Στις οικονομικές κατηγορίες κατά των μοναχών της Ιεράς Μονής Οσίου Αββακούμ, στις συνθήκες των φερόμενων παραδοχών τους και στη διαχείριση χρημάτων και αντικειμένων επικεντρώθηκε η αντεξέταση του πατρός Διονυσίου Κοπτίδη ενώπιον του Κακουργιοδικείου Λευκωσίας.
Τον μάρτυρα κατηγορίας αντεξέτασε ο δικηγόρος Κωστής Ευσταθίου, συνήγορος υπεράσπισης του πρώτου κατηγορουμένου, μοναχού Νεκταρίου. Στη διαδικασία εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, το ποσό των €790.000 που συνδέθηκε με τα χρηματοκιβώτια της Μονής, η συλλογή στοιχείων οικονομικής φύσεως και η ανακοίνωση της Μητρόπολης Ταμασού για υποβολή παραπόνων.
Η αντεξέταση επεκτάθηκε στην υπεύθυνη δήλωση του ιερομονάχου Αββακούμ, σε αναφορές για ζητήματα σεξουαλικής φύσεως, στη μεταφορά αντικειμένων από τη Μονή, καθώς και στη διαφωνία για την αυτοτέλεια των Μονών και την εξουσία του οικείου Μητροπολίτη.
Οι οικονομικές κατηγορίες κατά του Νεκταρίου
Ο κ. Ευσταθίου επέμεινε στο κατά πόσο είχαν προσδιοριστεί τα οικονομικά παραπτώματα που, σύμφωνα με τη γραπτή κατάθεση του πατρός Διονυσίου, αποδίδονταν στον μοναχό Νεκτάριο.
Ο δικηγόρος παρέπεμψε σε αναφορά της κατάθεσης, σύμφωνα με την οποία είχαν παρουσιαστεί στον Νεκτάριο «αδιαμφισβήτητα τεκμήρια» από καταγραφές οπτικοακουστικών συστημάτων. Αυτά αφορούσαν εκκλησιαστικά παραπτώματα, παραβάσεις των κανόνων της Εκκλησίας και παραπτώματα οικονομικής φύσεως.
Ζήτησε, κατόπιν, να διευκρινιστεί ποια συγκεκριμένα οικονομικά παραπτώματα είχαν τεθεί ενώπιον του μοναχού και εάν του είχαν εξηγηθεί οι πράξεις που του καταλογίζονταν.
Ο πατήρ Διονύσιος απάντησε ότι στη συνάντηση στη Μητρόπολη Ταμασού δεν εξετάστηκαν αποκλειστικά οικονομικά ζητήματα. Όπως ανέφερε, οι λεπτομέρειες των οικονομικών θεμάτων προέκυψαν αργότερα, μετά τις εμφανίσεις στη Μητρόπολη και την έναρξη των ερευνών που ακολούθησαν τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης.
Σε ερώτηση για το πότε προέκυψαν οι σχετικές πληροφορίες, ο μάρτυρας αναφέρθηκε στην έναρξη της οικονομικής έρευνας και στη δημοσιοποίηση ανακοίνωσης που καλούσε πολίτες να αναφέρουν προβλήματα ή παράπονα από τη Μονή.
Τα χρηματοκιβώτια και το ποσό των €790.000
Για τα χρηματοκιβώτια της Μονής και το ποσό των €790.000 που φέρεται να περιείχαν, ο κ. Ευσταθίου ρώτησε εάν η αναφορά σε οικονομικά παραπτώματα συνδεόταν με χρήματα που δεν είχαν δηλωθεί στη Μητρόπολη.
Ο πατήρ Διονύσιος ανέφερε ότι το ποσό έπρεπε να είχε δηλωθεί στη Μητρόπολη. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι τότε δεν είχε διενεργηθεί οικονομική έρευνα και ότι τα χρήματα δηλώθηκαν στη συνέχεια.
Η υπεράσπιση αμφισβήτησε κατά πόσο μπορούσε να γίνεται λόγος για παραδοχή οικονομικών παραπτωμάτων από τον Νεκτάριο, χωρίς προηγουμένως να έχουν προσδιοριστεί οι πράξεις που του αποδίδονταν.
Ερωτήματα τέθηκαν και για το άνοιγμα και την καταμέτρηση χρηματοκιβωτίου. Ο δικηγόρος επικαλέστηκε σημείο της κατάθεσης κατά το οποίο ο ηγούμενος Νεκτάριος είχε ζητήσει να παρευρεθεί στην καταμέτρηση, επειδή γνώριζε τον κωδικό.
Κληθείς να αναφέρει ποιος άνοιξε το χρηματοκιβώτιο και εάν ο ηγούμενος ήταν παρών, ο πατήρ Διονύσιος είπε ότι ο ίδιος παρέμεινε στην καταμέτρηση για μερικά λεπτά και στη συνέχεια αποχώρησε.
Αντιπαράθεση για αναφορές σε ζητήματα σεξουαλικής φύσεως
Ο κ. Ευσταθίου αναφέρθηκε σε άλλο σημείο της γραπτής κατάθεσης, σύμφωνα με το οποίο οι μοναχοί Νεκτάριος και Αββακούμ φέρονται να παραδέχθηκαν την ενοχή τους, ενώ αναζητούσαν συμβιβαστική λύση.
Όταν ρωτήθηκε τι εννοούσε γράφοντας ότι οι μοναχοί δεν είχαν άλλη επιλογή, ο πατήρ Διονύσιος απάντησε ότι η διατύπωση δεν αφορούσε μόνο οικονομικά θέματα, αλλά και ζητήματα σεξουαλικής φύσεως.
Ο δικηγόρος επισήμανε ότι οι συγκεκριμένες αναφορές δεν περιλαμβάνονταν στη γραπτή κατάθεση και ρώτησε εάν ο Νεκτάριος είχε εξεταστεί ειδικά γι’ αυτά. Ο μάρτυρας απάντησε ότι ο μοναχός είχε εξεταστεί για παραπτώματα οικονομικής φύσεως και ότι τα υπόλοιπα ζητήματα προέκυπταν από το οπτικοακουστικό υλικό.
Ο κ. Ευσταθίου υπέβαλε στον μάρτυρα ότι οι αναφορές του σε αδικήματα ηθικής ή σεξουαλικής φύσεως δεν επιβεβαιώνονταν από την κατάθεσή του και ότι ψευδόταν ως προς αυτό. Ο πατήρ Διονύσιος απέρριψε την κατηγορία, δηλώνοντας ότι δεν λέει ψέματα.
Η υπεύθυνη δήλωση του Αββακούμ
Η διαδικασία στράφηκε ακολούθως στην υπεύθυνη δήλωση που, σύμφωνα με την κατάθεση, είχε υπογράψει ο ιερομόναχος Αββακούμ. Η υπεράσπιση ζήτησε να προσδιοριστεί η κατηγορία που του αποδιδόταν και να διευκρινιστεί εάν του είχε τεθεί προφορικά.
Ο πατήρ Διονύσιος ανέφερε ότι επρόκειτο για συγκεκριμένη κατηγορία θεομπαιξίας, την οποία συνέδεσε με την τοποθέτηση μύρου πάνω στον σταυρό. Πρόσθεσε ότι ο ίδιος είχε ετοιμάσει την υπεύθυνη δήλωση.
Απαντώντας σε ερωτήσεις για τις συνθήκες υπογραφής και για το εάν αυτές εμφανίζονταν στο οπτικοακουστικό υλικό, ο μάρτυρας αναφέρθηκε στην ύπαρξη βίντεο. Υποστήριξε επίσης ότι ο Αββακούμ είχε παραδεχθεί όσα περιλαμβάνονταν στη δήλωση.
Ο κ. Ευσταθίου αντέκρουσε τη θέση αυτή, υποστηρίζοντας ότι ο ιερομόναχος ουδέποτε αποδέχθηκε το συγκεκριμένο περιεχόμενο. Έθεσε ακόμη ερωτήματα για τον ρόλο του πατρός Διονυσίου και για το κατά πόσο κατέγραφε όσα του υπαγόρευαν ο Μητροπολίτης ή άλλα πρόσωπα.
Η ανακοίνωση της Μητρόπολης και οι καταγγελίες
Η αντεξέταση κάλυψε και τη γραπτή ανακοίνωση με την οποία καλούνταν όσοι είχαν πρόβλημα ή παράπονο από τη Μονή Οσίου Αββακούμ ή τα μέλη της να επικοινωνήσουν με τη Μητρόπολη.
Ο πατήρ Διονύσιος επιβεβαίωσε ότι την έκδοση της ανακοίνωσης είχε ζητήσει ο Μητροπολίτης Ταμασού, χωρίς να του εξηγήσει τον λόγο. Ο δικηγόρος συνέδεσε την ανακοίνωση με τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης και με τα πρώτα τηλεφωνήματα που, όπως ανέφερε, άρχισαν να γίνονται προς τη Μητρόπολη.
Σε ερωτήσεις για τον αριθμό όσων ανταποκρίθηκαν και τις ενέργειες που ακολούθησαν, ο μάρτυρας είπε ότι δεν θυμόταν πόσες ήταν οι καταγγελίες. Επιβεβαίωσε, πάντως, ότι είχαν υποβληθεί στην Αστυνομία.
Η μεταφορά αντικειμένων από τη Μονή
Για τα αντικείμενα που παραλήφθηκαν από τη Μονή και μεταφέρθηκαν στη Μητρόπολη από 16 εξουσιοδοτημένα πρόσωπα, η υπεράσπιση ζήτησε να μάθει ποια ήταν και πού τοποθετήθηκαν.
Ο πατήρ Διονύσιος ανέφερε ότι δεν θυμόταν πού είχαν τοποθετηθεί το βράδυ της μεταφοράς τους. Πρόσθεσε ότι τα είδε ξανά το επόμενο διάστημα στο υπόγειο της Μητρόπολης.
Διαφωνία για την αυτοτέλεια των Μονών
Εκτενής συζήτηση έγινε για ζητήματα εκκλησιαστικού και κανονικού δικαίου, με τον κ. Ευσταθίου και τον μάρτυρα να διαφωνούν για τον βαθμό αυτοτέλειας των Μονών και την έκταση της εξουσίας του οικείου Μητροπολίτη.
Ο δικηγόρος υποστήριξε, επικαλούμενος διατάξεις του Καταστατικού Χάρτη και εκκλησιαστικούς κανόνες, ότι οι επαρχιακές Μονές έχουν πλήρη αναφορά στον οικείο Μητροπολίτη.
Ο πατήρ Διονύσιος υποστήριξε ότι ο κανόνας που του αναγνώστηκε αφορούσε το μοναχικό σχήμα και τη μοναχική κουρά, δηλαδή την εξέταση του υποψηφίου πριν από την κουρά.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι οι Μονές αποτελούν νομικά πρόσωπα, αλλά διαφώνησαν εάν αυτό σημαίνει ανεξαρτησία από τον Μητροπολίτη ή συνυπάρχει με σχέση εκκλησιαστικής εξάρτησης.
Αντιπαράθεση προκλήθηκε και από την παρομοίωση του μάρτυρα, ο οποίος συνέκρινε τη σχέση Μητρόπολης και Μονών με αυτήν μιας μητρικής εταιρείας και των θυγατρικών της. Ο κ. Ευσταθίου χαρακτήρισε την αναλογία «προσβλητική» για τη θρησκεία και τα μοναστήρια.
Ο πατήρ Διονύσιος απάντησε ότι χρησιμοποίησε το παράδειγμα για να καταδείξει τη σχέση εξάρτησης μιας Μονής από τον οικείο Μητροπολιτικό Θρόνο. Ο δικηγόρος επικαλέστηκε επίσης τη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδόνας, υποστηρίζοντας ότι η σχέση του Μητροπολίτη με μια Μονή αφορά τη σύμφωνη γνώμη του μόνο για την ανέγερση και ίδρυση μοναστηριού.
Πρόθεση κλήτευσης των 16 προσώπων και του Μητροπολίτη
Ο μάρτυρας κλήθηκε ακόμη να διευκρινίσει εάν γνώριζε τα 16 πρόσωπα που, σύμφωνα με τη μαρτυρία, εξουσιοδοτήθηκαν από τον Μητροπολίτη Ταμασού Ησαΐα να μεταβούν στη Μονή, καθώς και ποια ήταν η εμπλοκή ορισμένων στις ενέργειες που ακολούθησαν.
Η υπεράσπιση ανέφερε ότι προτίθεται να καλέσει τα συγκεκριμένα πρόσωπα για αντεξέταση. Εξέφρασε επίσης πρόθεση να καλέσει για μαρτυρία τον Μητροπολίτη Ταμασού Ησαΐα.
Πηγή: ΚΥΠΕ
