Συνάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία σε ανώτατο επίπεδο αναμένεται εντός Οκτωβρίου, με αντικείμενο την προσπάθεια επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό και την ενδεχόμενη πρόοδο στις ευρωτουρκικές σχέσεις, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την προσέλευσή του στη δεύτερη ημέρα της Συνόδου Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026 στις Βρυξέλλες, ο Πρόεδρος ανέφερε ότι ενημερώθηκε σχετικά από τους επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών.
Σύνδεση Κυπριακού και ευρωτουρκικών σχέσεων
Ο κ. Χριστοδουλίδης επανέλαβε ότι η ενεργότερη εμπλοκή της ΕΕ στις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών αποτέλεσε προτεραιότητα της Κυβέρνησης από την ανάληψη της διακυβέρνησης. Παρέπεμψε, επίσης, στον διορισμό του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τον οποίο παρουσίασε ως ένδειξη της ευρωπαϊκής προσέγγισης στο Κυπριακό.
Όπως είπε, η επικείμενη συνάντηση ακολουθεί τις επαφές που πραγματοποιήθηκαν στη Νέα Υόρκη, τόσο τη δική του συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών όσο και τη συνάντηση των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών με τον ΓΓ του ΟΗΕ.
Ο Πρόεδρος υπογράμμισε ότι η όποια πρόοδος στα ευρωτουρκικά συνδέεται με την επανέναρξη των συνομιλιών στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου. Πρόσθεσε ότι η συνάντηση ΕΕ–Τουρκίας θα πραγματοποιηθεί και έπειτα από παράκληση του Γενικού Γραμματέα, με στόχο να εξεταστεί πώς μπορούν να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.
Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή, μαζί με την αναμενόμενη άφιξη στην Κύπρο της προσωπικής απεσταλμένης του ΓΓ του ΟΗΕ περί τα τέλη Οκτωβρίου, μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία συνθηκών για θετικές εξελίξεις. Δήλωσε ακόμη ότι η πολιτική βούληση της κυπριακής πλευράς είναι δεδομένη και ότι η ΕΕ μπορεί να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Κριτική για την αναβολή της Συνόδου με τις χώρες του Κόλπου
Ο Πρόεδρος εξέφρασε λύπη για την ακύρωση της Συνόδου της ΕΕ με τις χώρες του Κόλπου, την οποία συνέδεσε με τις εξελίξεις στη Σαουδική Αραβία που χαρακτήρισε καταδικαστέες.
Υποστήριξε ότι η ΕΕ πρέπει να βρίσκεται στο πλευρό των χωρών της περιοχής σε δύσκολες στιγμές, όπως πράττει στην περίπτωση της Ουκρανίας. Ανέφερε ότι θα έθετε το θέμα κατά το γεύμα εργασίας και παρέπεμψε στην πρόσφατη παρουσία του Υπουργού Ενέργειας της Κυπριακής Δημοκρατίας σε σύνοδο για την ενέργεια στη Σαουδική Αραβία.
Κατά τον κ. Χριστοδουλίδη, η αναβολή δεν αποτελεί θετική εξέλιξη και θα πρέπει να εξεταστεί πώς μπορούν τα κράτη να κινηθούν σε διμερές επίπεδο, ώστε να εκφράσουν έμπρακτα αλληλεγγύη και στήριξη στις χώρες της περιοχής.
Οι απαντήσεις της Τουρκίας για την COP31
Ερωτηθείς για ενδεχόμενη αναφορά στη Σύνοδο για το Κλίμα COP31 στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Πρόεδρος είπε ότι είχε προηγηθεί σχετική συζήτηση, στην οποία παρενέβησαν η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και η Ύπατη Εκπρόσωπος.
Ανέφερε ότι, μετά τη δημοσιοποίηση δήλωσης του ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας, η ΕΕ επικοινώνησε εκ μέρους των 27 κρατών μελών με την τουρκική κυβέρνηση και έλαβε γραπτές απαντήσεις. Διευκρίνισε ότι η κυπριακή πλευρά θα είναι ικανοποιημένη εφόσον οι απαντήσεις αυτές υλοποιηθούν στην πράξη, προσθέτοντας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι έτοιμη για κάθε σενάριο.
Μετανάστευση: Μείωση αφίξεων και αύξηση επιστροφών
Αναφερόμενος στη στρατηγική συζήτηση για το μεταναστευτικό, ο Πρόεδρος τάχθηκε κατά μιας σύγκρουσης μεταξύ των κρατών μελών, επισημαίνοντας ότι δεν θα έστελνε το σωστό μήνυμα στους Ευρωπαίους πολίτες.
Υποστήριξε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στη μετανάστευση και σημαντική μείωση των αφίξεων στα κράτη μέλη. Για την Κυπριακή Δημοκρατία ανέφερε μείωση 90% στις αφίξεις και αύξηση 180% στις επιστροφές, σε σύγκριση με το 2022.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συζήτηση πρέπει να εντοπίσει τα υφιστάμενα κενά και να εξετάσει πρόσθετα μέτρα σε πνεύμα συνεργασίας. Μεταξύ αυτών έθεσε την ιδέα ευρωπαϊκού μηχανισμού, ιδίως σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης μεταναστών.
Ενέργεια, ETS 2 και ευρωπαϊκός προϋπολογισμός
Για το ενεργειακό κόστος, ο Πρόεδρος ανέφερε ότι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διεξήχθη εκτενής συζήτηση και ότι τα συμπεράσματα εξετάστηκαν σε τέσσερις διαφορετικές φάσεις. Όπως είπε, χώρες που αρχικά ήταν πιο διστακτικές αντιλήφθηκαν την ανάγκη υιοθέτησης προσεγγίσεων που προωθήθηκαν κυρίως από μεσογειακά κράτη, χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και βαλκανικές χώρες.
Σε σχέση με το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών 2, δήλωσε ικανοποιημένος από τη διατύπωση που συμφωνήθηκε. Εκτίμησε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αντιληφθεί τη σημασία μιας περαιτέρω αναβολής της εφαρμογής του ETS 2, υποστηρίζοντας ότι διαφορετικά το κόστος θα μεταφερθεί σε πολίτες και επιχειρήσεις, σε περίοδο αυξημένων ενεργειακών πιέσεων.
Για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, ο κ. Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε δύσκολο τον ρόλο της Ιρλανδικής Προεδρίας και ανέφερε ότι το ζήτημα βρίσκεται πλέον στα χέρια του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Προέβλεψε πιο συγκεκριμένη εξέταση προτάσεων για περισσότερους ίδιους πόρους της ΕΕ, ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω μείωση του προϋπολογισμού ή να περιοριστεί στο ελάχιστο.
Πρόσθεσε ότι ορισμένα κράτη μέλη εξέφρασαν αντιρρήσεις για κάποιους νέους ίδιους πόρους λόγω εθνικών προτεραιοτήτων, ενώ άλλες ιδέες αντιμετωπίστηκαν γενικά θετικά από τους 27.
Πηγή: Προεδρία της Δημοκρατίας
