Μια γνώριμη φωνή ή ένα οικείο πρόσωπο στην οθόνη δεν αποδεικνύουν πλέον την ταυτότητα του συνομιλητή, προειδοποιεί η Αστυνομία Κύπρου, στο πλαίσιο διεθνούς εκστρατείας της INTERPOL για τις απάτες μέσω deepfake.
Με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης, επιτήδειοι μπορούν να δημιουργούν ή να αλλοιώνουν εικόνες, βίντεο και ήχο, μιμούμενοι πειστικά πραγματικά πρόσωπα με στόχο την απόσπαση χρημάτων ή προσωπικών πληροφοριών.
Για τη δημιουργία ενός deepfake μπορεί να αξιοποιηθεί ακόμη και μικρή ποσότητα οπτικοακουστικού υλικού που βρίσκεται διαθέσιμη στο διαδίκτυο. Έτσι, μια ύποπτη επικοινωνία ενδέχεται να μοιάζει αληθινή, παρά το γεγονός ότι αποτελεί προϊόν παραποίησης.
Πώς στήνονται οι απάτες
Σύμφωνα με την ενημέρωση, οι απατεώνες μπορεί να εμφανιστούν σε βιντεοκλήση ως δήθεν συνάδελφοι και να ζητήσουν μεταφορά χρημάτων.
Άλλο πιθανό σενάριο είναι ένα τηλεφώνημα από πρόσωπο που παρουσιάζεται ως συγγενής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Αντίστοιχα, μια διαδικτυακή γνωριμία μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε αίτημα οικονομικής βοήθειας.
Η Αστυνομία επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένες απάτες δεν αναγνωρίζονται πάντοτε εύκολα, επειδή η εικόνα και ο ήχος μπορούν να φαίνονται ιδιαίτερα αληθοφανή. Για αυτό, το κοινό καλείται να μην εμπιστεύεται αποκλειστικά όσα βλέπει ή ακούει, ακόμη και όταν φαίνεται ότι προέρχονται από γνωστό πρόσωπο.
Οι ενδείξεις που πρέπει να προβληματίσουν
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν, μέσω απρόσκλητης κλήσης, βιντεοκλήσης ή διαδικτυακού μηνύματος, ζητούνται:
- προσωπικά στοιχεία ή κωδικοί πρόσβασης,
- χρήματα ή άμεση οικονομική συναλλαγή,
- ασυνήθιστοι τρόποι πληρωμής,
- μυστικότητα γύρω από την επικοινωνία.
Ύποπτη θεωρείται επίσης η άσκηση πίεσης για άμεση δράση με επίκληση έκτακτης ανάγκης ή επείγουσας υποχρέωσης. Οι δράστες ενδέχεται ακόμη να προκαλούν φόβο ή συναισθηματική αναστάτωση και να αποτρέπουν το θύμα από το να ζητήσει επιβεβαίωση από τρίτους.
«Σταματήστε και επαληθεύστε»
Η βασική σύσταση είναι να μη λαμβάνεται καμία βιαστική απόφαση. Αν μια επικοινωνία προκαλεί υποψίες, ο παραλήπτης πρέπει να την τερματίσει και να καλέσει το συγκεκριμένο πρόσωπο σε αριθμό που ήδη γνωρίζει και εμπιστεύεται.
Κωδικοί, τραπεζικά δεδομένα και άλλες προσωπικές πληροφορίες δεν πρέπει να γνωστοποιούνται χωρίς επαλήθευση, ενώ δεν πρέπει να πραγματοποιούνται μεταφορές χρημάτων μόνο βάσει μιας φωνής ή εικόνας.
Η Αστυνομία εισηγείται επίσης στις οικογένειες και σε πρόσωπα εμπιστοσύνης να συμφωνήσουν μια μυστική λέξη ή φράση, ώστε να μπορούν να επιβεβαιώνουν την ταυτότητά τους σε περίπτωση ύποπτης επικοινωνίας.
Παράλληλα, συστήνεται η ενεργοποίηση ελέγχου ταυτότητας δύο παραγόντων, όπου αυτός είναι διαθέσιμος, καθώς και η τακτική ενημέρωση συσκευών και εφαρμογών.
Συστάσεις προς τις επιχειρήσεις
Οι επιχειρήσεις καλούνται να εφαρμόζουν σαφείς διαδικασίες επαλήθευσης πριν από οικονομικές συναλλαγές ή τη διαβίβαση ευαίσθητων πληροφοριών. Η επιβεβαίωση θεωρείται αναγκαία ακόμη και όταν ένα αίτημα φαίνεται να προέρχεται από διευθυντικό στέλεχος ή συνεργάτη.
Η διεθνής εκστρατεία της INTERPOL μεταφέρει το μήνυμα «Wait. Validate. Don’t take the bait.» — «Περίμενε. Επαλήθευσε. Μην τσιμπήσεις.» — αναδεικνύοντας τους κινδύνους από την εγκληματική χρήση συνθετικών μέσων.
Όποιος υποψιάζεται ότι αποτέλεσε στόχο απάτης ή έχει ήδη εξαπατηθεί καλείται να επικοινωνήσει άμεσα με την Αστυνομία. Αν έχει πραγματοποιηθεί πληρωμή, πρέπει να ενημερώσει το συντομότερο δυνατό και την τράπεζά του, ώστε να εξεταστούν διαθέσιμα μέτρα περιορισμού της ζημιάς.
Πριν από οποιαδήποτε αποστολή χρημάτων ή αποκάλυψη προσωπικών στοιχείων, απαιτείται ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Πηγή: Αστυνομία Κύπρου
