Την προώθηση μεταβατικής νομοθετικής ρύθμισης για την απαγόρευση απόπλου και την υποχρεωτική μετακίνηση σκαφών σε ασφαλές καταφύγιο ή λιμάνι όταν επικρατούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες αποφάσισε την Τετάρτη το Υπουργικό Συμβούλιο.
Η ρύθμιση θα ισχύσει μέχρι να τεθεί σε εφαρμογή το νομοθετικό πλαίσιο για την ίδρυση της Ακτοφυλακής της Κυπριακής Δημοκρατίας, σύμφωνα με όσα δήλωσε μετά τη συνεδρία η Υφυπουργός Ναυτιλίας Μαρίνα Χατζημανώλη.
Παράλληλα, εγκρίθηκε η σύσταση Επιτροπής για τα αγκυροβόλια, η οποία θα εξετάσει συνολικά θέματα ασφάλειας, παραμονής σκαφών και διαχείρισης αποβλήτων.
Μεταβατική λύση μέχρι την ίδρυση της Ακτοφυλακής
Η απόφαση ακολούθησε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη στο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης, με τη συμμετοχή της κ. Χατζημανώλη, του Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και του Υπουργού Γεωργίας, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος.
Η σύσκεψη συγκλήθηκε με αφορμή τα καταστροφικά γεγονότα της 29ης Αυγούστου, τα οποία προκλήθηκαν από έντονα καιρικά φαινόμενα σε διάφορες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε αυτήν εξετάστηκαν οι παράμετροι της απαγόρευσης απόπλου υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Όπως εξήγησε η Υφυπουργός, η οριστική αντιμετώπιση του ζητήματος προβλέπεται στην υπό επεξεργασία νομοθεσία για την Ακτοφυλακή. Για τη σύσταση της νέας υπηρεσίας είχε ληφθεί απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 16 Μαρτίου 2026.
Μέχρι να ολοκληρωθεί εκείνο το νομοθετικό πλαίσιο, το Υφυπουργείο Ναυτιλίας θα ετοιμάσει, σε συνεργασία με τους εμπλεκόμενους φορείς, τροποποιητικό νομοσχέδιο ή προσχέδιο κανονισμών βάσει υφιστάμενης νομοθεσίας.
Η κ. Χατζημανώλη ανέφερε ότι εξετάζεται ειδικότερα η έκδοση κανονισμών δυνάμει των κυρωτικών νόμων της Σύμβασης SOLAS για την Ασφάλεια της Ανθρώπινης Ζωής στη Θάλασσα.
Παρόμοια διαδικασία, πρόσθεσε, είχε ακολουθηθεί στο παρελθόν για τον περί ακτοπλοΐας νόμο, ο οποίος προβλέπει απαγόρευση απόπλου για σκάφη ίσα ή μεγαλύτερα από 300 μονάδες. Η αξιοποίηση υφιστάμενης νομοθεσίας και κανονισμών εκτιμάται ότι θα επιτρέψει ταχύτερη κάλυψη του κενού.
Πώς εξετάζεται να ενεργοποιείται το απαγορευτικό
Σύμφωνα με την Υφυπουργό, η απαγόρευση απόπλου σχεδιάζεται να λειτουργεί βάσει των διεθνών συμβάσεων ακτοπλοΐας και του μοντέλου που εφαρμόζεται στην Ελλάδα.
Η σχετική ρύθμιση εξετάζεται να συνδέεται με το επίσημο μετεωρολογικό δελτίο του Τμήματος Μετεωρολογίας. Σε συγκεκριμένο πίνακα θα καταγράφονται η ένταση του ανέμου και η κατάσταση της θάλασσας ανά περιοχή, ώστε με την έκδοση του δελτίου να λαμβάνονται άμεσα τα ανάλογα μέτρα.
Μέχρι σήμερα, είπε, το Τμήμα Μετεωρολογίας εξέδιδε δελτίο θάλασσας και το Ράδιο Κύπρος, το οποίο υπάγεται στο ΚΣΕΔ, μετέδιδε τις ανακοινώσεις. Η ευθύνη για τη μετακίνηση του σκάφους σε ασφαλές καταφύγιο και την προστασία των επιβαινόντων βάρυνε τους ίδιους τους χειριστές.
Η κ. Χατζημανώλη σημείωσε ότι υφίστανται σχετικές πρόνοιες για τα ακτοπλοϊκά σκάφη. Πρόσθεσε ότι με τη νέα νομοθεσία περί ναυσιπλοΐας του 2026 καλύφθηκε και το κενό για ενοικιαζόμενα σκάφη, όπως τα jet ski και άλλα σκάφη που διατίθενται στο κοινό.
Δεν υπήρχε, ωστόσο, αντίστοιχη απαγόρευση για ιδιωτικά σκάφη ούτε πρόνοια που να επιβάλλει την επιστροφή τους σε ασφαλές καταφύγιο ή λιμάνι, ζήτημα που αναδείχθηκε και από το περιστατικό του Σαββάτου.
Επιτροπή για ασφάλεια και περιβαλλοντική προστασία
Το Υπουργικό ενέκρινε επίσης τη σύσταση Επιτροπής για τα αγκυροβόλια υπό την προεδρία του Υφυπουργείου Ναυτιλίας. Η συγκρότησή της θα προωθηθεί άμεσα.
Στην Επιτροπή θα συμμετέχουν εκπρόσωποι της Αρχής Λιμένων, του Τμήματος Περιβάλλοντος, του Τμήματος Αλιείας, της Λιμενικής Αστυνομίας και τοπικών αρχών.
Αντικείμενό της θα είναι η ασφάλεια, οι όροι παραμονής των σκαφών, η περισυλλογή και η ορθή διαχείριση αποβλήτων. Στόχος είναι ο ενιαίος συντονισμός των κρατικών υπηρεσιών που δραστηριοποιούνται στη θάλασσα, με σαφείς αρμοδιότητες.
Η Υφυπουργός ανέφερε ότι το σημείο όπου σημειώθηκε το πρόσφατο περιστατικό δεν αποτελεί επίσημο αγκυροβόλιο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επρόκειτο, όπως είπε, για ελεύθερο ελλιμενισμό από τους ιδιοκτήτες, πρακτική που τα τελευταία χρόνια διευρύνεται.
Στις περιοχές NATURA ή σε άλλες προστατευόμενες περιοχές απαγορεύεται η αγκυροβολία, ανέφερε, χωρίς όμως να υπάρχει απαγορευτικό. Η Επιτροπή θα εξετάσει τρόπους καθορισμού συγκεκριμένων περιοχών αγκυροβολίας, με σκοπό την προστασία των πολιτών και τον περιορισμό των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τον ανεξέλεγκτο ελλιμενισμό και τη ρύπανση.
Κυρώσεις και επόμενα βήματα
Αναφερόμενη στις συνέπειες για όσους δεν συμμορφώνονται, η κ. Χατζημανώλη είπε ότι ο περί εμπορικής ναυτιλίας νόμος προβλέπει διοικητικά πρόστιμα για τα ακτοπλοϊκά. Αντίστοιχα, ο περί ναυσιπλοΐας νόμος παρέχει στην αρμόδια αρχή τη δυνατότητα επιβολής διοικητικών προστίμων για τα ενοικιαζόμενα σκάφη.
Για τη μελλοντική Ακτοφυλακή θα εξεταστεί πώς θα μπορεί να ενεργεί ώστε να προβλέπεται ποινικό αδίκημα και, ενδεχομένως, δικαίωμα σύλληψης. Η Υφυπουργός διευκρίνισε ότι τα ζητήματα αυτά θα συζητηθούν άμεσα.
Το Υφυπουργείο Ναυτιλίας θα καταρτίσει τους κανονισμούς και στη συνέχεια το κείμενο θα υποβληθεί για νομοτεχνικό έλεγχο στη Νομική Υπηρεσία. Ακολούθως θα κατατεθεί στη Βουλή, θα εξεταστεί αρχικά από την Επιτροπή Μεταφορών και μετά θα οδηγηθεί στην Ολομέλεια για ψήφιση.
Η διαδικασία αυτή, σύμφωνα με την κ. Χατζημανώλη, είναι ταχύτερη από την κατάθεση ενός νέου νομοσχεδίου και αποσκοπεί στην περαιτέρω ενίσχυση των μέτρων μέχρι τη δημιουργία της Ακτοφυλακής.
Πηγή: ΚΥΠΕ
