τις 10:00 έως τις 13:30, θα πραγματοποιηθεί Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με θέμα «Η τραγωδία της δημοκρατίας επί σκηνής: σύγχρονες αναγνώσεις του αρχαίου δράματος».
Στη συζήτηση θα συμμετάσχουν η σκηνοθέτρια και Αναπληρώτρια Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου Ελλάδας Ιώ Βουλγαράκη, η θεατρολόγος, δραματουργός και μεταφράστρια Έρι Κύργια, ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Βαρνάβας Κυριαζής, η ηθοποιός και σκηνοθέτρια Λέα Μαλένη και ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Νεοκλής Νεοκλέους.
Τον συντονισμό θα αναλάβει ο Χρίστος Γεωργίου, θεατρολόγος και Διευθυντής του ΚΚΔΙΘ.
Διοργάνωση με ιστορία από το 1990
Το Διεθνές Συμπόσιο Αρχαίου Ελληνικού Δράματος ξεκίνησε το 1990 ως δραστηριότητα της τότε Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητας και Ανάπτυξης του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου.
Διοργανώνεται ανά διετία από το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού και το ΚΚΔΙΘ, ενώ τα πρακτικά του εκδίδονται ως εργαλείο έρευνας και μελέτης.
Πηγή: Υφυπουργείο Πολιτισμού
