Τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης του Στυλιανού Κωνσταντίνου, τις μαθησιακές δυσκολίες και τα περιστατικά που είχαν προκαλέσει ανησυχία στο σχολείο περιέγραψε τη Δευτέρα δάσκαλός του, καταθέτοντας ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας.
Ο μάρτυρας κατηγορίας Σ.Μ., ο οποίος δίδαξε τον Στυλιανό στη β’ και γ’ τάξη του δημοτικού, μίλησε για ένα παιδί που, όπως είπε, φύλαγε το φαγητό του για να το μοιραστεί με τα αδέλφια του και δεν κακολογούσε κανέναν.
Η εικόνα του παιδιού στο σχολείο
Σύμφωνα με την κατάθεσή του, ο Στυλιανός πήγαινε στο σχολείο ατημέλητος, με λερωμένα ρούχα και πρόσωπο, αχτένιστα μαλλιά και βρώμικα νύχια. Συχνά φορούσε παπούτσια μεγαλύτερα από το μέγεθός του, ενώ η έντονη δυσάρεστη οσμή του έκανε άλλα παιδιά να αποφεύγουν να κάθονται δίπλα του.
Ο δάσκαλος ανέφερε ότι ο ίδιος και η σχολική συνοδός προσπαθούσαν να βελτιώσουν την υγιεινή και την εμφάνιση του παιδιού. Η συνοδός το βοηθούσε κάθε πρωί να πλένει το πρόσωπο και τα χέρια του, να βουρτσίζει τα δόντια του και να χτενίζεται.
Παράλληλα, κατέβαλλαν προσπάθειες για την κοινωνικοποίησή του. Ενώ στην αρχή της σχολικής χρονιάς περνούσε τα διαλείμματα μόνο με τη συνοδό, σταδιακά άρχισε να συμμετέχει στο παιχνίδι, παραμένοντας πάντως, κατά τον μάρτυρα, «πολύ μαζεμένος».
Κρατούσε το φαγητό για τα αδέλφια του
Ο μάρτυρας είπε ότι από τις πρώτες ημέρες διαπιστώθηκε πως το πρωινό του παιδιού ήταν ελλιπές, καθώς συχνά είχε μαζί του μόνο λίγο τυρί ή ελιές. Ο ίδιος και η συνοδός τού έδιναν φαγητό ή του αγόραζαν κάτι από την καντίνα.
Όπως κατέθεσε, ο Στυλιανός συχνά δεν έτρωγε το φαγητό που του πρόσφεραν, αλλά το κρατούσε για να το πάρει στο σπίτι και να το μοιραστεί με τα αδέλφια του.
«Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι όποτε του έφερνα κέικ που είχε φτιάξει η σύζυγός μου, την επόμενη μέρα ερχόταν με αγρέλια στο σχολείο για να της τα πάρω», ανέφερε.
Κατά τον μάρτυρα, η μητέρα μιλούσε για οικονομικές δυσκολίες και έλεγε ότι το οικογενειακό εισόδημα δεν επαρκούσε, ενώ παραπονιόταν ότι ο πατέρας δεν βοηθούσε στο σπίτι. Η βοήθεια που ζητούσε αφορούσε κυρίως τρόφιμα και ρούχα, με την κοινότητα να συμμετέχει στην προσπάθεια στήριξης της οικογένειας.
Ο δάσκαλος είπε ότι προσέφερε αρκετές φορές ρούχα, ενώ η σύζυγός του αγόραζε γάλα σε σκόνη για την οικογένεια.
Οι μαθησιακές δυσκολίες και η μετάβαση στη φάρμα
Στην κατάθεσή του ανέφερε ακόμη ότι ο Στυλιανός αντιμετώπιζε σημαντικές μαθησιακές δυσκολίες και υπολειπόταν από το αναμενόμενο επίπεδο για τη β’ τάξη. Για τον λόγο αυτό το παιδί είχε διαφοροποιημένη εργασία.
Απαντώντας σε ερώτηση της εκπροσώπου της Κατηγορούσας Αρχής, Έλενας Κωνσταντίνου, ο μάρτυρας είπε ότι θεωρούσε πως η μετάβαση του παιδιού στη φάρμα μετά το σχολείο περιόριζε τα ερεθίσματα που λάμβανε και δεν του επέτρεπε να ολοκληρώνει τις κατ’ οίκον εργασίες του.
Ο Στυλιανός, όπως είπε, του ανέφερε ότι πήγαινε στη φάρμα αμέσως μετά το σχολείο. Ο δάσκαλος υποψιαζόταν ότι τις εργασίες έκανε η μητέρα του, επειδή παρατηρούσε διαφορετικό γραφικό χαρακτήρα, και εισηγήθηκε να μην πηγαίνει το παιδί στη φάρμα.
Τα ξεσπάσματα πριν από το σχόλασμα
Ο μάρτυρας περιέγραψε επίσης ξεσπάσματα θυμού, τα οποία εμφανίζονταν κυρίως κατά την τελευταία περίοδο της σχολικής ημέρας. Όπως είπε, το παιδί αναστατωνόταν όσο πλησίαζε η ώρα να σχολάσει και, όταν χτυπούσε το κουδούνι, ετοιμαζόταν αργά και έφευγε τελευταίο.
Αναφερόμενος σε περιστατικό τον Οκτώβριο του 2011, κατέθεσε ότι ο Στυλιανός έσκισε το φυλλάδιο εργασίας που του είχε δοθεί, αναποδογύρισε καρέκλες και θρανία και προκάλεσε ζημιές στις πινακίδες της τάξης.
Ο δάσκαλος ζήτησε από τη συνοδό να βγάλει το παιδί από την αίθουσα. Όταν η μητέρα το αγκάλιασε, σύμφωνα με την κατάθεσή του, εκείνο τη χτύπησε. Ο ίδιος είπε ότι άκουσε τη μητέρα να του αναφέρει: «Στυλιανέ μου, εκείνα που βλέπεις να κάνει ο πατέρας σου, μην τα κάνεις και εσύ».
Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι η φράση αυτή τον οδήγησε στο συμπέρασμα πως το παιδί ενδεχομένως ήταν μάρτυρας ενδοοικογενειακής βίας.
Πρόσθεσε ότι με την πάροδο του χρόνου άλλαξε την προσέγγισή του και ο Στυλιανός άρχισε σταδιακά να εμπιστεύεται τόσο τον ίδιο όσο και τη συνοδό του, ενώ έγινε πιο συνεργάσιμος.
Αναφερόμενος στα ξεσπάσματα στο σχολείο, ο δάσκαλος εξέφρασε τη μεταμέλειά του επειδή δεν κρατούσε ημερολόγιο. Όπως είπε, σχεδόν καθημερινά θα υπήρχε κάτι να καταγράψει, όπως το σκίσιμο ενός φυλλαδίου ή μιας πινακίδας και η αναποδογύριση καρέκλας.
Η αναφορά για μώλωπες και η ενημέρωση των ΥΚΕ
Ο μάρτυρας ανέφερε ότι η συνοδός εξέφραζε συχνά υποψίες πως το παιδί ενδεχομένως υφίστατο βία. Σε ένα περιστατικό, κατά τη διάρκεια μαθήματος λογοθεραπείας, ο Στυλιανός παραπονέθηκε για πόνο στην πλάτη και είπε ότι δεν μπορούσε να καθίσει.
Η συνοδός και η λογοθεραπεύτρια κάλεσαν τον δάσκαλο, ο οποίος, όπως κατέθεσε, παρατήρησε μώλωπες στην πλάτη του παιδιού. Η αρμόδια λειτουργός των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ενημερώθηκε και επισκέφθηκε το σχολείο περίπου 10 έως 15 ημέρες αργότερα, όταν, σύμφωνα με τον μάρτυρα, δεν υπήρχαν πλέον εμφανή σημάδια.
Ο δάσκαλος διευκρίνισε ότι, πέραν των περιστατικών που περιέγραψε, δεν είχε άλλη συγκεκριμένη αναφορά ή απόδειξη ότι ο πατέρας ασκούσε βία στον Στυλιανό.
Κατέθεσε, ωστόσο, ότι τον Μάιο του 2013 η μητέρα πήγε στο σχολείο και του είπε ότι ο πατέρας είχε χτυπήσει το παιδί. Εκείνος την παρέπεμψε στον διευθυντή, ο οποίος επικοινώνησε με την αρμόδια λειτουργό των ΥΚΕ. Στη συνέχεια, ο Στυλιανός έδωσε βιντεοσκοπημένη κατάθεση στην Αστυνομία.
Η απόφαση για τερματισμό της σχολικής συνοδού
Ο μάρτυρας αναφέρθηκε και σε πολυθεματική συνάντηση τον Φεβρουάριο του 2013, όταν ο Στυλιανός φοιτούσε στη γ’ δημοτικού. Στη συνάντηση συζητήθηκε ο τερματισμός της σχολικής συνοδού.
Όπως κατέθεσε, η θέση του Υπουργείου ήταν σταθερή, ενώ η αρμόδια λειτουργός τού είπε ότι «δεν θα έχω μια συνοδό για να χτενίζει και να νίβει ένα μωρό».
Ο δάσκαλος διαφώνησε, θεωρώντας ότι το παιδί δεν ήταν ακόμη έτοιμο να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του σε όλη τη διάρκεια της σχολικής ημέρας. Τελικά, αποφασίστηκε ο τερματισμός της συνοδού.
Ερωτηθείς εάν ο Στυλιανός μιλούσε θετικά για τους γονείς του, ο μάρτυρας απάντησε ότι δεν μιλούσε θετικά, αλλά ούτε κατηγορούσε κάποιον. Παρομοίασε την εικόνα που είχε σχηματίσει για το παιδί με «ένα Άγιο ασκητή» που τρώει λιτά, πεινά αλλά φυλάει το φαγητό για να το μοιραστεί με τα αδέλφια του και δεν κακολογεί ποτέ κανέναν.
Η διαδικασία θα συνεχιστεί την Τρίτη στις 11:00 με την αντεξέταση του μάρτυρα.
Η υπόθεση αφορά τον θάνατο του 14χρονου Στυλιανού Κωνσταντίνου τον Σεπτέμβριο του 2019 και εξετάζει κατά πόσο υπήρξαν ευθύνες τόσο εντός της οικογένειας όσο και από πλευράς κρατικών υπηρεσιών.
Πηγή: ΚΥΠΕ
