Τη διαρκή ανάγκη εξισορρόπησης ανάμεσα στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στη διαφύλαξη των συμφερόντων των κρατών υπογράμμισε την Παρασκευή ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Νικόλας Α. Ιωαννίδης, σε συζήτηση στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.
Η εκδήλωση, με θέμα «Ενέργεια, Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο: Η νέα γεωπολιτική της Ανατολικής Μεσογείου και οι σχέσεις Ελλάδας-Κύπρου», διοργανώθηκε από τη δεξαμενή σκέψης SYNERGIA, στο πλαίσιο του μαθήματος «Εφαρμογές Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου».
Μείωση των μεταναστευτικών ροών κατά 90%
Αναφερόμενος στο μεταναστευτικό ζήτημα που απασχολεί την Ευρώπη μετά την προσφυγική κρίση του 2015-2016, ο κ. Ιωαννίδης μίλησε για τις στρεβλώσεις που προέκυπταν από την έλλειψη κανόνων και την πίεση που δέχονταν τα κράτη πρώτης υποδοχής —η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία— εξαιτίας των μεταναστευτικών ροών.
Όπως είπε, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στη δημιουργία του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2026.
Ο Υφυπουργός ανέφερε ότι, χάρη στα μέτρα που έλαβε η Κύπρος, οι μεταναστευτικές ροές μειώθηκαν κατά 90% και οι επιστροφές αυξήθηκαν.
Στόχος, πρόσθεσε, είναι η δημιουργία ενός βιώσιμου συστήματος ασύλου, ώστε να παρέχεται η στήριξη και η προστασία που δικαιούνται οι αιτούντες άσυλο.
«Αυτό που κάνουμε εμείς είναι μια συνεχής άσκηση εξισορρόπησης ανάμεσα στην υποχρέωση για τη διαφύλαξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στη διαφύλαξη των συμφερόντων των κρατών μας», εξήγησε.
Οι θαλάσσιες ζώνες και οι θέσεις της Τουρκίας
Κατά τη συζήτηση, ο κ. Ιωαννίδης παρουσίασε επίσης σύντομη αναδρομή στους βασικούς σταθμούς που διαμόρφωσαν το Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο αποτελεί μέρος του Διεθνούς Δικαίου.
Σημείωσε ότι η Τουρκία, αν και δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, αντλεί δικαιώματα από αυτήν και δεσμεύεται από υποχρεώσεις. Το ίδιο, όπως είπε, ισχύει για άλλα μη συμβαλλόμενα μέρη, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ και η Λιβύη.
Μιλώντας για τις συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, ανέφερε ότι η Τουρκία διεκδικεί το μισό Αιγαίο και ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Υφυπουργός διευκρίνισε ότι η κήρυξη και η επέκταση μιας θαλάσσιας ζώνης διαφέρουν από την οριοθέτησή της. Πρόσθεσε ότι η Ελλάδα ή οποιοδήποτε άλλο κράτος δεν χρειάζεται να έχει κηρύξει Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη για να εκμεταλλευθεί τους υποθαλάσσιους πόρους του.
Από νομικής πλευράς, τόνισε ακόμη ότι η έκδοση οδηγίας προς ναυτιλλομένους μέσω NAVTEX για διαφιλονικούμενες περιοχές δεν μειώνει τα κυριαρχικά δικαιώματα άλλου κράτους.
Τα κοιτάσματα και ο Great Sea Interconnector
Ο Πρόεδρος της SYNERGIA, Ορέστης Ομράν, ανέφερε ότι η Κύπρος κατόρθωσε, παρά την τουρκική κατοχή, την οποία χαρακτήρισε «ειδεχθή», και τις απειλές, να εξερευνήσει και να εκμεταλλευθεί τα κοιτάσματά της σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Πρόσθεσε ότι η Κύπρος οριοθέτησε εγκαίρως τις θαλάσσιες ζώνες της με τα γειτονικά κράτη, ώστε να προχωρήσει στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων της.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα κυπριακά κοιτάσματα έχουν χαρακτηριστεί πολλαπλώς εκμεταλλεύσιμα. Αντίθετα, η δυνατότητα αξιοποίησης των ελληνικών κοιτασμάτων είναι πιο αβέβαιη λόγω του μεγαλύτερου βάθους, το οποίο αυξάνει σημαντικά το επενδυτικό κόστος.
Για το καλώδιο ενεργειακής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI), ο κ. Ομράν έκανε λόγο για «ένα τιτάνιο έργο που έχει πάρα πολλές δυσκολίες».
Χαρακτήρισε την Τουρκία «μόνιμο αντιρρησία» που «αρνείται τους κανόνες του Εθιμικού Διεθνούς Δικαίου». Εκτίμησε ότι ούτε η Κύπρος και η Ελλάδα ούτε η Τουρκία θα υποχωρήσουν από τις θέσεις τους, χωρίς αυτό να εμποδίζει τη διερεύνηση εναλλακτικών σημείων όδευσης και πόντισης του καλωδίου.
Ενεργειακή εξάρτηση και αποθήκευση
Ο Πρόεδρος της SYNERGIA ανέφερε ακόμη ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπάρχει ενιαίο ενεργειακό πλαίσιο, όπως δεν υπάρχει ακόμη ενιαία εξωτερική πολιτική. Πρόσθεσε ότι ορισμένα κράτη-μέλη εξακολουθούν να ενεργούν με τη λογική του έθνους-κράτους του 17ου αιώνα.
Όπως επεσήμανε, η ενεργειακή εξάρτηση και ευαλωτότητα επηρεάζουν τις τιμές της ενέργειας. Η άνοδος των τιμών αυξάνει, κατά τον ίδιο, και το περιθώριο αισχροκέρδειας, με το κράτος να παρεμβαίνει για τη ρύθμισή τους.
Ο κ. Ομράν σημείωσε ότι η Ευρώπη καθίσταται ευάλωτη επειδή εισάγει ενέργεια, ενώ η παραγωγή ενέργειας ενισχύει την ενεργειακή αυτονομία μιας χώρας.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι ενεργειακή αυτονομία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς πρόνοια για αποθήκευση ενέργειας. Υποστήριξε επίσης ότι, σε περίοδο κρίσης, θα πρέπει να υπάρχει η ευελιξία για προσωρινή αναστολή της περιβαλλοντικής πολιτικής, ώστε να μην επιβαρύνεται ο Ευρωπαίος πολίτης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
